Koli Katlama ve Yapıştırma Makinesi Motoru

Koli katlama ve yapıştırma makinesi (folder-gluer), kesilip kırım çizgileri basılmış düz karton kesimleri tek tek alır, yapıştırma kanadına tutkal sürer, kanatları kırım çizgilerinden katlar ve yapışma tamamlanana kadar kutuları baskı altında tutar. Makineden düz katlanmış, kurulmaya hazır koliler çıkar. Bu sayfa, karton hattında standart asenkron motorun kullanıldığı tahrikleri ve motor değişiminde izlenecek adımları ele alır; sektörün tamamı için ambalaj ve paketleme motorları sayfası başlangıç noktasıdır.

Katlama-yapıştırma hattında ana motor ve yardımcı motorlar

Makinenin bölümleri sırayla besleyici, ön kırma (pre-breaker), yapıştırma ünitesi, katlama bölümü ve baskı-çıkış (presleme) bölümüdür. Klasik yapıda tek bir ana motor, makine boyunca uzanan bir hat milini kayış ya da redüktörle döndürür; her bölüm bu milden açılı dişli kutularıyla hareket alır. Böylece taşıma kayışlarının tamamı aynı hızda ilerler ve kutu bir bölümden ötekine kaymadan geçer.

Ana motorun yanında çoğu makinede yardımcı tahrikler bulunur. Besleyicide kesimleri kayışa yapıştıran bir vakum fanı ya da vakum pompası vardır; bazı modellerde bu fanı standart bir asenkron motor çevirir. Baskı-çıkış bölümünde kutuları üst üste bindirerek bastıran bant, ana mile bağlı olabileceği gibi ayrı motorla da sürülebilir. Sıcak tutkal (hot-melt) kullanan makinelerde tutkal tankının pompası da kendi motoruna sahiptir.

Motorun yapmadığı hareketleri ayırmak gerekir. Tutkalı süren disk ve tabanca sistemleri çoğu makinede ana milden ya da kendi kontrol ünitesinden çalışır; tutkal tabancalarının açma-kapamasını elektronik kontrol yapar. Yeni nesil hatlarda besleyici, katlama kayışları veya baskı bölümü ayrı servo motorlarla senkronize edilmiş olabilir. Bu servo eksenler makineye özeldir; standart asenkron motorla genel bir uyumluluk iddiası yapılamaz, değişiklik ancak makine üreticisiyle birlikte değerlendirilir.

Koli kurma (case erector) makineleri ise ters yönde çalışır: düz katlanmış koliyi açar, alt kapakları katlar ve bantlar ya da tutkallar. Bu makinelerde koliyi açan kol çoğunlukla pnömatiktir; standart motor genellikle koliyi taşıyan konveyörde görülür.

Ana tahrik motorunu tanımlamak için gereken bilgiler

İlk soru motorun ana tahrik mi, vakum fanı mı, baskı bandı mı yoksa tutkal pompası mı olduğudur. Ana tahrik makinenin en büyük motorudur ve genellikle panodaki bir frekans konvertörüne bağlıdır; konvertörün markası ve ayarlı motor verileri değişimde işe yarar.

Etiketten güç, devir, gerilim ve akım okunur. Motorun ayaklı mı, flanşlı mı bağlandığı, milin üzerinde kasnak mı kaplin mi olduğu, kasnak varsa kayış tipi not edilir. Makinenin dakikadaki kutu kapasitesi ve karton kalınlığı aralığı da faydalıdır; aynı makinede ince karton ile oluklu mukavva farklı yük oluşturur.

Hat hızı, karton tipi ve motor gücü ilişkisi

Ana motorun gücünü makinenin uzunluğu, taşıma kayışı sayısı, katlama bölümündeki sürtünme ve baskı bölümünün yükü belirler. Bu değerleri bir araya getiren hesap makine üreticisine aittir; yedek motorda ilk referans mevcut etiketteki güçtür. Bu sayfada bir makine tipi için kW değeri önerilmez.

Devir tarafında, hat milinin hızı motor devri ile kasnak ya da redüktör oranının çarpımıdır. Hat hızı zaten konvertörle ayarlandığından, farklı kutuplu bir motor seçmek konvertörün frekans aralığını kaydırır: aynı hat hızına ulaşmak için motor daha düşük ya da daha yüksek frekansta çalışmak zorunda kalır. Bu yüzden değişimde kutup sayısının korunması en sade yoldur. Vakum fanında ise gereken emişi fanın çark çapı ve devri belirler; fan motoru da etiketteki devirle seçilir.

Kayış-kasnak, kaplin ve gövde ölçülerinin karşılaştırılması

Ana motor genellikle makinenin alt şasesine ayaklı (B3) olarak bağlanır ve kayış gerginliği motor kızağıyla ayarlanır. Bu düzende ayak delik aralığı, mil yüksekliği, mil çapı, mil boyu ve kama ölçüsü eski motorla aynı olmalıdır; aksi hâlde kasnak hizası bozulur. Redüktöre doğrudan oturan motorlarda B5 ya da B14 flanş ölçüleri ve merkezleme çapı karşılaştırılır.

Başlangıç noktası IEC gövde numarasıdır (ör. 100L, 112M). Gövde ölçüleri gövde ölçü tablosunda, sunulan montaj şekilleri montaj tipleri sayfasında yer alır. Klemens kutusunun yönü ve kablo girişinin konumu da dar şaselerde önemlidir. Bu karşılaştırma yapılmadan yeni motorun eski yerine sorunsuz oturacağı söylenemez.

