Kâğıt ve karton işleme makineleri, bobin hâlinde gelen kâğıdı ya da oluklu mukavva levhayı dar rulolara, tabakalara, kesilmiş kutu açınımlarına ve yapıştırılmış kutulara dönüştürür. Bu sayfa ambalaj ve paketleme makineleri elektrik motorları sayfasının alt başlığıdır; bobin açma ve sarma, dilme, tabakalama, kesim-pilyaj, katlama-yapıştırma ve kenar kırpıntısı emişi gibi tahriklerde standart trifaze motorun ne iş yaptığını anlatır.

HEM Motor pik döküm gövdeli trifaze elektrik motoru – kâğıt ve karton işleme makinesi tahriki için örnek motor
Görseldeki HEM Motor trifaze elektrik motoru; dilme, tabakalama veya kırpıntı emiş fanı tahriki için örnek olarak verilmiştir. Kâğıt işleme makinesi fotoğrafta yoktur.

Bobinden kutuya: hangi makinede hangi motor?

Bir karton ambalaj tesisinde malzeme birkaç makineden geçer ve her birinde motorun gördüğü yük farklıdır:

  • Dilme-sarma (slitter-rewinder): geniş ana bobini açar, döner bıçaklarla şeritlere ayırır ve dar rulolara sarar.
  • Tabakalama (sheeter): bobinden çekilen kâğıdı dönen bir bıçak tamburuyla belirli boyda tabakalara keser.
  • Kesim-pilyaj presi: karton tabakayı bıçaklı kalıpla keser ve katlama izlerini basar.
  • Katlama-yapıştırma (folder-gluer): kesilmiş açınımları bantlar arasında taşıyıp katlar ve yapıştırır.
  • Yardımcılar: kenar kırpıntısını emen fan, tabakaları emişle tutan vakum bantları, toz emme ve tutkal pompaları.

Bu tahriklerin bir kısmı hassas konum ve senkron hareket ister; modern makinelerin bu bölümlerinde servo motor kullanılır ve servo tahrik HEM Motor'un 2026 kataloğunda yer almaz. Ana hat tahriki, kesici tamburlar, fanlar, pompalar ve volanlı presler ise standart üç fazlı asenkron motorla çalışan tipik yerlerdir.

Açma ve sarma: çap değiştikçe tork da değişir

Sarma ünitesinde kâğıt hızı ve gerginliği sabit tutulmak istenir. Rulo büyüdükçe aynı çizgisel hız için milin daha yavaş dönmesi gerekir; aynı gerginlik için ise tork çapla birlikte artar. Sonuçta sarıcı motoru başlangıçta hızlı ve düşük torkla, rulo dolarken yavaş ve yüksek torkla çalışır. Açıcı tarafta durum tersidir; çoğu makinede açıcı motor yerine pnömatik ya da manyetik toz fren kullanılır ve gerginliği fren ayarlar.

Standart asenkron motor, vektör kontrollü bir konvertör ve bir dans kolu ya da gerginlik ölçer ile bu tür sarıcılarda yaygın olarak kullanılır. Motor seçilirken yalnız anma gücüne değil, en büyük rulo çapındaki torka ve bu torkun hangi devirde gerektiğine bakılır. Uzun süre düşük devirde yüksek torkla dönecek bir sarıcı motorunda bağımsız fanlı soğutma ihtiyacı doğabilir; bunu siparişte belirtin.

Dilme ve tabakalama: hat hızı ve kesici tambur

Dilme makinesinde döner dairesel bıçaklar ya kâğıtla birlikte serbest döner ya da ayrı bir motorla tahrik edilir. Bıçak motoru küçük güçlüdür ama sürekli çalışır ve hat hızına göre ayarlanır. Ana hat motoru ise bobini çeken çekme silindirini döndürür; hat hızının sabitliği rulo kalitesini doğrudan etkiler.

Tabakalama makinesinde bıçak tamburu her turda bir kez kâğıda girer. Motor açısından bu, düzenli tekrarlanan kısa yük darbeleri demektir; tamburun ve kayış kasnağının ataleti bu darbeleri yumuşatır. Tabaka boyu, tambur hızının kâğıt hızına oranıyla belirlenir; eski makinelerde bu oran dişli kutusuyla, yenilerinde elektronik olarak ayarlanır.

Kesim-pilyaj presleri: volan, kavrama ve uzun kalkış

Platin tipi kesim-pilyaj preslerinin çoğu mekaniktir: elektrik motoru kayışla ağır bir volanı döndürür, volan bir kavrama-fren ünitesi üzerinden eksantrik mili çevirir ve kalıp aşağı iner. Kesme anındaki büyük kuvvet volanda biriken enerjiden gelir; motor iki vuruş arasında volanı yeniden hızlandırır. Bu yüzden motor her vuruşta durup kalkmaz, vardiya boyunca döner.

