Jokey pompa motoru değişirken güç, eski motorun etiketindeki değerle aynı tutulur; asıl dikkat edilmesi gereken iki konu montaj uyumu ve pompanın saatte kaç kez devreye girdiğidir. Jokey pompa, yangın tesisatındaki küçük basınç kayıplarını karşılayan yardımcı pompadır ve sık çalışır. Motoru sık yakan bir jokey pompada sorun çoğu zaman motorun gücü değil, tesisattaki kaçak ya da yanlış ayarlanmış basınç anahtarıdır.

Jokey pompanın görevi ve motora yansıması
Yangın pompa setlerinde genellikle bir ana pompa, bir yedek pompa ve bir jokey pompa bulunur. Jokey pompa, tesisatı sürekli belirli bir basınçta tutar. Sprinkler hattındaki küçük sızıntılar, vana contalarından kaçaklar veya sıcaklık değişimi nedeniyle basınç biraz düştüğünde jokey devreye girer, basıncı yeniden yükseltir ve durur. Böylece ana pompa yalnız gerçek bir su talebinde çalışır.
Bu görev motor için şu anlama gelir:
- Güç küçüktür; jokey pompalar çoğunlukla birkaç kW'lık 2 kutuplu motorlarla çalışır.
- Çalışma süresi kısa, kalkış sayısı yüksektir. Motor günde onlarca kez kalkabilir.
- Pompa çoğu zaman dikey çok kademeli tiptedir; motor fenere flanşla, mil aşağı bağlanır.
Not: Yangın tesisatının tasarımı, pompa seçimi ve onayı yetkili tasarımcının ve ilgili mevzuatın konusudur. Bu yazı yalnız mevcut bir jokey pompanın motorunu değiştirirken yapılacak teknik kontrolleri anlatır.
Güç: etiketi koruyun, büyütmeyin
Jokey pompa motorunun gücü, pompanın küçük debide istenen basıncı üretmesine göre seçilmiştir. Değişimde eski motorun etiketindeki gücü ve devri koruyun. Gücü büyütmek jokey pompayı daha "güçlü" yapmaz; pompa aynı çarklarla aynı basıncı üretir. Kutup sayısını değiştirmek ise basıncı doğrudan değiştirir ve set ayarlarını bozar.
Etiket okunmuyorsa pompanın kendi etiketindeki güç ve devir bilgisine bakın. Pompa etiketi de yoksa pompa modeli üreticiden sorulmalıdır; tahmine dayalı sipariş vermeyin.
Montaj: dikey flanşlı bağlantıda kontrol listesi
Jokey pompaların büyük kısmında motor pompanın üstünde, mil aşağı bakacak şekilde durur. Değişimde şu noktaları eski motorla karşılaştırın:
- Flanş tipi: Fenere oturan flanş B5 (büyük) mü, B14 (küçük) mü? Merkezleme çapı ve delik dairesi birebir aynı olmalıdır.
- Mil çapı ve boyu: Kaplin göbeği yeni mile tam oturmalıdır; kama ölçüsü kontrol edilir.
- Dikey çalışma: Motorun dikey (V1, mil aşağı) çalışmaya uygun olarak sipariş edilmesi gerekir. Dikey montajda rulman yükleri ve yağmur/damla koruması yatay montajdan farklıdır.
- Klemens kutusu yönü: Set panosuna giden kablonun boyu kısaysa klemens kutusunun yönü önemlidir; eski motordaki konum not edilmelidir.
HEM Motor'da B3, B5, B14, B34, B35 ve dikey V1/V3/V5/V6/V15 montaj şekilleri gövdeye göre sunulur; flanş ölçüsü siparişte teyit edilir. Mil aşağı montajın ayrıntıları dikey montaj yazımızda, montaj seçenekleri montaj şekilleri sorusunda yer alır.
Çalışma sıklığı: motoru asıl yoran şey
Bir asenkron motor kalkışta anma akımının birkaç katını çeker. Jokey pompada bu kalkışlar sık tekrarlanır ve her biri sargıya ısı ekler. Motor iki kalkış arasında yeterince soğuyamazsa sargı sıcaklığı adım adım yükselir. Sonuç, yalıtımın erken yaşlanması ve "nedensiz" yanan motorlardır.
Jokey pompanın çalışma sıklığını belirleyen başlıca etkenler şunlardır:
| Etken | Belirti | Ne yapılır? |
|---|---|---|
| Tesisatta sızıntı | Pompa gece de düzenli aralıklarla çalışıyor | Vana, conta, test hattı ve drenaj noktaları kontrol edilir |
| Basınç anahtarı farkı dar | Pompa çok kısa çalışıp duruyor | Devreye girme ve çıkma basınçları arasındaki fark set üreticisinin talimatına göre ayarlanır |
| Çek valf kaçırıyor | Pompa durunca basınç hızla düşüyor | Çek valf temizlenir ya da değiştirilir |
| Minimum çalışma süresi yok | Kalkış-duruş saniyeler içinde | Panoda minimum çalışma zamanlayıcısı olup olmadığı kontrol edilir |
| Basınç tankı yok ya da arızalı | Küçük basınç değişimlerinde bile kalkış | Varsa tankın ön basıncı ve membranı kontrol edilir |
Bu etkenlerden biri varsa yeni motor da aynı şekilde yorulur. Motoru değiştirirken sistemi de kontrol ettirmek, kısa süre içinde ikinci bir arızayı önler.











