Palet streç sarma makinesi, sevkiyata hazırlanan paletin çevresine gerilmiş film dolayarak yükü tek bir blok hâline getirir. Makine küçüktür ama içinde birbirinden bağımsız çalışan birkaç tahrik bulunur ve her birinin görevi farklıdır. Hattın tamamındaki diğer makineler için ambalaj ve paketleme makineleri motorları sayfasına bakabilirsiniz; burada yalnız streç makinesinin motorlarını ele alıyoruz.

HEM Motor trifaze elektrik motoru – palet streç sarma makinesi tahriki için örnek motor
Görseldeki HEM Motor trifaze motoru örnektir; streç makinesinde bu sınıfın en küçük güçleri döner tabla, film arabası ve ön gerdirme tahriklerinde kullanılır.

Makine tipleri ve hareketin kaynağı

En yaygın tip döner tablalı makinedir. Palet, zemine gömülü ya da zemin üstündeki yuvarlak tablaya konur; tabla dönerken sabit direk üzerindeki film arabası aşağı yukarı gezer ve filmi spiral biçiminde sarar. Tabla tahriki makinenin en büyük motorudur.

Hafif, dengesiz ya da çok uzun yüklerde döner kollu tip tercih edilir. Burada palet yerinde durur, film arabasını taşıyan kol paletin etrafında döner. Yüksek kapasiteli otomatik hatlarda döner halka (ring) tipi görülür; film arabası yatay bir halka üzerinde döner ve palet konveyörle içeri girip çıkar. Bu tiplerde dönen kütle kol ya da halkadır, yük değil.

Uzun profil, boru ve kapı gibi ürünler için yatay (orbital) sarma makineleri vardır; film halkası ürünün çevresinde dönerken ürün rulolarla ilerler. Bu ürünler için motor görevleri benzerdir ama tahrik düzeni farklıdır.

Tabla tahriki: yükün ataleti ve konumlu duruş

Döner tablada motor bir redüktörü çevirir; redüktör çıkışındaki pinyon ya da zincir dişlisi tablanın çevresindeki dişliyi veya zinciri sürer. Tablanın dönüş hızı genelde dakikada birkaç ile on iki tur arasıdır; bu hız redüktör oranıyla ve çoğu makinede frekans konvertörüyle ayarlanır.

Ağır ve yüksek bir palette asıl mesele kalkış ve duruş anıdır. Yük devrilmemeli, film kopmamalıdır. Bu yüzden tabla yumuşak bir rampayla hızlanır, sarma bitiminde yavaşlayarak forklift girişine uygun açıda durur. Konum sensörü ve konvertör birlikte çalışır. Tabla motorunun gücü azami palet ağırlığına ve dönüş hızına göre makine üreticisince belirlenir; bu değer için mevcut motorun etiketine bakmak en doğrusudur.

Zemin seviyesindeki tablalarda motor ve redüktör tablanın altındaki dar bir yuvada durur. Bu yuvada toz, film kırıntısı ve yıkama ya da yağmur suyu birikebilir; motorun suyun toplandığı bir noktada kalmaması tasarım aşamasında düşünülmelidir.

Film arabası ve ön gerdirme tahrikleri

Film arabası direk boyunca zincir ya da dişli kayışla taşınır. Bu tahrik arabayı yukarı kaldırır ve aşağı indirir; araba, motor durduğunda kendi ağırlığıyla aşağı kaymamalıdır. Bunu çoğu makinede sonsuz vida redüktörünün kendini tutma özelliği ya da ayrı bir fren sağlar. Frenli motorlar HEM Motor'un 2026 kataloğunda yer almaz; mevcut araba motorunuz frenliyse değişim için bunu mutlaka belirtin.

Motorlu ön gerdirme (power pre-stretch) ünitesinde iki merdane farklı hızlarda döner ve filmi araya sarılmadan önce uzatır. Merdaneleri bir motor dişli çiftiyle ya da her birini ayrı bir motor sürer. Film gerginliği, tablanın ya da kolun hızına göre bu motorun devriyle ayarlanır; bu yüzden ön gerdirme motoru da çoğunlukla konvertörle çalışır.

Küçük güç, tek fazlı besleme ve konvertör

Streç makinelerinin motorları küçük güçlüdür; bu, HEM'in alüminyum gövdeli serisinin alt ucuna denk gelir. Trifaze serimizin en küçük modeli 0,25 kW'tır; bundan daha küçük bir tahrik gerekiyorsa ya da makine yalnız tek fazlı prize bağlanacaksa 0,18–5,5 kW aralığındaki monofaze elektrik motorları değerlendirilebilir.

