Fabrika Havalandırma Fanı Motoru

Üretim hollerinde havalandırma fanları vardiya boyunca çalışır: talaşlı imalattan çıkan yağ buharını, fırın ve preslerin yaydığı ısıyı, dolum ve paketlemede oluşan tozu salondan uzaklaştırır, yerine dış havayı alır. Bu sayfa, fabrika duvarındaki aksiyel fanlardan merkezi emiş hattındaki santrifüj fanlara kadar bu fanları döndüren trifaze motorun seçimine odaklanır; havalandırmadaki diğer motor konuları havalandırma elektrik motorları sayfasında toplanmıştır.

Fabrika Fanlarında Motorun Döndürdüğü Parça

Fabrikalarda üç fan düzeni sık görülür. Duvar ve çatı açıklıklarına konan aksiyel fanlarda pervane genellikle motor milindedir. Merkezi emiş ve taze hava hatlarındaki santrifüj fanlarda motor, salyangoz gövdenin yanındaki bir kaideye oturur ve çarkı ya kaplinle doğrudan ya da kayış-kasnakla döndürür. Kanal içi fanlarda ise motor bazen hava akışının içinde, bazen kanalın dışında kalır.

Motorun işi bu çarkı veya pervaneyi istenen devirde döndürmekle sınırlıdır. Hangi bölgeden ne kadar hava çekileceği, kanal çapları, damperler, filtreler ve davlumbazlar havalandırma projesinin konusudur. Fan çarkı, yatak grubu ve gövde fan üreticisine aittir; motor seçimi bunların yerini almaz.

Fabrika Fanı Motoru Seçiminden Önce Netleşmesi Gerekenler

Fabrikalarda tek bir fan arızası nadiren yalnız kalır; aynı hatta benzer fanlar vardır ve bakım ekibi genellikle bir standart motorda birleşmek ister. Seçime başlamadan önce şu sorular cevaplanmalıdır:

Fan aksiyel mi santrifüj mü, motor doğrudan mı bağlı yoksa kayışla mı? Fanın plakasında yazan debi, basınç ve çark devri nedir? Sökülen motorun etiketinde güç, devir, gerilim, bağlantı şekli ve gövde numarası ne yazıyor? Fan günde kaç saat, haftada kaç gün çalışıyor? Fan hangi ortamdan hava çekiyor: temiz salon havası mı, tozlu veya yağ buharlı hava mı, yoksa sıcak fırın çevresi mi?

Bu son soru önemlidir. Çekilen havada yanıcı solvent buharı veya patlayıcı toz varsa iş standart motorun alanından çıkar; bu tür bölgeler için patlamaya karşı korumalı (Ex) motor gerekir ve bu motorlar HEM Motor'un 2026 kataloğunda yer almaz. Boya ve kaynak bölümlerine ait özel durumlar ayrı sayfalarda anlatılmaktadır.

Çark Gücü ve Devrin Fan Plakasından Okunması

Fan motorunun gücünü belirleyen, fanın çalışma noktasında mile istediği güçtür. Fan üreticileri bu değeri fan seçim yazılımlarında ve plakalarında verir. Plaka yoksa veya fan sonradan değiştirilmişse en sağlam kaynak sökülen motorun etiketidir; ama o motorun yıllar içinde yanlış seçilmiş olabileceği de akılda tutulmalıdır. Sürekli ısınan veya termiği atan bir motorun aynısını takmak sorunu çözmeyebilir.

Kayışlı santrifüj fanlarda çark devri kasnak çaplarının oranıyla ayarlanır. Bu, aynı fanın farklı fabrikalarda farklı devirde çalıştırılabilmesini sağlar; ama her devir artışı motor yükünü belirgin biçimde büyütür. Kasnak değiştirilmişse motor gücünün de yeniden değerlendirilmesi gerekir. Doğrudan akuple fanlarda çark devri motor devrine eşittir; bu yüzden 3000, 1500 ve 1000 d/d gibi senkron devir grupları arasında seçim, fan tasarımına göre yapılır.

Bu modeller fikir vermek içindir, kesin seçim değildir; fanın plakası, mevcut motor etiketi ve bağlantı ölçüleriyle doğrulanmalıdır.

