Cam Yıkama Makinesi Kurutma Fanı Elektrik Motoru: Nem, Devir ve Montaj Uyumu

Cam yıkama makinesinin kurutma fanı motorunu değiştirirken üç şey eski motorla aynı kalmalıdır: kutup sayısı (dolayısıyla fan devri), motorun makinedeki montaj yönü ve fan çarkının mile bağlanma şekli. Bunun yanında motorun durduğu bölme kuru olmalıdır; ıslak yıkama bölmesinden gelen nem ve su sisi, kurutma fanı motorlarının en sık arıza nedenidir. Bu şartlar sağlanıyorsa standart bir IP55 trifaze motor bu görevde yaygın olarak kullanılır.

Düz cam işleyen tesislerde (yalıtım camı hattı, temperleme öncesi, lamine öncesi) yatay yıkama makinesi camı fırçalar arasından geçirip durular, ardından hava bıçaklarıyla kurutur. Bu yazı kurutma bölümündeki fanı ve motorunu ele alıyor; fırça ve konveyör tahrikleri ayrı konulardır.

Kurutma bölümü nasıl çalışır?

Camın üst ve alt yüzeyine dar bir yarıktan yüksek hızda hava üfleyen iki veya daha fazla hava bıçağı bulunur. Bu bıçaklar, su filmini camın yüzeyinden sıyırarak geri iter. Havayı, çoğunlukla makinenin üstünde veya yanında duran bir santrifüj fan (bazı makinelerde yüksek basınçlı blower) sağlar. Hava bıçağının yarığı dar olduğu için fan, yüksek basınç üretmek zorundadır; bu yüzden kurutma fanları genellikle 2 kutuplu motorla, yani yaklaşık 2900 d/d nominal devirde çalışır.

Bazı makinelerde fan emişinde bir ısıtıcı bulunur; ısıtılmış hava kurumayı hızlandırır. Bu durumda fanın bastığı hava ılıktır ama motor, ısıtıcının akış yönünde önce değil sonra kalıyorsa sıcak havadan etkilenmez. Isıtıcının konumu ve motorun gördüğü hava sıcaklığı siparişte bildirilir.

Devir şartı: kutup sayısını korumak neden zorunlu?

Fan yasalarına göre basınç devrin karesiyle, çekilen güç devrin küpüyle değişir. Hava bıçağı yüksek basınç istediği için kurutma fanı devre çok duyarlıdır:

• 2 kutuplu yerine 4 kutuplu motor: Devir yaklaşık yarıya iner, basınç dörtte birine düşer. Cam yüzeyinde su lekesi kalır; kurutma işini yapmaz.
• 4 kutuplu yerine 2 kutuplu motor: Devir iki katına çıkar, güç ihtiyacı yaklaşık sekiz katına yükselir. Motor ve çark bunu taşıyamaz; çark aşırı devir nedeniyle tehlikeli hâle gelir.
• Kayışlı fanlar: Kasnak oranı fan devrini belirler; motor değişiminde kasnak çapları da korunmalıdır.

Bu nedenle değişimde ilk kontrol, eski motorun etiketindeki devir ve kutup sayısıdır. "3000 devir" diye anılan bir motorun etiketinde 2895 veya 2905 d/d gibi bir nominal devir görünür; bu fark kaymadan kaynaklanır ve normaldir.

Nem: motor nerede durmalı?

Yıkama makinesinde fırçalama ve durulama bölmeleri sürekli ıslaktır; bu bölmelerden çıkan su sisi makine gövdesi içinde dolaşır. Kurutma fanının emişi bu sisi çekiyorsa iki sorun ortaya çıkar: hava bıçağından cama nemli hava üflenir ve fan gövdesiyle motor sürekli neme maruz kalır.

• Motor, ıslak bölmeden bir ayırma paneliyle ayrılmış kuru bir bölümde veya makine dışında durmalıdır.
• Fan emişi, mümkünse ıslak bölmeden uzaktan, ortam havasından ve bir filtre üzerinden almalıdır.
• Motor gövdesinde su damlası, klemens kutusunda nem izi veya fan kapağında kireç beyazlığı görülüyorsa emiş ve ayırma düzeni sorunludur.
• Yıkama suyunun deterjan veya kireç çözücü içerdiği tesislerde, motorun bulunduğu bölmeye sis ulaşıp ulaşmadığı ayrıca kontrol edilir.

HEM Motor modelleri IP55 koruma ve F sınıfı yalıtıma sahiptir. IP55, toza ve her yönden gelen su püskürtmesine karşı korur; motorun sürekli su sisi içinde ya da tazyikli yıkama altında çalışması ise bu korumanın sınırını zorlar. Motorun durduğu bölmenin nem durumu siparişte açıkça yazılmalıdır.

Filtre ve hava yolu: kurutma bozulduğunda önce bunlara bakın

Kurutma kötüleştiğinde sık yapılan hata motoru suçlamaktır. Oysa fan emiş filtresinin tıkanması, hava bıçağı yarığında cam tozu veya kireç birikmesi, esnek hortumların ezilmesi ya da bıçak açısının bozulması da aynı belirtiyi verir. Tıkalı filtre fanın debisini düşürür; santrifüj fanda debi azalınca motorun çektiği akım da azalır. Yani motor rahatlamış görünürken kurutma bozulmuştur.

