Beton Santrali Skip Kovası Motoru

Kompakt ve mobil beton santrallerinde tartılmış kum ve mıcırı mikserin üstüne çıkaran parça çoğu zaman eğimli raylar üzerinde gidip gelen skip kovasıdır. Kova, bir vinç tamburuna sarılan çelik halatla yukarı çekilir, üst noktada devrilerek boşalır ve yeniden aşağı iner. Bu sayfa yalnız o tamburu redüktör üzerinden döndüren trifaze motoru ele alır; santralin öteki motor noktaları için beton santrali elektrik motorları sayfasına dönebilirsiniz.

Skip vincinde motorun payı: yalnız tamburu çevirmek

Skip düzeninde elektrik motoru redüktörün giriş milini döndürür, redüktör de halat tamburunu. Tambur döndükçe halat sarılır ve dolu kova ray boyunca yukarı tırmanır. Üstte kovanın tekerlekleri ray sonundaki kavise girer, kova öne devrilir ve agrega mikserin besleme ağzına dökülür. Ardından motor ters yönde çalışır, boş kova kendi ağırlığıyla ve halatın kontrolünde aşağı iner.

Motorun yapmadığı işler bu makinede özellikle önemlidir. Kovayı herhangi bir noktada havada tutan, elektrik kesildiğinde düşmesini engelleyen fren; kovanın üstte ya da altta fazla gitmesini önleyen limit şalterleri; halatın gevşemesini algılayan gevşek halat şalteri; bakım sırasında kovayı mekanik olarak sabitleyen emniyet pimi veya kilidi santralin güvenlik düzenidir. Bunlar motor seçiminden ayrı, makine üreticisinin sorumluluğunda ve ilgili mevzuata göre değerlendirilir. Bir standart motorun kendi başına yük tutma ya da kaldırma güvenliği sağladığı söylenemez.

Frenin ve yük tutmanın motordan ayrı ele alınması

Skip vinçlerinde fren genellikle iki şekilde kurulur: motorun arka tarafına bağlı bir elektromanyetik fren ya da motor ile redüktör arasındaki kaplin üzerinde çalışan ayrı bir disk veya pabuçlu fren. Hangisinin kullanılacağı, fren momentinin ne kadar olacağı ve frenin hangi sırayla bırakılıp kapanacağı santral üreticisinin tasarımıdır. Eski düzende motorun kendisi frenliyse, bu durum etiketinde ve gövdesinde görülür; frenli motor gerekiyorsa bunu siparişte belirtin.

Fren ayrı bir parça olarak kaplin tarafındaysa motor değiştirilirken fren diskinin ve kaplinin yeni mile nasıl oturacağı kontrol edilir; mil çapı ve boyu bu nedenle bu makinede iki kez önem taşır. Fren ayarının, limit şalterlerinin ve halatın durumunun motor değişiminden sonra yetkili kişi tarafından denetlenmesi gerekir.

Motor bilgisi hangi verilerden çıkar?

Skip vincinin motor gücünü belirleyen veriler kovanın taşıdığı agrega miktarı, kovanın ve arabasının kendi ağırlığı, ray eğimi, kovanın çıkış hızı, tambur çapı ve redüktör oranıdır. Bunların hepsi santral üreticisinin hesabına girer ve santralin teknik dosyasında yer alır. Mevcut bir santralde motor değişiyorsa eski motorun etiketindeki güç, devir, akım ve gerilim en doğru başlangıçtır; skip kovasına tek bir kW değeri “uygundur” denemez.

Devir konusu da dikkat ister. Redüktör oranı ve tambur çapı, kovanın hızını motorun devrine bağlar. 4 kutuplu motor yerine 6 kutuplu motor takılırsa kova daha yavaş çıkar ve parti süresi uzar; 2 kutupluya geçilmesi ise halat hızını ve fren üzerindeki yükü artırır. Bu nedenle devir sınıfı eski etiketteki gibi korunmalıdır.

Tablo genel bir çevrimi gösterir; kesin motor seçimi santral üreticisinin verisi, gerekli devir ve montaj ölçüleriyle doğrulanır.

Tambur redüktörüne bağlantı ve kontrol edilecek ölçüler

Skip vinçlerinde sık görülen iki yerleşim vardır. Birinde ayaklı motor ve ayaklı redüktör ortak bir şasiye oturur, aralarında kaplin ve çoğu zaman fren diski bulunur. Diğerinde motor flanşla doğrudan redüktöre bağlanır, fren ise motorun arkasında ya da redüktör çıkışında yer alır. İlk bilgi IEC gövde numarasıdır; ardından montaj tipi (B3, B5, B35 gibi), mil çapı ve boyu, kama ölçüsü, ayak delik aralığı ve flanş ölçüsü eski motorla karşılaştırılır.