Kızak, Kaide ve Flanş: Bağlantıda Karşılaştırılan Ölçüler

Değişimde ilk kontrol IEC gövde numarasıdır; aynı gövde numarası mil yüksekliği, ayak delik aralığı ve mil çapı gibi temel ölçülerin aynı standart çerçevede olduğunu gösterir. Ayrıntılı ölçüler gövde ölçü tablosunda bulunur.

Kayışlı fanlarda motor bir gergi kızağına ayaklarıyla bağlanır; ayak deliklerinin kızaktaki yuvalara gelmesi ve kasnağın kayış hattıyla hizalanması gerekir. Doğrudan akuple santrifüj fanlarda kaplinin iki yarısı arasındaki mesafe ve mil ekseni yüksekliği hassas biçimde tutmalıdır; aksi hâlde rulmanlar erken bozulur. Çatı fanlarında motor dikey konumda, mil aşağı veya yukarı bakacak biçimde çalışabilir; bu durum siparişte belirtilmelidir. HEM'in sunduğu B3, B5, B14, B34, B35 ve dikey montaj şekilleri montaj seçenekleri sayfasında özetlenir.

Elektriksel taraf da karşılaştırılır: şebeke gerilimi, yıldız veya üçgen bağlantı, yıldız-üçgen yol verme kullanılıp kullanılmadığı ve nominal akım. Yıldız-üçgen ile kalkan bir fana konan yeni motorun klemens bağlantısı buna uygun olmalıdır.

Salon Havası, Toz ve Isı: Fabrika Ortamının Motor Seçimine Etkisi

Fabrika fanlarının motorları çok farklı koşullarda çalışır. Çatıdaki bir egzoz fanının motoru güneşe ve yağmura açıktır; döküm ya da ısıl işlem holündeki bir fanın motoru sıcak havanın yakınındadır; mermer, ahşap veya tekstil atölyesindeki bir fanın motorunun soğutma kanatçıkları tozla dolabilir.

HEM motorları IP55 korumalı ve F sınıfı yalıtımlıdır. Katalog değerleri, motorun bulunduğu yerde ortam sıcaklığının eksi 15 ile artı 40 derece aralığında olduğu ve tesisin 1000 metreyi aşmadığı koşul için verilmiştir. Fırın veya kurutma bölümünün yakınında bu değer aşılıyorsa motorun hava akışının dışına alınması fan üreticisiyle konuşulmalı, durum siparişte açıkça yazılmalıdır. Sargı sıcaklığını izlemek için PTC veya PT100 sensörü, uzun duruşlarda nem birikimine karşı yoğuşma ısıtıcısı sipariş seçeneğidir.

Yağ buharlı havayı çeken fanlarda motor yüzeyinde yağlı toz katmanı oluşur; düzenli temizlik motorun ısı atmasını korur. Gövde malzemesi seçiminde alüminyum ve pik döküm karşılaştırmasına göz atılabilir.

Vardiya Süresi, Kalkış Şekli ve İnverter Kullanımı

Fabrika fanları genellikle vardiya başında açılır, vardiya sonunda kapanır; üç vardiyalı tesislerde haftalarca durmadan döndükleri de olur. Bu sürekli çalışma motor için S1 görev tipine karşılık gelir. Asıl zorlayıcı an kalkıştır: büyük çaplı, ağır çarklı bir santrifüj fanın tam devre ulaşması saniyeler sürebilir. Bu süre boyunca motor yüksek akım çeker; çark ataleti yüksek fanlarda kalkış süresi ve yol verme yöntemi (direkt, yıldız-üçgen, yumuşak yol verici veya inverter) talepte belirtilmelidir.

Hava ihtiyacının vardiya içinde değiştiği tesislerde fan hızı frekans konvertörüyle ayarlanır. Üç fazlı serilerimiz inverterle hız kontrolüne uygundur. Fan yükü düşük devirde hızla düştüğü için kendinden soğutmalı motor çoğu durumda yeterlidir; ancak uzun süre çok düşük frekansta tam yükte kalınacaksa harici fan, sürücü ile motor arasındaki kablo uzunsa dv/dt veya sinüs filtresi değerlendirilir. Kayışlı fanlarda inverterle devir artırmak, kasnak değiştirmek kadar motor yükünü büyütür; nominal frekansın üstüne çıkılacaksa bu ayrıca konuşulmalıdır.