Motorun gerçekten arızalı olup olmadığını anlamak için akım ve devir ölçülür, rulman sesi dinlenir ve sargı yalıtım direnci kontrol edilir. Bu ölçümler normalse sorun hava yolundadır.

Kurutma fanı için uygun HEM Motor modellerini ve güncel fiyatları elektrik motoru satın al sayfasında görebilirsiniz.

Montaj uyumu: yön, mil ve çark bağlantısı

Kurutma fanları makinede yatay ayaklı (B3), flanşlı veya dikey konumda bulunabilir. Çark doğrudan motor miline takılıyorsa mil çapı, mil boyu ve kama ölçüsü kritik önemdedir; yanlış oturan bir çark yüksek devirde ciddi titreşim yaratır. Montaj seçenekleri gövdeye göre sunulur ve flanş ölçüsü siparişte teyit edilir; ayrıntı montaj şekilleri sorusunda anlatılır. Mil ve flanş ölçülerini 2026 teknik ve ürün kataloğundan karşılaştırın.

Fan hızı bazı makinelerde cam kalınlığına göre frekans konvertörüyle değiştirilir. HEM Motor'un üç fazlı serileri inverterle hız kontrolüne uygundur; uzun süre düşük devirde tam torkla çalışmada harici fan gerekebilir, kablo uzunsa dv/dt veya sinüs filtresi değerlendirilir ve bu koşullar siparişte bildirilir (inverter sorusu). 50 Hz'in üzerinde çalıştırmak ise fan yasası gereği motor gücünü hızla aşabilir.

Örnek modeller

Gerçek güç eski motorun etiketinden belirlenir. Aşağıdakiler kurutma fanlarında karşılaşılabilecek 2 kutuplu modellerden örneklerdir:

3 kW ile 4 kW arasında gerilim etiketi değişir; 400 V şebekede 230/400 V motor yıldız, 400/690 V motor üçgen bağlanır. Fan uygulamaları için fan ve aspiratör motorları sayfasına da bakabilirsiniz.

Varsayımsal örnek: kurutma fanı motoru değişimi

Aşağıdaki durum varsayımsaldır. Bir yalıtım camı hattındaki yıkama makinesinde kurutma fanının motorunun rulmanı sesli çalışmaya başlamış olsun. Etiket 3 kW, 2 kutup, 100L ve 230/400 V gösterir; motor makinenin üstünde, yıkama bölmesinin hemen arkasında durmaktadır.

• Aynı güç ve kutup sayısında 100L-2 modeli seçilir; çark mili ölçüsü teknik çizimle doğrulanır.
• Motor fan kapağında kireç beyazlığı görülür; fan emişinin ıslak bölmeden sis çektiği anlaşılır. Emiş ağzı makine dışına alınır ve filtre eklenir.
• Motor çevresindeki nem nedeniyle pik döküm gövdeli seçenek tercih edilir; elektriksel değerler aynıdır.
• 400 V şebekede motor yıldız bağlanır, dönüş yönü fan gövdesindeki oka göre kontrol edilir.

Sonuç ve teklif için gönderilecek bilgiler

Cam yıkama makinesinin kurutma fanında doğru motor, eski motorla aynı kutup sayısında, aynı montaj yönünde ve aynı mil-çark bağlantısına uygun olan modeldir; bunun yanında motorun kuru bir bölmede kalması sağlanmalıdır. Teklif için mevcut motorun etiket fotoğrafını, kutup sayısını, montaj şeklini, mil ucu ölçüsünü, gerilimi, inverter kullanılıp kullanılmadığını ve motor bölmesinin nem durumunu gönderin. Uygun modelleri ve fiyatları elektrik motoru satın al sayfasında inceleyin. Mevcut motorunuzun etiket fotoğrafını, devrini ve montaj bilgilerini motor etiketi gönder sayfası üzerinden iletin, uygun model için teklif isteyin; diğer sorular için iletişim sayfamızı kullanın.

Sık Sorulan Sorular

Kurutma fanında 2 kutuplu yerine 4 kutuplu motor kullanabilir miyim?

Hayır; devir yaklaşık yarıya iner ve hava bıçağı basıncı dörtte birine düşer, cam kurumaz. Eski motorun kutup sayısını koruyun.

Kurutma kötüleşti, motor mu arızalı?

Önce emiş filtresini, hava bıçağı yarığını ve hortumları kontrol edin. Tıkalı hava yolunda motor daha az akım çeker ve sağlıklı görünür; akım, devir ve yalıtım ölçümü normalse sorun hava yolundadır.

IP55 motor yıkama makinesinde yeterli mi?

Motor kuru bir bölmede duruyorsa IP55 yaygın olarak kullanılır. Sürekli su sisi veya tazyikli yıkama altında çalışma bu korumanın sınırını zorlar; bu durumu siparişte belirtin.

Fan hızını inverterle artırabilir miyim?

50 Hz'in üzerinde fan gücü devrin küpüyle arttığı için motor kısa sürede aşırı yüklenebilir. Hız artırımı gerekiyorsa motor gücü ve çarkın devir sınırı birlikte değerlendirilmelidir.