Mermer silim ve parlatma makinelerinde motor, aşındırıcı taşları taşıyan kafayı döndürür ve çoğu zaman mil aşağı bakacak şekilde dikey çalışır. Bu nedenle değişimde ilk soru güç değil, motorun makineye hangi yüzeyden ve hangi mille bağlandığıdır. Aynı kW değerindeki iki motor, biri flanşı ve mili kafaya oturduğu, diğeri oturmadığı için tamamen farklı sonuç verir. Bu yazıda silim ve parlatma hatlarında montaj uyumunu adım adım kontrol etmenin yolunu anlatıyoruz.
Silim kafasında motorun yerleşimi
Silim ve parlatma makineleri tek kafalı köprü tiplerinden çok kafalı hat makinelerine kadar farklı yapılarda kurulur. Motorun yerleşimi genellikle üç şekilden biridir:
- Dikey flanşlı, mil aşağı: Motor flanşından kafa gövdesine cıvatalanır ve mil doğrudan ya da bir kaplin üzerinden taş tablasını döndürür. Dikey pozisyon V1 olarak anılır.
- Redüktör üzerinden: Motor bir açılı ya da düz redüktörün giriş flanşına oturur; kafa devri redüktör oranıyla düşürülür.
- Kayışlı aktarma: Motor kafanın yanına ya da üstüne ayrı bir kızakla bağlanır ve kafa mili kendi yataklarında döner.
Hangi düzende olursa olsun, kafanın baskı kuvveti ve taşın titreşimi motora bir yolla ulaşır. Bu yükü motorun yataklarının mı yoksa kafanın kendi yataklarının mı taşıdığını bilmek, değişimin sonucunu belirler.
Özel mil ve flanş: standart motorun sınırı
Mermer makinelerinde motorların önemli bir kısmı makineye özel üretilir: uzatılmış ya da kademeli mil, ağır eksenel yüke göre seçilmiş özel yatak, standart dışı ya da uzun flanş, bazen de taş tablasının doğrudan takıldığı bir mil ucu. Standart bir motor yalnız şu durumda doğrudan kullanılabilir:
- Mil ucunun çapı, uzunluğu ve kama kanalı, gövde koduna ait standart IEC değerleriyle aynıdır.
- Flanş, standart bir B5 (büyük, delikli) ya da B14 (küçük, dişli delikli) flanşın ölçülerini taşır; merkezleme çapı ve delik çemberi kafa tarafıyla aynıdır.
- Mile tabla değil, kaplin, kasnak ya da redüktör girişi bağlanır.
- Kafanın baskı kuvveti motor yataklarına doğrudan binmez.
Koşullardan biri eksik kalıyorsa standart motor yerine özel motor gerekir. Böyle bir durumda kafadaki motorun etiketini, mil ucunu ve flanşını fotoğraflayıp bize sorun. Flanşı yalnız "B5" ya da "B14" diye adlandırmak uyum için yeterli değildir; aynı adı taşıyan flanşlar gövde koduna göre farklı ölçülerde olabilir.

Dikey montajda dikkat edilecekler
Sitemizde her model için ayrı bir montaj listesi tutulmaz. Ayaklı B3, flanşlı B5 ve B14, karma B34 ve B35 ile dikey V1, V3, V5, V6 ve V15 şekilleri gövde büyüklüğüne göre sağlanır; flanşın ölçüsü sipariş aşamasında birlikte doğrulanır. Silim kafasında motor mil aşağı çalışacaksa bunu siparişte mutlaka yazın. Dikey çalışmanın ayrıca bazı pratik sonuçları vardır:
- Eksenel yük: Kafanın ve tablanın ağırlığı mile asılı kalıyorsa yataklar eksenel yön için seçilmiş olmalıdır. Bu yük standart motorun kapsamını aşıyorsa özel yatak gerekir.
- Su ve çamurun yönü: Mil aşağı çalışmada su, mil boyunca ön kapağa doğru akmaya eğilimlidir. Ön kapak keçesinin durumu ve kafadaki su sıyırıcı önemlidir.
- Fan kapağı: Mil aşağı motorda fan kapağı yukarı bakar; üstüne düşen çamur ve parçalar hava girişini tıkamamalıdır. Gerekiyorsa koruyucu kapak düşünülür.
- Klemens kutusu yönü: Dikey montajda kablo girişinin aşağı bakması, suyun kutuya dolmasını önler.
Dikey motor seçimiyle ilgili daha geniş bilgi için dikey montaj yazısına ve montaj şekilleri sorusuna bakabilirsiniz.
Islak ortam ve IP55
Silim ve parlatma işleminde taş yüzeyi sürekli sulanır; makinenin etrafı ince taş çamuruyla kaplanır. Satıştaki HEM Motor modellerinin koruma sınıfı IP55'tir. Bu sınıf, gövdeye zarar verecek toz girişini ve motora farklı açılardan gelen hafif su püskürtmesini karşılar. Motorun suya daldırılması, basınçlı suyla yıkanması ya da çamur içinde kalması bu sınıfın dışındadır. Basınçlı yıkama yapılan hatlarda motoru doğrudan hedeflemeyin. Su sıçrama yoğunluğu yüksekse bunu siparişte belirtin; bu koşullar standart motorun kapsamını aşabilir. Titreşim ve darbenin olduğu kafalarda pik döküm gövdeli modeller daha rijit bir yapı sunar.










