English
Français
Türkçe
Español
Русский
Bir beton santralinde reçeteye giren su, çimento ve agrega kadar hassas ölçülür. Bu suyu depodan ya da kuyudan alıp su kantarına veya debimetreye basan, gün sonunda mikserin yıkanması için hattı besleyen parça bir santrifüj pompadır ve onu bir trifaze motor döndürür. Bu sayfa yalnız santraldeki su pompalarının motorunu anlatır; mikser, helezon ve bant motorları için üst başlık olan beton santrali elektrik motorları sayfasına dönebilirsiniz.
Santralde su pompasının motoru tam olarak ne yapar?
Motorun işi pompa milini, dolayısıyla pompa çarkını döndürmektir. Çark suyu emme ağzından alır ve basma hattına iter. Su ya mikserin üstündeki su kantarına dolar ve tartıldıktan sonra vana ile miksere boşalır, ya da bir debimetreden geçerek doğrudan miksere verilir. Pompa, kantar dolduğunda ya da debimetre hedef miktara ulaştığında kumandayla durdurulur.
Santrallerde genellikle birden fazla su pompası bulunur: reçete suyunu taşıyan besleme pompası, mikser ve kantar yıkaması için kullanılan yıkama pompası, bazen kuyudan depoya su çeken ayrı bir dalgıç ya da yüzey pompası. Katkı maddesi dozaj pompaları ise genellikle çok küçük güçte, çoğu zaman makineye özel pompa-motor gruplarıdır. Dalgıç pompa motorları suyun içinde çalışacak şekilde yapılır; standart IP55 motor bu iş için tasarlanmamıştır. Vanalar, debimetre, su kantarının yük hücreleri ve seviye şamandıraları da motorun görevine girmez.
Pompa motoru için hangi veriler gerekir?
Motor seçimi pompadan başlar. Pompa üreticisinin verdiği debi (m³/h), basma yüksekliği (mSS), pompa devri ve pompa milinde gereken güç temel bilgilerdir. Bu değerler pompanın etiketinde ya da kataloğundaki eğride bulunur. Santralde pompa çoğunlukla belirli bir sürede kantarı doldurmak için seçildiğinden, debi isteği santralin parti süresine bağlıdır; basma yüksekliği ise deponun seviyesi, kantarın yüksekliği ve boru hattındaki kayıplarla belirlenir.
Mevcut bir pompanın motoru değişiyorsa eski motorun etiketi en hızlı yoldur: güç, devir, akım, gerilim ve montaj tipi aynı şekilde aranır. Pompa için tek bir kW değeri “beton santrali su pompasına uygundur” denemez; kantar yüksekliği ve hat uzunluğu değiştikçe gereken güç de değişir.
Devir neden pompanın devriyle aynı olmalı?
Santrifüj pompalarda motor ile pompa arasında redüktör yoktur; motor milinin devri doğrudan çarkın devridir. Pompa 2900 d/d civarı için tasarlandıysa 2 kutuplu, 1450 d/d civarı için tasarlandıysa 4 kutuplu motor gerekir. Kutup sayısını değiştirmek pompanın eğrisini tamamen değiştirir: 4 kutuplu bir pompaya 2 kutuplu motor takmak debiyi ve basıncı yükseltir, motoru aşırı yükler ve pompayı zorlar; tersi durumda kantar geç dolar.
Santral su pompalarında 2 kutuplu, yani 3000 d/d sınıfı motorlar sık görülür; ama karar her zaman pompanın kendi verisine göre verilir.
| Pompa ve görevi | Çalışma şekli | Motor için kontrol edilen nokta |
|---|---|---|
| Reçete suyu besleme pompası | Her partide kısa çalışma, sık kalkış | Saatlik kalkış sayısı, pompa devri |
| Mikser ve kantar yıkama pompası | Günde birkaç kez, daha yüksek basınç | Pompa gücü, kaplin ya da adaptör ölçüsü |
| Depo dolum (yüzey) pompası | Seviye şamandırasıyla uzun çalışma | Sürekli çalışma, ortam koşulu |
| Geri dönüş suyu pompası | Çimento şerbeti içeren su | Pompa tipi, aşınma, motorun konumu |
Tablodaki durumlar örnek niteliğindedir; kesin seçim pompa verisi, gerekli devir ve montaj ölçüleriyle doğrulanır.
Pompa adaptörü, kaplin ve karşılaştırılacak ölçüler
Santral su pompalarında iki bağlantı yaygındır. Monoblok pompalarda pompa gövdesi motorun flanşına doğrudan oturur ve çark motor miline takılır; burada flanş tipi (B5 ya da B14), flanş çapı, mil çapı ve boyu, kama ölçüsü pompaya uymak zorundadır. Kaplinli pompalarda ise ayaklı motor ve pompa ortak bir şasi üzerindedir; motor ayak delik aralığı, eksen yüksekliği ve mil ölçüsü eski motorla karşılaştırılır, değişimden sonra kaplin hizası yeniden ayarlanır.
İlk bakılan bilgi IEC gövde numarasıdır, ama tek başına yetmez; montaj şekli, mil, flanş ve ayak ölçüleriyle güç, devir ve gerilim birlikte kontrol edilir. HEM motorlarının montaj seçenekleri hangi montaj şekilleri sorusunda, ölçüleri gövde ölçü tablosunda görülebilir; flanşlı modellerin genel tanıtımı flanşlı elektrik motorları sayfasındadır. Pompa motorlarının genel kuralları için santrifüj pompa elektrik motoru ve hidrofor pompası motoru sayfaları da yararlı olur.