Kâğıt tozu, tutkal buharı ve baskı salonu ortamı

Katlama-yapıştırma makineleri kesimlerden kopan kâğıt tozu ve kenar tozuyla çalışır. Bu toz fan kapağı ızgarasında ve gövde kanatçıklarında birikir, soğutmayı azaltır; vardiya sonu temizliğinde basınçlı havayla motor yüzeyi de temizlenmelidir. Sıcak tutkal kullanılan makinelerde tutkal tankının yakınındaki motorların doğrudan ısı almamasına dikkat edilmelidir.

Standart motorlarımız IP55, F sınıfı yalıtım ve S1 sürekli görev için tasarlanmıştır. Katalogdaki ortam sınırı −15 ile +40 santigrat derece, rakım sınırı 1000 m'dir; daha sıcak bir makine dairesi veya yüksek rakım siparişte belirtilir. Uzun süre düşük devirde çalışan ana motorlarda sargı sıcaklığını izlemek için PTC ya da PT100 sensörü istenebilir; nemli depolarda yoğuşma ısıtıcısı da sipariş seçeneğidir.

Konvertörlü ana tahrik, ayar hızı ve sık durdurma

Katlama-yapıştırma makinesinde ana motor üretim sırasında saatlerce sabit hızda döner; ama iş değişiminde (yeni kutu ölçüsü) operatör makineyi çok yavaş adımlarla, kesik kesik çalıştırarak ayar yapar. Bu ayar sırasında motor düşük frekansta, sık kalkışla çalışır. Kısa süreli olduğu için çoğu zaman sorun olmaz; ancak uzun ayar süreleri ya da sürekli düşük hızda üretim varsa motorun kendi fanının soğutması azalır ve bu durum siparişte bildirilmelidir.

Üç fazlı serilerimiz frekans konvertörüyle çalışmaya uygundur; uzun süre düşük devirde tam torkla çalışmada harici fan, pano ile motor arası kablo uzunsa çıkış filtresi değerlendirilebilir. Acil durdurmada hattın hızla durması çoğu makinede konvertörün frenleme direnciyle ya da motor freniyle sağlanır; frenli motor gerekiyorsa siparişte belirtin. Bölümleri servo ile senkronlayan hatlarda ana motoru değiştirmek senkronizasyonu etkileyebilir; bu karar makine üreticisine bırakılmalıdır.

Katlama-yapıştırma motoru değişimi için gönderilecek bilgiler

Motorun etiket fotoğrafını ve motorun makinedeki yerini gösteren geniş bir fotoğrafı WhatsApp ile iletmeniz yeterli bir başlangıçtır; etiketle muadil bulma sayfası süreci anlatır. Sipariş öncesi kontrol listesi:

• Etiket fotoğrafı: güç, devir, gerilim, akım ve bağlantı şekli (üçgen/yıldız)
• Motorun görevi: ana tahrik, besleyici vakum fanı, baskı bandı veya tutkal pompası
• Montaj tipi (ayaklı B3, flanşlı B5/B14) ve kasnak ya da kaplin bilgisi
• Mil çapı ile boyu ve kama ölçüsü; klemens kutusunun konumu
• Motorun konvertörle mi doğrudan şebekeden mi beslendiği
• Fren, enkoder ya da harici fan bulunup bulunmadığı
• Makinenin markası, modeli, imal yılı ve istenen adet

Bilgileri iletişim sayfasındaki WhatsApp hattına göndermeniz yeterlidir.

Karton katlama hattı için incelenebilecek motor grupları

Ana tahrik ve baskı bandı için sağlam yapılı pik döküm gövdeli motorlar, vakum fanı ve küçük yardımcı tahrikler için alüminyum gövdeli motorlar incelenebilir. Bütün modeller motor mağazası sayfasında listelenir. Aşağıdaki ürünler örnektir, makineye uygunluğu ayrıca doğrulanır: 100L2-4 pik 1450 d/d'de 19,8 Nm, 100L1-4 alüminyum 1450 d/d'de 14,5 Nm, vakum fanı için 71M1-2 2750 d/d'de 1,28 Nm nominal tork verir.

Tablodaki modeller seçim örneğidir; kesin karar makine verisi, yük, devir ve montaj ölçüleri karşılaştırıldıktan sonra verilir. Kesim, oluk açma ve baskı makineleri için kâğıt ve karton işleme makinesi motoru sayfasına bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Ana motor ayar sırasında ısınıyor, üretimde sorun yok; neden?

Ayar sırasında motor düşük frekansta ve sık kalkışla çalışır, kendi fanı az hava üretir. Ayar süreleri uzunsa harici fan seçeneği veya konvertör ayarları makine üreticisiyle birlikte gözden geçirilmelidir.

Ana motoru 4 kutuplu yerine 2 kutuplu bir modelle değiştirebilir miyim?

Önerilmez. Kasnak ve redüktör oranı aynı kaldığında hat hızı ile konvertör frekans aralığı değişir; tork da azalır. Değişimde mevcut kutup sayısını korumak en güvenli yoldur.

Besleyici vakum fanının motoru için ne bilmem gerekir?

Etiketteki güç ve devir, fan çarkının mile nasıl bağlandığı ve motorun montaj şekli yeterlidir. Çark motor miline doğrudan takılıyorsa mil ölçüsü özellikle önemlidir.

Servo motorlu bir katlama hattında hangi motorlar standart olabilir?

Bazı hatlarda vakum fanı, tutkal pompası ve çıkış konveyörü standart asenkron motorla çalışır. Senkronize eksenlerin motorları makineye özeldir ve ayrı değerlendirilir.

Koli kurma makinesinde motor nerede kullanılır?

Koli kurma makinelerinde koliyi açan ve katlayan hareketler çoğunlukla pnömatiktir. Standart motor genellikle koliyi taşıyan konveyörde ve bantlama bölümünün kayışlarında bulunur.