Ramöz makinesinde fan motoru değiştirilirken iki şart belirleyicidir: motorun bulunduğu noktadaki sıcaklık standart bir IP55, F sınıfı motorun çalışabileceği düzeyde olmalı ve yeni motor eski motorla aynı devirde dönmelidir. Fan kamaranın içinde, sıcak havada çalışır; motor ise kamara tavanında veya yanında dışarıda durur. Bu iki şart sağlanmıyorsa daha büyük güçlü bir motor sorunu çözmez.
Ramöz, kumaşı genişliğe sabitleyip kurutan ve fikse eden çok kamaralı bir makinedir. Her kamarada bir veya iki sirkülasyon fanı, hattın sonunda da egzoz fanı bulunur. Yani tek bir makinede birbirinin aynısı onlarca fan motoru olabilir; bu durum değişimde standartlaşmayı kolaylaştırır, ama yapılan bir hatayı da tüm kamaralara taşır.

Kamara fanında motor nerede durur, mil nereden geçer?
Çoğu ramözde fan motoru kamara tavanına dikey olarak yerleştirilir; mil yalıtımlı tavandan geçer ve çark, sıcak havayı üst ve alt nozul kutularına basar. Bazı tasarımlarda motor yan duvarda yatay durur. Değişim öncesinde en önemli soru şudur: çark doğrudan motor miline mi takılı, yoksa arada ayrı yataklı bir ara mil mi var?
- Ara milli yapı: Motor yalnız kaplinle ara mili döndürür. Standart bir motorun bu tür yapıya uyması daha olasıdır; gövde, flanş ve mil ucu ölçülerinin eşleşmesi yeterlidir.
- Çark doğrudan motor milinde: Mil yalıtım katmanını geçecek kadar uzundur. Standart motorun mil boyu bu uzunluğu karşılamıyorsa bu görev için özel milli motor gerekir; böyle bir motor HEM Motor'un 2026 kataloğundaki standart serinin kapsamı dışında kalabilir. Eski motorun etiketini ve mil ölçüsünü bize gönderin.
Motor tarafında sıcaklık: hangi değeri bildirmelisiniz?
Kamara içindeki proses sıcaklığı motorun sıcaklığı değildir. Bildirilmesi gereken, motor gövdesinin çevresindeki havanın sıcaklığıdır. Ramöz tavanı, kamaradan yükselen ısıyla ve brülör ya da kızgın yağ eşanjöründen yayılan ısıyla ısınır. Ölçümü makine tam sıcaklıkta ve birkaç saat çalıştıktan sonra, motorun fan kapağının emdiği noktada yapın.
Ölçülen değer standart motorun çalışma koşullarını aşıyorsa çözüm motorun kendisinde değil yerleşimdedir: tavan üstünde havalandırma, ısı kalkanı, motorun yalıtım yüzeyinden biraz yükseltilmesi gibi. Ortam sıcaklığı siparişte bildirilir; değer belirsizse "sıcak tavan" diye geçmek yerine ölçüm yapmak gerekir. Sıcaklık arttıkça motorun etiket gücünü güvenle verebilme payı azalır; bu yüzden aynı güçteki motorun sıcak tavanda ve serin bir atölyede aynı yükü taşıması beklenmemelidir.
Yağlı hav: ramözde soğutmayı bozan asıl etken
Ramözde kumaştan kopan elyaf, apre kimyasallarının ve eğirme yağlarının buharıyla birleşerek yapışkan bir tabaka oluşturur. Bu tabaka motorun fan kapağının ızgarasını ve gövde kanatlarını kaplar. Fan kapağı tıkandığında motorun kendi fanı yeterli hava basamaz; gövde ısınır, sargı ve rulman ömrü kısalır. Birçok ramöz fan motoru arızasının arkasında yetersiz güç değil, kirlenmiş soğutma yolları vardır.
- Değişimde eski motorun fan kapağının ve gövdesinin ne kadar kirli olduğuna bakın; fotoğraflayın.
- Yeni motorun fan kapağına erişimi engellemeyen bir yerleşim seçin; düzenli temizlik yapılabilmeli.
- Kamara kapakları ve mil geçişindeki keçeler yıpranmışsa yenileyin; sızan sıcak ve yağlı hava doğrudan motora gelir.
- Kumaş ıslak girdiği için ilk kamaralarda buhar yoğundur; o bölgedeki motorlarda yoğuşmaya karşı klemens kutusu contasını kontrol edin.
Kirli ve sıcak ortamda çalışan motorlar için, aynı elektriksel değerlere sahip pik döküm gövde daha rijit bir seçenektir; alüminyum gövde ise tavana montajda hafifliğiyle öne çıkar.
Devir şartı: kutup sayısı ve inverter frekansı
Fanın çektiği güç, devrin yaklaşık küpüyle değişir. Bu, ramözde iki pratik sonuç doğurur:
| Değişiklik | Fan devri | Fanın çektiği güç (yaklaşık) |
|---|---|---|
| Frekansı 50 Hz'ten 45 Hz'e düşürmek | %90 | %73 |
| Frekansı 50 Hz'ten 55 Hz'e çıkarmak | %110 | %133 |
| 4 kutuplu yerine 2 kutuplu motor takmak | yaklaşık 2 kat | yaklaşık 8 kat |
Tablodaki değerler fan yasalarından türetilmiş yaklaşık oranlardır. Görüldüğü gibi küçük bir frekans artışı bile motoru etiket gücünün üzerine çıkarabilir; kutup sayısını değiştirmek ise hem motoru hem çarkı tehlikeye atar. Değişimde eski motorun kutup sayısını koruyun ve kamaraların inverterlerinde 50 Hz üzeri çalışma ayarı varsa motor gücünü buna göre değerlendirin.
Ramözlerde fan hızı genellikle kamara bazında frekans konvertörüyle ayarlanır. Üç fazlı serilerimiz frekans konvertörüyle hız kontrolüne uygundur; inverter sorusundaki açıklamaya göre uzun süre düşük devirde tam torkla çalışmada harici fan gerekebilir, sürücü-motor kablosu uzunsa dv/dt veya sinüs filtresi değerlendirilir ve bu koşullar siparişte bildirilir. Fan yükü düşük devirde hızla azaldığı için tam torkla düşük devirde çalışma fanlarda nadirdir; ancak sıcak tavanda düşük devirde motorun kendi fanının daha az hava bastığı da unutulmamalıdır.
Ramöz fanlarına uyabilecek HEM Motor modellerinin güncel fiyatlarını elektrik motoru satın al sayfasından inceleyebilirsiniz.










