English
Français
Türkçe
Español
Русский
Transmikserler santrale döndüğünde kazanın içinde kalan taze beton ve yıkama suyu ya sahaya dökülür ya da beton geri kazanım makinesine verilir. Makine bu karışımı yıkar, kum ve çakılı çimento şerbetinden ayırır; ayrılan agrega yeniden kullanılır, şerbet suyu ise havuzda karıştırılarak santrale geri döner. Bu sayfa bu makinedeki trifaze motorların hangi parçaları döndürdüğünü ve nasıl seçildiğini anlatır; santralin geri kalan motorları için beton santrali elektrik motorları sayfasına bakabilirsiniz.
Geri kazanım makinesinde motorlar hangi parçaları döndürür?
Bir geri kazanım tesisinde genellikle üç ya da dört ayrı tahrik bulunur. Birincisi ve en yüklü olanı yıkama-ayırma ünitesidir: bazı makinelerde eğimli bir tekne içinde dönen yıkama helezonu, bazılarında yavaş dönen delikli bir yıkama tamburu. Bu parça agregayı su içinde çalkalar, çimento hamurunu üzerinden söker ve temiz kum-çakılı bir uçtan dışarı atar. Motor bu parçayı redüktör üzerinden çevirir.
İkinci tahrik şerbet havuzundaki karıştırıcıdır. Çimento ve ince parçacıklar havuzun dibine çökerse sertleşir; bu yüzden karıştırıcı havuzu sürekli hareket hâlinde tutar. Üçüncü tahrik şerbet suyunu santrale ya da havuzlar arasında taşıyan pompadır; bazı tesislerde temiz su için ayrı bir besleme pompası da vardır.
Motorun yapmadığı işler de vardır. Bazı makinelerin çıkışındaki titreşimli elek, gövdesine bağlı dengesiz ağırlıklı vibrasyon motorlarıyla çalışır; bu titreşim motorları standart motorlardan ayrı bir üründür ve HEM Motor'un 2026 kataloğunda yer almaz. Su seviyesi şamandıraları, yoğunluk ölçerler ve dozaj vanaları da makinenin kumanda düzenine aittir.
Yıkama helezonu ve tamburda yükün değişkenliği
Geri kazanım makinesinin yükü, hangi mikserin ne kadar artık beton getirdiğine bağlıdır. Bir mikser yalnız yıkama suyu boşaltırken, başka bir mikser birkaç metreküp dönmüş beton getirebilir. Helezon ya da tambur bu iki durumda çok farklı moment ister. Ağır boşaltmada helezonun teknesi kısa sürede kum ve çakılla dolar, motor yüklü çalışır; boşaltma bitince yük hızla düşer.
En zor an, makinenin uzun bir duruştan sonra çalıştırılmasıdır. Teknede ya da tamburda kalan malzeme suyla oturmuş, bazen sertleşmeye başlamıştır. Motor bu sırada yüksek bir koparma momentiyle karşılaşır. Makine üreticileri bu yüzden günlük çalışmanın sonunda teknenin boşaltılıp suyla temizlenmesini ister; bu bakım adımı motoru da korur.
Güç ve devir: hangi bilgi esas alınır?
Her tahrik için güç ve devir, makine üreticisinin verisinden ya da mevcut motorun etiketinden çıkar. Yıkama helezonu ve tamburu düşük devirde döner; bu düşük devir redüktörden gelir, motor çoğunlukla 4 kutuplu yani 1500 d/d sınıfındadır. Havuz karıştırıcısı da redüktörlüdür ve kanat çapı ile havuz derinliği gücü belirler. Şerbet pompasında ise pompa üreticisinin verdiği debi, basma yüksekliği ve pompa devri esastır; pompa çoğu zaman doğrudan kaplinle bağlandığı için motor devri pompa devriyle aynı olmalıdır.