Fabrika Fanı Motorunu Yenilemek İçin Bize İletilecekler

Muadil motoru hızlı belirleyebilmemiz için bilgileri WhatsApp ile göndermeniz yeterlidir. Etiket fotoğrafının nasıl çekileceği motor etiketi gönder sayfasında anlatılır.

• Motor etiketinin okunaklı fotoğrafı: güç, devir, gerilim, akım, bağlantı şekli ve gövde
• Fan makinesinin plakası veya föyü: fan tipi, debi, basınç ve çark devri
• Bağlantı: doğrudan, kaplinli veya kayış-kasnaklı; kasnak çapları biliniyorsa
• Montaj tipi ve konumu (yatay, dikey mil aşağı/yukarı) ile motor kaidesinin fotoğrafı
• Günlük çalışma saati, yol verme yöntemi ve inverter kullanılıp kullanılmadığı
• Motorun bulunduğu ortam: dış hava, sıcak bölge, tozlu veya yağ buharlı salon
• İhtiyaç duyulan adet ve yedek motor talebi

Birden fazla fan aynı anda yenilenecekse her fanın etiketini ayrı fotoğraflayın; dışarıdan aynı görünen fanların motorları farklı güçte olabilir. Bilgileri iletişim sayfasındaki WhatsApp hattına iletebilirsiniz.

Fabrika Fanları İçin Mağazadaki Motor Grupları

Bütün modeller elektrik motoru mağazasında listelenir. Kızağa bağlanan ve kayış yükü taşıyan fanlarda çoğunlukla pik döküm gövdeli motorlar incelenir; küçük güçlü duvar fanlarında alüminyum gövdeli motorlar da seçenek olabilir. Örnek ürün sayfaları: 7,5 kW 1500 d/d pik döküm motor, 4 kW 1500 d/d pik döküm motor ve 2,2 kW 1000 d/d pik döküm motor. Bunlar örnektir; fanınıza uygunluğu güç, devir ve bağlantı ölçüleriyle ayrıca doğrulanır.

Sık Sorulan Sorular

Santrifüj fanımın motoru sürekli termik atıyor, bir üst güç motor takmak çözüm müdür?

Önce nedeni bulmak gerekir: kasnak değiştirilip devir artırılmış olabilir, damper tamamen açık kalmış ya da kayış aşırı gergin olabilir. Güç artırmak bu sorunları gizler; çözüm fanın çalışma noktası kontrol edildikten sonra belirlenmelidir.

Çatı fanında motor dikey çalışıyor; standart motor kullanılabilir mi?

HEM gövdeye göre dikey montaj seçenekleri sunar. Milin aşağı mı yukarı mı baktığı ve flanş tipi siparişte belirtilmelidir; dikey çalışma yatak düzenini etkilediği için bu bilgi önemlidir.

Fabrika fanlarını inverterle çalıştırırsam motor ömrü etkilenir mi?

Doğru kurulmuş bir sürücüyle fan uygulamaları motor için genellikle zorlayıcı değildir. Uzun kablo, çok düşük devirde uzun çalışma ve nominal frekansın üstüne çıkma durumları ayrıca değerlendirilmelidir.

Kaynak veya boya bölümündeki emiş fanı için de bu sayfadaki bilgiler geçerli mi?

Kısmen. Bu bölümlerde yanıcı buhar veya duman özellikleri motor seçimini değiştirir; ilgili özel sayfalara ve fan üreticisinin değerlendirmesine bakılmalıdır.

Aynı salondaki farklı markalı fanlar için tek tip motorda birleşebilir miyiz?

Güç, devir, gövde ve montaj ölçüleri uyuşan fanlarda bu mümkündür ve yedek tutmayı kolaylaştırır. Her fan için etiket ve bağlantı ölçüleri ayrı ayrı karşılaştırılmalıdır.