Blower, fanın veremediği basınçta ama kompresöre göre çok daha düşük basınçta sürekli hava basan makinedir; arıtma havuzunun difüzörlerine, pnömatik taşıma borusuna ya da bir kurutma hattına hava gönderir. Bu sayfa blowerın rotorunu çeviren üç fazlı asenkron motoru anlatır; havalandırma makinelerinin tamamına genel bakış için Havalandırma Elektrik Motorları sayfamıza dönebilirsiniz.

HEM Motor pik döküm gövdeli trifaze elektrik motoru – hava blowerı tahriki için örnek motor
HEM Motor trifaze elektrik motoru; roots ve yan kanallı blowerlarda kayışla ya da flanşla bağlanan tahrik için örnek.

Roots Blowerda Hava Nasıl Basılır, Motor Ne Hisseder?

Döner loblu (roots) blowerda gövde içinde iki rotor, dışarıdaki zamanlama dişlileri sayesinde birbirine değmeden ters yönde döner. Her dönüşte loblar arasında hapsolan hava cebi emişten basma ağzına taşınır. Hava içeride sıkıştırılmaz; basınç, cep basma tarafındaki hatla karşılaştığında oluşur.

Motor açısından sonuç şudur: blowerın verdiği hava hacmi devirle hemen hemen doğru orantılıdır, mildeki moment ise devirden çok karşı basınca bağlıdır. Havuz suyu derinleştikçe, difüzörler tıkandıkça ya da boru hattına bir vana eklendikçe basınç ve onunla birlikte motor akımı yükselir. Bu yüzden bu makineye sabit momentli yük gözüyle bakılır; fanlardaki gibi devir düştükçe yükün hızla azalması beklenmez.

Aşırı basınca karşı koruma blower tarafının işidir: basma hattındaki emniyet valfi, tasarım basıncının üstüne çıkıldığında havayı dışarı salar. Bu valf sıkışırsa ya da ayarı yükseltilirse motor sürekli aşırı yükte çalışır; termik açması çoğu zaman motor arızası değil, valf ya da hat sorunudur.

Yan Kanallı ve Çok Kademeli Blowerlarda Motor

Yan kanallı (rejeneratif) blowerda kenarı kepçeli tek bir çark, gövdeye işlenmiş dairesel bir oluk boyunca havayı defalarca hızlandırır. Çark çoğunlukla motorun kendi miline oturur ve motor flanşından blower gövdesine bağlanır; tipik devir 2 kutup sınıfıdır. Yük, roots tipinden farklı olarak, kapalı vanada yükselir; emme ya da basma tamamen kısılırsa hem çark ısınır hem motor zorlanır. Vakum ve küçük debili basınç işlerinde, akvaryum ve balık havuzlarında, paketleme makinelerinde sık görülür.

Çok kademeli santrifüj blowerlarda ortak bir mile sıralanmış birkaç çark havayı adım adım sıkıştırır. Motor kaplinle bağlanır, devir yine çoğunlukla 2 kutup sınıfındadır. Bu makinede güç, debi azaldıkça düşer; kalkışta emme vanasının kısık tutulması ivmelenmeyi kolaylaştırır. Yüksek devirli, entegre motorlu turbo blowerların özel motorları HEM Motor'un 2026 kataloğunda yer almaz; bu sayfa standart IEC motorla tahrik edilen düzenleri kapsar.

Kayış-Kasnak Düzeni ve Kaide Üzerinde Montaj

Roots blower paketlerinin büyük bölümünde motor, blowerın yanında ya da altında, gerdirme düzenekli bir kaide üzerinde durur ve güç kayışla aktarılır. Kasnak oranı blower devrini, dolayısıyla debiyi belirler; debiyi değiştirmek isteyen kullanıcı çoğu zaman yalnız kasnağı değiştirir. Basınç sabit kaldığı sürece moment de aşağı yukarı sabit kaldığından, devri artırmak gücü devirle aynı oranda yükseltir; değişiklikten önce motor etiketindeki gücü kontrol edin.

Kayış gerginliği motor milinin kasnak tarafındaki rulmana yandan yük bindirir. Kasnağı mil omzuna yakın takmak, gerginliği üreticinin değerinde tutmak ve kayışı aşırı germemek rulman ömrünü uzatır. Yandan yükün yüksek olacağı düzenlerde bunu siparişte belirtin.

Blower motorları gövdesine göre ayak, flanş ya da ikisi birden ile (B3, B5, B14, B34, B35) veya dik konumda (V1, V3, V5, V6, V15) verilebilir; flanş tipi ile mil ölçüsünü teklifte netleştiririz. Kayışlı paketlerde ayaklı gövde, gövdeye asılan yan kanallı blowerlarda flanşlı ya da ayaklı-flanşlı B34/B35 yapı yaygındır.

Kalkış: Boşaltma Vanası Açıkken Başlatmak

Roots blower basma hattı basınç altındayken kalkarsa motor ilk andan itibaren tam yüke karşı ivmelenmek zorunda kalır. Bu yüzden iyi kurulmuş paketlerde basma tarafında bir boşaltma (blow-off) vanası bulunur: kalkışta açık tutulur, motor devrine ulaşınca kapanır ve hava hatta yönlenir. Bu düzenle yıldız-üçgen bağlantı da soft starter da sorunsuz iş görür.

Sargı gerilimine dikkat: 4 kW'tan başlayan modellerimiz 400/690 V etiketlidir, 400 V hatta üçgen bağlanır ve yıldız-üçgen kalkışa elverir. Daha küçükleri 230/400 V etiketlidir; 400 V hatta zaten yıldız çalıştıkları için bu yöntem onlarda kullanılmaz. Boşaltma vanası olmayan ya da arızalı bir pakette yıldız konumundaki düşük moment yetmeyebilir; geçiş uzar, termik açar.