Geri kazanım makinesi için tek bir kW değeri yazılamaz; makinenin kapasitesi, saatte kaç mikser kabul ettiği ve tahrik düzeni üreticiden üreticiye değişir. Aynı makinedeki üç motorun güçleri de birbirinden çok farklıdır.
| Tahrik noktası | Çalışma biçimi | Seçimde öne çıkan bilgi | Bağlantı |
|---|---|---|---|
| Yıkama helezonu | Değişken, darbeli yük; dolu kalkış | Redüktör oranı, eski motor etiketi | Flanşlı motor + redüktör |
| Yıkama tamburu | Yavaş dönüş, dengesiz yük | Tambur çapı, tahrik düzeni | Ayaklı motor + redüktör ya da zincir |
| Şerbet havuzu karıştırıcısı | Sürekli çalışma, duruş sonrası ağır kalkış | Kanat çapı, havuz derinliği | Dikey ya da flanşlı motor + redüktör |
| Şerbet / su pompası | Sürekli, aşındırıcı akışkan | Pompa debisi, basma yüksekliği, devir | Kaplin ya da pompa adaptörü |
Tablodaki bilgiler örnek niteliğindedir; her tahrik için kesin seçim makine verisi, gerekli devir ve montaj ölçüleriyle doğrulanır.
Bağlantı ölçüleri: redüktör flanşı, dikey karıştırıcı ve pompa
Motor değişiminde ilk bakılacak bilgi IEC gövde numarasıdır; ancak eşleşmenin teyidi için montaj tipi, mil çapı ve boyu, kama, flanş çapı ve ayak delik aralığı eski motorla karşılaştırılır. Yıkama helezonunda motor genellikle redüktörün giriş flanşına oturur (B5 ya da B14). Havuz karıştırıcısında motor çoğu zaman havuzun üstündeki bir köprüde, dikey konumda (V1 gibi) durur; dikey montajda flanş ölçüsü ve mil yönü özellikle kontrol edilir. Pompalarda motor ayaklıdır ve kaplinle bağlanır ya da pompa adaptörüne flanşla oturur.
Gövde büyüklüğüne bağlı olarak HEM'de B3 ayaklı, B5/B14 flanşlı, B34/B35 ayak+flanş ve V1 gibi dik konumlu yapılar bulunur; liste montaj şekilleri sorusunda, ölçüler gövde ölçü tablosunda yer alır. Etiketteki kW, d/d, volt ve yıldız/üçgen bilgisi de yenisiyle eşleştirilir. Redüktörlü tahrikler için redüktör için elektrik motorları, pompa tarafı için santrifüj pompa elektrik motoru sayfası yardımcı olur.
Sıçrayan su, çimento şerbeti ve kış
Geri kazanım makinesi santralin en ıslak yeridir. Mikser kazanı boşaltılırken su sıçrar, helezon teknesinden çamurlu su taşabilir, havuz kenarı sürekli ıslaktır. HEM motorlarının IP55 koruması toza ve sıçrayan suya karşıdır; motorun suya batması, üzerine basınçlı su tutulması ya da motorun şerbetin içinde kalması bu sınıfın kapsamı dışındadır. Motorun sıçrama alanından uzak ya da üstü kapalı yerleştirilmesi makine üreticisinin ve işletmenin önlemidir; makine yıkanırken hortum motora doğru tutulmamalıdır.
Çimento şerbeti motor gövdesine yapışır ve kuruduğunda kanatçıkları kapatır; düzenli temizlik soğutmayı korur. Kataloğa göre motorlar eksi 15 ile artı 40 derece arası ortamda ve deniz seviyesinden 1000 m yüksekliğe kadar çalışacak şekilde tanımlanmıştır. Kışın havuz donma riski taşıyorsa motorun durduğu sürede içinde yoğuşma oluşabilir; buna karşı ısıtıcı rezistans, sargı sıcaklığı için PTC sensörü siparişle eklenebilir. Bu sınırların dışındaki koşullar siparişte belirtilmelidir.
Mikser geldikçe çalışan makine: kalkış ve konvertör
Pek çok tesiste yıkama helezonu yalnız mikser boşaltırken çalışır; bir sensör ya da operatör makineyi başlatır, boşaltma bitince belirli bir süre sonra durdurur. Bu, gün içinde düzensiz aralıklarla çok sayıda kalkış demektir. Karıştırıcı ise genellikle sürekli çalışır ve yalnız bakımda durur; uzun duruştan sonraki kalkışı ağırdır.
