Soğuk Hava Deposu Kondenser Fanında Standart Elektrik Motoru Ne Zaman Kullanılabilir?

Soğuk hava deposu kondenserinde standart trifaze motor, fan pervanesi ayrı bir IEC gövdeli motorun miline takılıyor veya kayışla tahrik ediliyorsa kullanılabilir. Motor ile pervanenin tek bir ünite olduğu dış rotorlu fanlarda ve elektronik kontrollü EC fanlarda ise standart motor eski motorun yerine doğrudan geçmez. Kısacası belirleyici olan güç değil, fanın yapısıdır.

Soğuk hava deposunda iki fan grubu vardır: oda içindeki evaporatör fanları ve dışarıdaki kondenser fanları. Bu yazı yalnız kondenser tarafını ele alıyor; evaporatör fanlarının soğuk ve nemli oda içi koşulları ayrı bir konudur.

Önce fan tipini tanıyın

Değişime başlamadan önce mevcut fanın hangi yapıda olduğunu belirleyin. Sahada üç durumla karşılaşılır:

Küçük ve orta boy hazır kondenser ünitelerinin çoğunda dış rotorlu fan bulunur. Büyük, sahada kurulan kondenserlerde, hava soğutmalı sıvı soğutucularda ve bazı evaporatif kondenserlerde ise IEC gövdeli motorlu fanlar daha sık görülür.

Dış rotorlu ve EC fanlarda neden doğrudan değişim olmaz?

Dış rotorlu motorda stator içeride, rotor dışarıdadır; pervane kanatları doğrudan dönen rotora vidalanır. Standart bir asenkron motorda ise rotor içeride döner ve güç mil ucundan alınır. Bu iki yapı birbirinin montaj ölçülerine sahip değildir. Standart motor kullanmak isterseniz pervane göbeği, motor taşıyıcı ayak veya köprü ve fan ızgarası yeniden tasarlanmalıdır; bu, motor değişimi değil fan ünitesinin yeniden yapılmasıdır ve fan üreticisinin verisiyle yürütülmelidir.

EC fanlarda motor, kendi sürücüsüyle birlikte gelir ve soğutma kontrol cihazından hız komutu alır. Bunun yerine standart motor takıldığında hız kontrolü için ayrı bir frekans konvertörü ve kontrol sinyalinin yeniden bağlanması gerekir. Dış rotorlu ve EC motorlar özel motor sınıfındadır ve HEM Motor'un 2026 kataloğundaki standart serinin kapsamı dışında kalabilir; etiket fotoğrafıyla bize sorabilirsiniz.

Standart motorun kullanılabildiği durumda neye bakılır?

Fan IEC gövdeli bir motorla tahrik ediliyorsa değişim, birkaç somut kontrolle yapılabilir:

• Kutup sayısı ve pervane devri: Kondenser pervaneleri genellikle düşük gürültü için yavaş döner; bu nedenle 6 kutuplu (yaklaşık 950 d/d) ve bazen 8 kutuplu motor kullanılır. Yeni motor aynı kutup sayısında olmalıdır. 6 kutuplu bir motorun yerine 4 kutuplu model takmak, pervane devrini yaklaşık yarı yarıya artırır; fan yasasına göre güç ihtiyacı birkaç kat büyür ve motor aşırı yüklenir.
• Mil yönü ve montaj şekli: Yatay kondenserlerde motor çoğunlukla mil yukarı veya mil aşağı dikey çalışır. Dikey montajda motorun yağmur alan tarafı değişir; klemens kutusu ve tahliye yönü buna göre planlanır.
• Mil ucu ve pervane göbeği: Pervanenin mile oturduğu göbeğin delik çapı ve kama ölçüsü yeni motorun mil ucuyla eşleşmelidir. Ölçüleri 2D teknik çizimlerden kontrol edin.
• Gerilim: 3 kW'a kadar modeller 230/400 V'tur ve 400 V şebekede yıldız bağlanır. Etiketi okuyup klemens köprülerini buna göre yerleştirin.

Montaj seçenekleri (B3, B5, B14, B34, B35 ve dikey V1/V3/V5/V6/V15) gövdeye göre sunulur ve flanş ölçüsü siparişte teyit edilir; dikey montajın ayrıntıları için dikey montaj yazımıza bakabilirsiniz.

Kondenser fanlarına uygun standart modelleri ve güncel fiyatlarını elektrik motoru satın al sayfasında bulabilirsiniz.

Açık hava: güneş, yağmur ve sıcak hava üflemesi

Kondenser, depodan çekilen ısıyı dışarı atar. Bu yüzden motor hem açık havada hem de kondenserin ısınmış havasının içinde veya hemen yanında çalışır. En sıcak yaz günlerinde kondenser en çok yüklendiğinde, motorun çevresindeki hava da en sıcak hâlindedir.

• IP55 ve yağmur: HEM Motor modelleri IP55 korumalıdır; her yönden gelen su püskürtmesine karşı korur. Mil yukarı dikey montajda yağmur suyu mil çevresine ve fan kapağına doğrudan düşer; yağmur siperi kullanılması ve motorun su biriken bir cebe oturmaması gerekir.
• Yoğuşma: Gece soğuyan motor sabah nemi içine çekebilir. Klemens kutusu contası ve kablo rakorları sağlam olmalı; uzun süre çalışmayan yedek kondenser fanlarında bu daha önemlidir.
• Güneş ve sıcak üfleme: Motorun bulunduğu noktadaki en yüksek hava sıcaklığı siparişte bildirilir. Sıcak havanın motor gövdesinden değil pervane tarafından atılacak şekilde akış yönünün korunması gerekir.
• Kir ve yaprak: Kondenser lamelleri gibi motor fan kapağı da toz ve yaprakla tıkanabilir; temizlik bakım planında yer almalıdır.