Arıtma tesislerinde blower çoğunlukla günde yirmi dört saat çalışır; sık dur-kalk yerine sürekli işletme söz konusudur. Yine de çözünmüş oksijen kontrolüyle devreye alınıp çıkarılan yedek blowerlarda saatteki kalkış sayısı önem kazanır; bu durumda PTC/PT100 sargı sensörü sipariş seçeneği olarak eklenebilir.

İnverterle Debi Kontrolü ve Soğutma

Roots blowerda debi devirle orantılı olduğu için frekans konvertörü, havuzun oksijen ihtiyacına göre havayı ayarlamanın doğal yoludur. Fakat moment sabit kaldığından, düşük devirde motor yine yüksek akım çekerken kendi mil fanı yavaşlar ve soğutma azalır. Saatlerce düşük frekansta yüklü çalışma öngörülüyorsa ayrı beslenen bir soğutma fanı gerekebilir; sürücü ile motor arasına uzun kablo çekilecekse dv/dt veya sinüs filtresi gündeme gelir. Bunları teklif talebinize not etmeniz bizim için yeterli. Serilerimizdeki üç fazlı motorlar konvertörle sürülebilir; ayrıntı inverter uyumlu elektrik motorları sayfasında.

Blowerın en düşük izin verilen devrini de makine üreticisinin verisinden kontrol edin; çok düşük devirde basılan hava ısınır ve blower kendi sınırına takılabilir.

Blower Odası, Akustik Kabin ve Bakım

Roots blowerlar gürültülüdür ve çoğu zaman akustik kabin içine alınır. Kabin sesi keser ama sıcak havayı da hapseder: sıkıştırılan havanın ısısı, blower gövdesinden yayılan ısı ve motorun kendi kaybı aynı küçük hacimde birikir. Kabin havalandırma fanının çalıştığını ve hava giriş filtresinin tıkanmadığını düzenli kontrol edin; kabin içi sıcaklığı teklif aşamasında bize yazın.

Gövde koruması IP55, sargı yalıtımı F sınıfıdır. Arıtma tesisindeki nemli ve hafif korozif hava için yoğuşma ısıtıcısı sipariş seçeneğidir; agresif gaz ortamı ise standart motorun tasarım koşulu değildir ve siparişte ayrıca belirtilmelidir. Bakımda kayış gerginliği, kasnak hizası ve kasnak tarafı rulmanının sesi ilk bakılacak noktalardır. Arıtma tesisindeki pompa ve karıştırıcı tahrikleri için arıtma tesisi pompa ve karıştırıcı motorları sayfası tamamlayıcıdır.

Blower Tipine Göre Motor Seçim Tablosu

Blower tipiMotor bağlantısıSeçimde bakılacak değerÖrnek HEM modeli
Yan kanallı blowerFlanşlı, çark motor milindeKapalı vanadaki akım, flanş ölçüsü3 kW 100L-2 (2895 d/d)
Küçük roots paketiKayış-kasnak, gerdirme kaidesiÇalışma basıncı, kasnak oranı5,5 kW 132S-4 (1460 d/d)
Arıtma havuzu roots blowerıKayış-kasnak, sürekli işletmeHavuz derinliği, inverterde en düşük devir18,5 kW 180M-4 (1470 d/d)
Büyük roots veya çok kademeli blowerKayış ya da kaplinKalkış yöntemi, boşaltma vanası45 kW 225M-4 (1485 d/d)

Bu modeller fikir vermek içindir; asıl seçimi blowerın karşı basıncı, gereken devir, bağlantı şekli ve tesis koşulları belirler. Yenileme işlerinde eski motor plakasındaki kW ve d/d değerleri en sağlam başlangıçtır.

Blower Motoru İçin Bize Gönderin

Teklif için şu bilgileri iletin: makine türü (roots, yan kanallı ya da çok kademeli blower), istenen güç ve devir, besleme gerilimi, montaj biçimi, bağlantı tipi (kayış, flanş ya da kaplin), inverterle çalışıp çalışmayacağı ve adet. Mevcut motorun etiket fotoğrafı işi hızlandırır; motor etiketi gönder yazımız nasıl çekileceğini anlatır.

Fiyatlar elektrik motoru satın al sayfasında, WhatsApp ve telefon bilgileri iletişim sayfasındadır. Arıtma ve biyogaz tesisindeki motor noktalarının tamamı için arıtma ve biyogaz tesisi yazımızı okuyabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Roots blowerın debisini artırmak için sadece kasnağı büyütmek yeterli mi?

Debi artar, fakat moment basınca bağlı olduğundan güç devirle aynı oranda yükselir. Değişiklikten önce motor gücünün ve blowerın izin verilen en yüksek devrinin yeterli olduğunu kontrol edin.

Blower motoru neden kalkışta termik atıyor?

En sık neden, basma hattı basınç altındayken kalkıştır. Boşaltma vanasının kalkışta açık olduğuna, emniyet valfinin sıkışmadığına ve rölenin plakadaki akıma ayarlandığına bakın.

İnverterle blower devrini yarıya düşürebilir miyim?

Blowerın izin verdiği en düşük devir buna elveriyorsa evet; ancak moment sabit kaldığı için motor düşük devirde ısınabilir. Bu çalışma tarzını siparişte bildirin; harici fan gerekip gerekmediği değerlendirilir.

Yan kanallı blowerın motorunu standart motorla değiştirebilir miyim?

Çark motorun miline oturduğu için yeni motorun mili ve flanşı eskisiyle birebir aynı ölçüde olmalıdır. Eski motorun plakasını ve flanş ölçülerini gönderin; uyumlu modeli birlikte belirleyelim.