Volanın ataleti makine açılırken kalkışı uzatır. Bu süre içinde motor yüksek akım çeker; yıldız-üçgen ya da yumuşak yol verici bu aşamayı şebeke açısından rahatlatır. 4 kW ve üzerindeki modellerimiz 400/690 V etiketli olduğundan 400 V şebekede yıldız-üçgen bağlantıya uygundur. Kalıbı hidrolik silindirle indiren preslerde ise motor yalnız hidrolik pompayı çevirir; bu durumda seçim hidrolik pompa elektrik motorları sayfasındaki ölçütlerle yapılır.

Kırpıntı emiş fanı, vakum bantları ve kâğıt tozu

Dilme ve tabakalamada kesilen kenar şeritleri boru hattıyla bir balya presine ya da toplama siklonuna taşınır. Bu işi yapan fan kırpıntıyı çarkın içinden geçirir; bu nedenle çark, kâğıt şeridi parçalayabilecek açık kanatlı bir malzeme taşıma çarkıdır. Fan çoğunlukla 2 kutuplu motorla doğrudan akuple döner ve vardiya boyunca sürekli çalışır.

Katlama-yapıştırma ve besleme ünitelerinde tabakaları banda yapıştıran vakum fanları da benzer biçimde sürekli dönen tahriklerdir. Kâğıt tozu motorun fan ızgarasında ve kanatçıklarında ince bir keçe gibi birikir; düzenli kuru temizlik soğutmayı korur. Fan tahrikleri hakkında genel bilgi fan ve aspiratör motorları sayfasındadır.

Montaj ve hız kontrolü

Ana hat ve sarıcı motorları genellikle makine gövdesine ayaklı ya da redüktöre flanşlı bağlanır. Gövde boyutuna bağlı olarak B3, B5, B14, B34, B35 ve dikey V1/V3/V5/V6/V15 düzenleri bulunur; flanş ve mil ölçüleri siparişte teyit edilir. Hat hızı değiştirilen her tahrik için üç fazlı serilerimiz konvertörle çalıştırılabilir; ayrıntılar ve kablo uzunluğuna bağlı filtre konusu inverter uyumlu elektrik motorları sayfasında. Sargı sıcaklığını izlemek için PTC veya PT100 sensör, nemli depolarda bekleyen makineler için yoğuşma ısıtıcısı sipariş seçenekleridir.

Kâğıt ve karton makineleri için örnek motorlar

TahrikYükün karakteriSeçimde bakılacakÖrnek HEM modeli
Dilme-sarma ana hattıSürekli, hız ayarlıHat hızı aralığı, düşük devirde tork15 kW 160L-4 (1.465 d/d)
Kesim-pilyaj presi volanıVolanlı, darbeli, uzun kalkışVolan ataleti, yol verme yöntemi7,5 kW 132M-4 (1.460 d/d)
Kenar kırpıntısı emiş fanıSürekli, yüksek devirFan devri, toz birikimi5,5 kW 132S1-2 (2.930 d/d)
Sarıcı veya tabakalama tamburuÇapla değişen tork, tekrarlı darbeEn büyük rulo çapındaki tork4 kW 112M-4 (1.450 d/d)

Tablodaki modeller yalnız örnektir; doğru motor, makinenin hat genişliği, hızı, kalkış biçimi ve yerleşimi bilindiğinde netleşir. Mevcut motorun etiket değerleri her zaman ilk referanstır.

Teklif isterken iletmeniz gerekenler

Makine tipini (dilme, tabakalama, kesim-pilyaj, katlama-yapıştırma), motorun hangi tahrikte olduğunu, güç (kW), devir (d/d), şebeke gerilimi, montaj şekli, konvertörle çalışıp çalışmadığını ve adet bilgisini yazın. Etiket fotoğrafı gönderebilirseniz muadil seçimi kolaylaşır: motor etiketi gönder.

Güncel fiyatlar için elektrik motoru satın al sayfasına, WhatsApp ve telefon bilgileri için iletişim sayfasına bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Sarıcı motorunu seçerken anma gücü yeterli bir ölçüt mü?

Tek başına yeterli değildir. Rulo büyüdükçe gereken tork artar ve devir düşer; motorun en büyük çaptaki torku hangi devirde verebileceğine ve bu çalışmada nasıl soğuyacağına birlikte bakılmalıdır.

Kesim-pilyaj presimin motoru kalkışta sigortayı attırıyor; neden olabilir?

Volan ataleti kalkışı uzatır ve akım uzun süre yüksek kalır. Koruma elemanının ayarı, yol verme yöntemi ve kavramanın kalkışta gerçekten boşta olup olmadığı kontrol edilmelidir.

Kırpıntı emiş fanının motoru neden çabuk ısınıyor?

Kâğıt tozu fan ızgarasını ve gövde kanatçıklarını kapatıyor olabilir. Ayrıca hatta tıkanma ya da fazla açık bir damper fanın yükünü artırır; motoru değiştirmeden önce hava yolunu kontrol edin.

Eski makinedeki DC motoru standart motorla değiştirebilir miyim?

Birçok hatta DC tahrik, asenkron motor ve konvertörle yenilenmiştir; ancak bu bir proje işidir. Devir aralığı, düşük devirdeki tork ve montaj ölçüleri birlikte incelenmelidir. DC motorlar HEM Motor'un 2026 kataloğunda yer almaz.