Shrink ambalaj makinesinin sıcak hava fanı için standart trifaze motor ancak motor gövdesi tünelin sıcak bölgesinin dışında kalıyorsa doğru seçimdir. Fan çarkı ısıtıcıların yanında, sıcak hava içinde döner; motor ise tünel duvarının dışında durur ve çarka uzatılmış bir mil ya da kayışla ulaşır. Seçimde güç ve devirden önce şu soru cevaplanmalıdır: motorun durduğu noktada hava ne kadar sıcak?
Bu yazıda shrink tünellerindeki sirkülasyon fanını ele alıyoruz: motorun yeri, soğuk tünelde kalkış, devir ve montaj seçimi, ayrıca değişimde hangi bilgilerin gerektiği.

Shrink tünelinde fan ve motor nasıl yerleşir?
Tünelde film, ürünün etrafında ısıyla büzülür. Isıtıcı rezistanslar havayı ısıtır, sirkülasyon fanı bu havayı tünel içinde döndürür ve ürüne yönlendirir. Yaygın iki düzen vardır:
- Doğrudan akuple, uzatılmış milli düzen: Motor tünel tavanında veya yan duvarında dışarıda durur; çark motor milinin ucuna ya da araya konan bir yataklı mile takılır ve mil duvardan geçer.
- Kayışlı düzen: Fan mili ayrı yataklarda döner, motor biraz daha uzağa, daha serin bir noktaya konur ve güç kasnakla aktarılır.
Her iki düzende de motor sıcak gazın içinde çalışmaz. Standart gövdeli bir motoru tünelin içine, rezistansların yanına yerleştirmek bu yazının kapsamında değildir; o görev yüksek sıcaklığa uygun özel bir motor ister; böyle bir motor 2026 kataloğumuzdaki standart seride bulunmayabilir.
Motorun gördüğü sıcaklık nereden gelir?
Motor dışarıda olsa bile ısıdan tamamen kurtulmaz. Sahada üç yol dikkat ister:
- Milden iletim: Çark doğrudan motor miline takılıysa, sıcak çarkın ısısı mil boyunca ön yatağa ulaşır. Yatak gresi ve yatak ömrü bu yoldan etkilenir.
- Duvardan ve kaçaklardan: Mil geçişindeki boşluktan ve tünel kapaklarından sızan sıcak hava, motorun fan kapağından emilir. Motorun soğutması kendi fanıyla çevredeki havayı üflemeye dayandığı için emilen hava sıcaksa soğutma zayıflar.
- Işıma: Tünel gövdesi ısındıkça yakınındaki motor gövdesini de ısıtır.
Bu nedenle değişimde motorun bulunduğu noktadaki hava sıcaklığını ölçün veya makine üreticisinden öğrenin ve siparişte bildirin. Sıcaklığı tahmin edip IP55 ve F sınıfı yalıtıma güvenmek yerine, yüksekse çözümü konuşmak gerekir: motoru biraz uzaklaştıran ara mil, araya ısı bariyeri, motor çevresine temiz hava beslemesi ya da kayışlı düzene geçiş gibi. Bu yerleşim kararları makine tasarımının parçasıdır.
Soğuk tünelde kalkış: yük neden ilk dakikalarda daha yüksektir?
Bir fanın çektiği güç, aynı devirde taşıdığı havanın yoğunluğuyla doğru orantılı değişir. Soğuk hava sıcak havadan daha yoğundur. Tünel sabah soğukken çalıştırıldığında fan, ısınmış tünele göre daha ağır havayı döndürür ve motor daha fazla yüklenir. Tünel ısındıkça hava hafifler ve fanın çektiği güç düşer.
Sonuç olarak motor, tünelin sıcak çalışmasına göre değil soğuk kalkış ve ısınma süresine göre değerlendirilmelidir. Eski motor sorunsuz çalıştıysa en güvenli referans onun etiket gücüdür. Isınma süresince termik röle açıyorsa sorun motorun küçük olması kadar fan çarkının değişmesi, filtre veya kanal düzeninin farklılaşması da olabilir; önce bunları kontrol edin. Termik röle ayarı için motor koruma yazımıza bakabilirsiniz.
Tünel kapatılırken ısıtıcılar kesilip fanın bir süre daha çalıştırılması pek çok makinede uygulanan bir yöntemdir; böylece biriken ısı motor tarafına yürümez. Makinenizin kontrolünde bu gecikme varsa değişimden sonra da korunmalıdır.
Devir ve hız ayarı
Doğrudan akuple fanlarda motor devri fan devridir; değişimde eski motorla aynı kutup sayısı korunmalıdır. 2 kutuplu bir motorun yerine 4 kutuplu model takmak hava debisini belirgin biçimde düşürür, tersini yapmak ise çarkı ve motoru aşırı yükler. Kayışlı düzende kasnak oranıyla ayar yapılabilir, ancak çarkın izin verilen devri aşılmamalıdır.
Farklı film kalınlıkları için hava hızını değiştirmek isteyen işletmeler frekans konvertörü kullanır. İnverter sorusunda açıklandığı gibi HEM Motor'un trifaze serileri frekans konvertörüyle hız ayarına uygundur. Motor uzun süre düşük devirde ve tam torkta kalacaksa ayrı bir soğutma fanı gerekebilir; sürücüden motora giden kablo uzunsa dv/dt ya da sinüs filtresi düşünülür. Bu çalışma şartlarını siparişte yazın. Sıcak ortamda düşük devirde motorun kendi fanının daha az hava üflediğini unutmayın.
Tünel fanlarına uyan standart modeller ve fiyatları için elektrik motoru satın al sayfasına bakabilirsiniz.