Pek çok küçük makinede ise tek fazlı şebekeden beslenen bir konvertör, üç fazlı motoru sürer. Bu düzende konvertörün çıkışı 230 V üç fazdır; 3 kW'a kadar olan motorlarımız 230/400 V etiketli olduğundan üçgen bağlanarak bu çıkışa uyar. Düşük devirde uzun süre tam yükle çalışma ve uzun motor kablosu gibi koşullarda ek önlem gerekip gerekmediğini inverter uyumlu motorlar sayfasından okuyabilirsiniz; bu koşulları siparişte not etmeniz yeterlidir.

Depo ortamı, montaj ve bakım

Streç makineleri çoğunlukla depo ve sevkiyat alanında, forklift trafiğinin yanında çalışır. Motorlar mekanik darbeye karşı makinenin kapağıyla korunmalıdır. Soğuk depolarda ya da açık rampalarda duruş sırasında yoğuşma olabilir; yoğuşma ısıtıcısı sipariş seçeneğidir. IP55 koruma toza ve su sıçramasına karşıdır; motorun su birikintisinde kalması bu korumanın kapsamı dışındadır.

Tabla ve araba tahriklerinde motor çoğunlukla redüktöre flanşla takılır. Gövde büyüklüğüne göre ayaklı B3, flanşlı B5 ve B14, ayaklı-flanşlı B34 ve B35 ile dikey V1, V3, V5, V6 ve V15 konumları bulunur; küçük gövdelerde B14 flanş sık kullanılır. Hangi flanş ve mil çapının redüktöre uyduğu siparişte netleştirilir. Bakımda tabla zincirinin gerginliği, redüktör yağı ve motor fan kapağındaki film kırıntıları kontrol edilmelidir.

Streç makinesi tahrikleri için örnek modeller

Bu makinelerde redüktörlü tahrik için 4 kutuplu alüminyum gövdeli motorlar öne çıkar: 71M1-4 (0,25 kW) 1340 d/d'de 1,78 Nm, 71M2-4 (0,37 kW) 1340 d/d'de 2,64 Nm, 80M2-4 (0,75 kW) 1420 d/d'de 5,04 Nm ve 90S-4 (1,1 kW) 1445 d/d'de 7,27 Nm nominal tork verir.

Streç tahrikiMotorun yaptığı işDikkat edilecek noktaÖrnek HEM modeli
Film arabası kaldırmaArabayı direk boyunca taşırKendini tutan redüktör veya fren71M1-4, 0,25 kW
Motorlu ön gerdirmeMerdaneleri farklı hızda çevirirKonvertörle gerginlik ayarı71M2-4, 0,37 kW
Döner tabla, standart paletYükü rampalı döndürürKonumlu duruş, B14 flanş80M2-4, 0,75 kW
Döner tabla, ağır palet veya döner kolBüyük ataleti hızlandırırRedüktör oranı, kalkış rampası90S-4, 1,1 kW

Tablodaki modeller örnektir; kesin seçim makine yükü, gerekli devir, montaj ve çalışma koşullarına göre belirlenir.

Streç makinesi motoru siparişi

Bize makinenin tipini ve hangi tahrik için motor aradığınızı, motor gücünü (kW), devri (d/d), besleme gerilimini (tek faz ya da üç faz), montaj şeklini (flanş tipi) ve adet bilgisini iletin. Makine üreticisi için seri alım yapıyorsanız yıllık adet tahmini de faydalıdır. Eski motorun etiket fotoğrafı flanş ve gerilim bilgisini de içerdiğinden en hızlı yoldur. Modeller ve güncel fiyatlar mağaza sayfasında; WhatsApp ve telefon için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Tabla motorum tek fazlı, yerine trifaze motor takabilir miyim?

Makinede üç faz besleme ya da tek fazlı girişli bir konvertör varsa takılabilir. Yalnız tek fazlı priz varsa ve konvertör yoksa monofaze motor ya da konvertörlü bir çözüm gerekir.

Film arabası neden kendiliğinden aşağı iniyor?

Arabayı tutan sonsuz vida redüktörü aşınmış ya da fren ayarı bozulmuş olabilir. Motor değişiminden önce tutma düzeninin hangi parçada olduğunu kontrol edin.

0,25 kW'tan daha küçük bir motor bulabilir miyim?

Trifaze serimiz 0,25 kW'tan başlar. Daha küçük güç gerekiyorsa 0,18 kW'tan başlayan monofaze serimizi değerlendirebiliriz.

Tabla motorunu konvertörle sürmek zorunlu mu?

Zorunlu değildir; ama yumuşak kalkış, ayarlı dönüş hızı ve konumlu duruş için konvertör en pratik yoldur ve yeni makinelerin çoğunda standarttır.