Şişe yıkama makinesinde pompa motorunu zorlayan şey çoğu zaman elektriksel yük değil, motorun çevresidir: sıcak kostik çözeltiden yükselen buhar, ön yıkamada sökülen etiket hamuru, gece duruşlarında oluşan yoğuşma ve makinenin yan duvarında sıra sıra dizilmiş pompaların birbirini ısıtması. Bu yüzden doğru seçim iki adımdır: önce her yıkama bölgesindeki pompanın debi–basma ve devir ihtiyacını etiketten okumak, sonra motorun bu sıcak ve kimyasal ortamda nereye, hangi koruma ve hangi seçeneklerle yerleşeceğini belirlemek.

Bir şişe yıkama makinesinde kaç pompa çalışır?
Daldırmalı-püskürtmeli (soaker) tip bir şişe yıkama makinesi, şişeyi sırayla farklı sıcaklık ve kimyasal içerikteki bölgelerden geçirir. Her bölgenin kendi püskürtme pompası vardır ve bunlar aynı güçte değildir:
- Ön ıslatma ve ön yıkama: Kaba kirleri ve etiketin ilk kısmını söker. Suda yüzen etiket parçaları en çok bu bölgedeki pompayı etkiler.
- Kostik banyo sirkülasyonu: Sıcak sodyum hidroksit çözeltisini tankta dolaştırır ve süzgeçten geçirir. Çözelti sudan biraz daha yoğundur.
- Sıcak ve ılık durulama: Şişe sıcaklığını kademeli olarak düşürür, kostik kalıntısını uzaklaştırır.
- Soğuk ve temiz su son durulaması: Genellikle şebeke veya arıtılmış su kullanılır; pompa daha temiz ortamda çalışır.
- Etiket ayırıcı: Kostik banyodan etiket hamurunu ayıran elek veya bant tahriki; pompa değil, ayrı küçük bir tahrik motorudur.
Bölge sayısı makine kapasitesine göre değişir; büyük hatlarda pompa sayısı ona yaklaşabilir. Yedek planlamasında her pompanın etiketini tek tek kaydetmek, “hepsi aynı motor” varsayımından çok daha güvenlidir.
Pompa yükünü değiştiren işletme koşulları
Bu pompalar santrifüj tiptir ve motor yükü nozul ağının direncine bağlıdır. Yıkama makinesinde bu direnç gün içinde sabit kalmaz:
- Nozul tıkanması: Etiket lifi ve kum nozulları kısmen kapattığında devre direnci artar, debi düşer. Santrifüj pompada bu genellikle motor akımını azaltır; akımın beklenmedik biçimde düşmesi, tıkanmanın bir işaretidir.
- Emiş süzgecinin dolması: Etiket hamuru emiş tarafını kapatırsa pompa kavitasyona girer; ses, titreşim ve dalgalanan akım görülür. Bu bir motor sorunu değildir ama rulmanlara titreşim yükü bindirir.
- Nozulların temizlenmesi veya sökülmesi: Direnç bir anda düşer, pompa yüksek debiye çıkar ve motor en yüksek gücü çeker. Bakım sonrasında ilk çalıştırmada akım bu yüzden kontrol edilmelidir.
- Çözelti yoğunluğu: Mil gücü sıvı yoğunluğuyla orantılıdır. Kostik banyo pompası, aynı debi ve basmada su pompasından bir miktar daha fazla güç ister; fark küçüktür ama sınırda seçilmiş bir motoru aşabilir.
Motor gücü bu nedenle pompa eğrisinin en sağdaki, yani temiz nozullu çalışma noktasına göre seçilir. Kutup sayısı da korunur: çark ve nozul basıncı motor devrine göre tasarlanmıştır, 2 kutuplu bir püskürtme pompasına 4 kutuplu motor takıldığında püskürtme basıncı etkisiz kalır.
Sıcak su ve kostik buharı motoru nasıl etkiler?
Motorlar genellikle makinenin yan tarafında, tankların hemen üzerinde ya da yanında durur. Pompa gövdesi sıcak çözeltiyle doludur, kapakların aralığından buhar yükselir. Bu ortamda motorun karşılaştığı üç etki birbirinden ayrı düşünülmelidir:
Isı
Monoblok pompada sıcak gövdeden motor flanşına ısı geçer; yan yana dizilmiş motorlar da birbirinin soğutma havasını ısıtır. Motorlar arasında hava akışı için boşluk bırakmak ve fan kapağının önünü kapatmamak gerekir. Yüksek ortam sıcaklığı varsa bu değer siparişte bildirilir; sargı sıcaklığını izlemek isteyen işletmeler için PTC veya PT100 sargı sensörü sipariş aşamasında seçilebilen bir opsiyondur.
Nem ve yoğuşma
Üretim sırasında ısınan motor, gece makine durduğunda soğur ve içeride kalan nemli hava yoğuşur. Bu döngü her gün tekrarlandığında sargı yalıtımı ve rulman gresi zarar görür. Uzun duruşlu, nemli tesisler için yoğuşma önleyici ısıtıcı da sipariş aşamasında seçilebilir. HEM Motor'un standart modelleri IP55 koruma ve F sınıfı yalıtımla gelir; sürekli ıslanan veya su altında kalan bir konum bu koruma sınıfının dışındadır.
Kimyasal
Kostik buharı ve sıçraması boya yüzeyine, klemens kutusu contasına ve kablo girişine zamanla etki eder. Motor üzerine düzenli kostik sıçrıyorsa önce sıçramanın kaynağı (kapak contası, taşma, salmastra) giderilmelidir. Paslanmaz gövde veya kimyasal ortama özel kaplama gerektiren bir konum söz konusuysa bu görev için özel motor gerekir; HEM Motor'un 2026 kataloğundaki standart serinin kapsamı dışında kalabilir, etiket ve uygulama bilgisiyle bize sorun.
Gövde, montaj ve kablolama
Islak ve titreşimli yıkama bölümlerinde pik döküm gövdeli modeller darbeye ve dış etkilere karşı daha dayanıklı bir yapı sunar. Tank yan duvarına yatay bağlanan monoblok pompalarda flanşlı (B5, B35) bağlantı, tank üstüne dikey yerleştirilen pompalarda ise mil aşağı dikey montaj görülür. Montaj şekilleri gövdeye göre sunulur, flanş ölçüsü siparişte teyit edilir.
Klemens kutusunun konumu da önemlidir: kablo girişi yukarı bakan bir klemens kutusu, yoğuşan suyun içeri yürümesine yol açabilir. Kablo, girişin altından bir damla halkası yapacak şekilde bağlanmalı, rakor ve conta bakımda kontrol edilmelidir. Uygun HEM Motor modellerini ve güncel fiyatları elektrik motoru satın al sayfasında inceleyebilirsiniz.