Frekans konvertörü, helezonun ya da tamburun hızını gelen malzeme miktarına göre ayarlamak ve dolu tekneyle yumuşak kalkış yapmak için kullanılabilir. Konvertörle uzun süre düşük devirde çalışılacaksa motorun kendi fanı yetmeyebilir; ayrı beslenen fan değerlendirilir. Kablo uzunsa dv/dt ya da sinüs filtresi düşünülür. Konvertör panosunun ıslak alandan uzakta olması da ayrıca planlanmalıdır. Ayrıntılar inverter uyumlu elektrik motorları sayfasındadır.
Geri kazanım motorunu değiştirmek için gönderilecek bilgiler
Değiştirilecek motorun makinedeki yerini belirtmek, doğru motoru bulmanın ilk adımıdır: helezon, tambur, karıştırıcı ya da pompa. Eski motorun etiketini ve bağlantısını gösteren fotoğrafları WhatsApp'tan yollamanız yeterlidir; nasıl çekileceği etiketten muadil bulma yazısında anlatılır, numaralarımız iletişim sayfasında görülür.
- Makine bilgisi: geri kazanım makinesinin tipi ve motorun tahrik ettiği parça
- Eski motor etiketindeki güç (kW), devir (d/d) ve akım
- Tesis gerilimi ve bağlantı şekli
- Montaj tipi: ayaklı, flanşlı (B5/B14) ya da dikey; mil ve flanş ölçüsü
- Motorun suya ve şerbete ne kadar yakın durduğu, üstünün kapalı olup olmadığı
- Kalkış yöntemi ve konvertör kullanımı
- PTC sensörü veya yoğuşma ısıtıcısı isteği ve istenen adet
Mağazada incelenebilecek motor grupları
Islak ve aşındırıcı ortamda çalışan helezon ve karıştırıcı tahriklerinde çoğunlukla pik döküm gövdeli elektrik motorları tercih edilir; küçük pompa ve karıştırıcılarda alüminyum gövdeli modeller de değerlendirilebilir. Redüktörlü tahrikler için 4 kW pik 112M-4 (1450 d/d) ve 11 kW pik 160M-4 (1465 d/d), doğrudan bağlı şerbet pompaları için pompa devri 3000 d/d sınıfındaysa 5,5 kW pik 132S1-2 (2930 d/d), 1500 d/d’lik küçük pompa ya da karıştırıcılar için 3 kW alüminyum 100L2-4 (1450 d/d) gibi modellere bakılabilir. Bunlar yalnız fikir vermek içindir; sizin makinenizde çalışıp çalışmayacağı ayrıca kontrol edilir. Satıştaki tüm modeller mağaza sayfasında toplanmıştır.
Sık Sorulan Sorular
Yıkama helezonu sabahları neden zor kalkıyor?
Teknede gece boyunca oturan kum ve çimento hamuru yüksek bir koparma momenti ister. Gün sonunda teknenin boşaltılıp yıkanması bu sorunu büyük ölçüde azaltır; motor gücünü artırmak tek başına çözüm değildir.
Karıştırıcı motoru neden sürekli çalışıyor?
Şerbet havuzunda hareket durursa çimento dibe çöker ve sertleşir. Karıştırıcı bu yüzden sürekli çalışacak şekilde seçilir; motor S1 sürekli çalışmaya göre değerlendirilir.
Elekteki titreşim motorunu da değiştirebilir misiniz?
Dengesiz ağırlıklı vibrasyon motorları ayrı bir ürün grubudur ve HEM Motor'un 2026 kataloğunda yer almaz. Helezon, tambur, karıştırıcı ve pompa tahrikleri için standart trifaze motor sunuyoruz.
IP55 motor yıkama suyuna dayanır mı?
IP55 sıçrayan suya karşı korur; basınçlı su jeti veya suya batma için tasarlanmamıştır. Motorun sıçrama alanından korunması gerekir.
Şerbet pompası motorunun devri nasıl belirlenir?
Pompa üreticisinin verdiği pompa devri esastır. Pompa kaplinle doğrudan bağlıysa motor devri bu değere göre 3000 ya da 1500 d/d sınıfından seçilir.