Pompa odası, nem ve donma riski
Su pompaları genellikle santralin altında, su deposunun yanında ya da küçük bir pompa odasında durur. Bu yerler nemlidir; salmastra ya da mekanik keçeden damlayan su motorun altına birikebilir. HEM motorlarının IP55 koruması toza ve sıçrayan suya karşıdır, motorun su altında kalması bu korumanın kapsamında değildir. Pompa odasında zeminden yeterli yükseklik ve su tahliyesi olması motoru korur.
Katalog ortam aralığı −15 ile +40 santigrat derece ve 1000 m rakımdır. Kışın donma riski olan açık santrallerde pompa ve hattın donmaya karşı korunması tesisin işidir; motorun duruşta içinde yoğuşma olmaması için yoğuşma ısıtıcısı sipariş seçeneğidir. Bu aralığın dışında kalan koşullar siparişte bildirilir.
Her partide kalkış, basınç kontrolü ve konvertör
Reçete suyu pompası her partide yol alır ve kantar dolunca durur. Saatte çok sayıda parti üreten santrallerde bu, motor için çok sık kalkış demektir. Kalkış akımı sargıyı ısıttığı için saatlik kalkış sayısı siparişte belirtilmeli, gerekirse PTC sargı sensörü istenmelidir; PTC sipariş seçeneğidir.
Bazı santraller pompayı her partide durdurmak yerine frekans konvertörüyle sabit basınçta çalıştırır ve suyu vana ile keser. Bu düzen kalkış sayısını azaltır, su darbesini yumuşatır. Pompa yükü devirle hızla düştüğü için düşük devirde motorun soğutması genellikle sorun olmaz; yine de uzun kablo varsa dv/dt ya da sinüs filtresi değerlendirilir. Konvertörle çalışma hakkında ayrıntı inverter uyumlu elektrik motorları sayfasındadır.
Pompa motoru değişiminde göndermeniz gerekenler
Su pompası durduğunda santral beton üretemez; bu yüzden doğru motoru ilk seferde bulmak önemlidir. Motor etiketinin ve pompa-motor bağlantısının fotoğraflarını WhatsApp ile iletebilirsiniz; hangi fotoğrafların işe yaradığı etiketle muadil motor bulma yazısında açıklanır. Telefon ve WhatsApp numaraları iletişim sayfasındadır.
- Makine bilgisi: pompanın görevi (besleme, yıkama, depo dolum) ve pompa markası/tipi
- Pompa etiketindeki debi, basma yüksekliği ve pompa devri
- Eski motor etiketindeki güç (kW), devir (d/d), akım ve gerilim
- Bağlantı: monoblok (B5/B14 flanş) ya da kaplinli ayaklı motor; mil çapı ve boyu
- Saatlik yaklaşık kalkış sayısı ya da konvertör kullanımı
- Pompa odasındaki nem ve kış koşulu
- PTC veya yoğuşma ısıtıcısı isteği ve adet
Mağazada bakılabilecek ürün grupları
Küçük ve orta güçteki santral su pompalarında alüminyum gövdeli elektrik motorları hafif ve pompa adaptörüne uygun oldukları için sık kullanılır; nemli pompa odalarında ya da büyük pompalarda pik döküm gövdeli modeller de değerlendirilebilir. 3000 d/d sınıfındaki pompalar için 3 kW pik 100L-2 (2895 d/d), 4 kW pik 112M-2 (2905 d/d) ve 7,5 kW alüminyum 132S2-2 (2930 d/d); 1500 d/d sınıfındaki bir pompa için 2,2 kW pik 100L1-4 (1450 d/d) örnek olarak incelenebilir. Bu ürünler örnektir; pompanıza uygunluğu ayrıca doğrulanır. Bütün modeller elektrik motoru satın al sayfasındadır.
Sık Sorulan Sorular
Su kantarı eskisinden yavaş doluyor, motor mu zayıfladı?
Önce pompanın emme tarafı, süzgeç ve vanalar kontrol edilmelidir. Motor yanlış yönde dönüyorsa da debi düşer; iki fazın yeri değiştirilerek yön düzeltilir.
Pompama daha yüksek devirli motor takarsam kantar hızlı dolar mı?
Pompa eğrisi değişir, motor ve pompa aşırı yüklenir. Devir pompanın tasarım devriyle aynı tutulmalı; kapasite artışı için pompa üreticisine danışılmalıdır.
Dalgıç pompa motorunu da sağlayabilir misiniz?
Dalgıç pompa motorları suyun içinde çalışacak şekilde üretilir ve HEM Motor'un 2026 kataloğunda yer almaz. Yüzey pompaları için standart trifaze motor sunuyoruz.
Yıkama pompası ve besleme pompası aynı motorla çalışabilir mi?
Mekanik bağlantıları aynı olsa bile pompaların debi ve basınç istekleri farklıdır. Her pompa kendi etiketine göre değerlendirilmelidir.
Monoblok pompa motoru değişince salmastra da değişmeli mi?
Çark motor miline takıldığı için sökme sırasında mekanik keçe ve contalar kontrol edilmelidir. Bu, pompa servisinin işidir; motor milinin ölçüsü eskisiyle aynı olmalıdır.