Hız kontrolü ve basınç ayarı

Kondenser fanları kış aylarında yoğuşma basıncını korumak için kademeli devreden çıkarılır veya hızları düşürülür. IEC gövdeli motorlu fanlarda bu genellikle frekans konvertörüyle yapılır. Üç fazlı serilerimiz frekans konvertörüyle hız kontrolüne uygundur; inverter sorusunda anlatıldığı gibi uzun süre düşük devirde tam torkla çalışmada harici fan gerekebilir ve sürücü-motor kablosu uzunsa dv/dt veya sinüs filtresi değerlendirilir. Fan yükü düşük devirde hızla azaldığından, kondenser fanında düşük devirde tam tork pek görülmez; yine de sürücü kullanımı ve kablo uzunluğu siparişte bildirilmelidir.

Kondenserin yazın gerçekten yetmediği durumlarda motoru büyütmek veya kutup sayısını değiştirmek çözüm değildir; kondenser kapasitesi, lamel temizliği ve fan pervanesi soğutma tesisatçısıyla birlikte değerlendirilmelidir.

Kondenser fanları için örnek modeller

Gerçek güç eski motorun etiketinden belirlenir. Aşağıdakiler küçük ve orta boy kondenser fanlarında karşılaşılabilecek aralıktan örneklerdir:

• 90S-6 (alüminyum gövde): 0,75 kW, 6 kutup, 935 d/d nominal devir, 230/400 V.
• 90L-6 (alüminyum gövde): 1,1 kW, 6 kutup, 945 d/d, 230/400 V.
• 100L-6 (alüminyum gövde): 1,5 kW, 6 kutup, 949 d/d, 230/400 V.
• 90S-4 (alüminyum gövde): 1,1 kW, 4 kutup, 1445 d/d, 230/400 V; yalnız mevcut fan 4 kutuplu motorla tasarlandıysa.

HVAC uygulamalarındaki diğer motorlar için HVAC sektörü motorları sayfasına bakabilirsiniz.

Varsayımsal örnek: kondenserde motor değişimi

Aşağıdaki durum varsayımsaldır. Bir meyve deposunun sahada kurulmuş kondenserinde dört fandan birinin motoru yanmış olsun. Etiket 1,1 kW, 6 kutup, 90L gövde ve 230/400 V gösterir; motor mil yukarı dikey konumdadır ve pervane mile kamalı göbekle takılıdır.

• Fan IEC gövdeli motorla tahrik edildiği için standart motor kullanılabilir; aynı güç ve kutup sayısında 90L-6 seçilir.
• Mil ucu ve flanş ölçüsü teknik çizimle karşılaştırılır, dikey montaj şekli siparişte belirtilir.
• Yanan motorun klemens kutusunda su izi görülür; yeni motora yağmur siperi eklenir ve kablo rakoru aşağı bakacak şekilde yerleştirilir.
• Motor 400 V şebekede yıldız bağlanır; sürücü kullanılmadığı için ek bir koşul yoktur.

Sonuç ve teklif için gönderilecek bilgiler

Kondenser fanında standart motor, fan IEC gövdeli bir motorla tahrik ediliyorsa doğru seçimdir; dış rotorlu ve EC fanlarda ise önce fan ünitesinin bütünü değerlendirilir. Teklif için mevcut motorun etiket fotoğrafını, fanın genel fotoğrafını, kutup sayısını, montaj yönünü (mil yukarı/aşağı/yatay), pervane göbeği ölçüsünü, gerilimi ve sürücü kullanılıp kullanılmadığını iletin. Uygun modelleri ve fiyatları elektrik motoru satın al sayfasında inceleyin. Mevcut motorunuzun etiket fotoğrafını, devrini ve montaj bilgilerini motor etiketi gönder sayfasından paylaşın ve uygun model için teklif isteyin; sorular için iletişim sayfamız açıktır.

Sık Sorulan Sorular

Kondenserdeki fanın dış rotorlu olup olmadığını nasıl anlarım?

Pervane doğrudan motorun dönen dış gövdesine bağlıysa ve ayrı bir mil ucu görünmüyorsa fan dış rotorludur. Etikette IEC gövde kodu (ör. 90L) varsa motor standart yapıdadır.

6 kutuplu kondenser motorunun yerine 4 kutuplu takabilir miyim?

Hayır; pervane devri yaklaşık yarı yarıya artar, güç ihtiyacı birkaç kat büyür ve motor aşırı yüklenir. Kutup sayısını koruyun.

IP55 motor açık havadaki kondenserde yeterli mi?

Yağmur ve tozdan korunma için IP55 yaygın olarak kullanılır; mil yukarı dikey montajda yağmur siperi ve doğru kablo giriş yönü ayrıca önemlidir. Ortam koşullarını siparişte belirtin.

Kışın fan hızını düşürmek için inverter kullanılabilir mi?

Evet, üç fazlı serilerimiz frekans konvertörüyle hız kontrolüne uygundur. Sürücü kullanımını ve kablo uzunluğunu siparişte bildirin.