HEM motorları ayaklı, flanşlı, ayaklı-flanşlı ve dikey yapılarda gövde büyüklüğüne göre sunulur; seçenekler için montaj şekilleri sorusuna, ölçü karşılaştırması için gövde ölçü tablosuna bakabilirsiniz. Elektriksel değerler de yan yana konur: güç, devir, gerilim, akım ve bağlantı şekli. Kaldırma tahrikleri hakkında genel bilgi kaldırma ve vinç motoru sayfasında, redüktör bağlantısı ise redüktör için elektrik motorları sayfasında anlatılır.

Açık santralde toz, yağmur ve soğuk

Skip vinci genellikle mikser platformunun altında ya da ray başlangıcının yanında, çoğu zaman açık havada durur. Kova her boşaltmada bir miktar agrega tozu kaldırır; kum taneleri motorun fan kapağına ve kanatçıklarına yerleşir. IP55 koruma sınıfı toz ve yağmur sıçramasına karşıdır; yine de motorun üstüne bir sundurma yapılması ve fan kapağının çamurdan temizlenmesi soğutmayı korur.

Katalog değerleri −15 ile +40 santigrat derece arasındaki ortam sıcaklığı ve 1000 m’ye kadar rakım içindir. Kışın bu sınırın altına inen şantiyelerde ya da yüksek rakımlı tesislerde bu bilgi siparişte verilmelidir. Mobil santrallerde motor sık sık taşınıp yeniden kurulur; her kurulumdan sonra ayak cıvatalarının ve kaplin hizasının kontrol edilmesi gerekir. Yoğuşma ısıtıcısı ve PTC sargı sensörü sipariş seçeneğidir.

Sık kalkış, iniş yönü ve frekans konvertörü

Skip motoru her partide en az iki kez yol alır: dolu kovayla yukarı ve boş kovayla aşağı. Saatlik parti sayısı yüksek bir santralde bu, sargının sürekli ısınıp soğuması demektir. Motor koruma rölesinin ayarı ve PTC sensörü bu sık kalkışa göre ele alınmalıdır.

İnişte kova motoru sürükler; motor bu sırada jeneratör gibi davranabilir. Doğrudan şebekeden çalışan düzende bu durum genellikle sorun yaratmaz, ama frekans konvertörü kullanılan skip vinçlerinde inişte geri gelen enerji için frenleme direnci ya da benzer bir çözüm konvertör tarafında planlanır. Konvertör kalkışta yumuşak bir hızlanma ve üstte yavaş yaklaşma sağlayabilir; ancak frenin açılıp kapanma sırası konvertörün mantığıyla birlikte makine üreticisi tarafından kurulmalıdır. Düşük hızda uzun çalışma, harici fan ve kablo filtresi konuları inverter uyumlu elektrik motorları sayfasında açıklanır.

Skip motorunu değiştirirken iletilecek bilgiler

Skip motoru durduğunda santral agrega alamaz, bu yüzden ilk mesajda eksiksiz bilgi göndermek önemlidir. Eski motorun etiketini, fren ve kaplin düzenini gösteren fotoğrafları motor etiketi gönder sayfasındaki adımlarla WhatsApp üzerinden paylaşabilirsiniz; numaralar iletişim sayfasındadır.

• Makine bilgisi: santral tipi (sabit/mobil), kova hacmi ve santral üreticisi
• Eski motor etiketindeki güç (kW), devir (d/d), akım ve gerilim
• Montaj tipi: ayaklı, flanşlı ya da ayaklı-flanşlı; mil çapı ve boyu
• Fren düzeni: motora bağlı mı, kaplin üzerinde mi; frenli motor gerekiyorsa açıkça belirtilmeli
• Kalkış yöntemi: doğrudan yol verme ya da frekans konvertörü
• Saatlik yaklaşık parti sayısı ve ortam koşulu
• PTC sensörü veya yoğuşma ısıtıcısı isteği ve adet

Mağazada incelenebilecek motor grupları

Skip vinçleri açık ve tozlu ortamda, darbeli yükle çalıştığı için çoğunlukla pik döküm gövdeli elektrik motorları tercih edilir; küçük kapasiteli mobil santrallerde alüminyum gövdeli modeller de karşılaştırılabilir. Redüktör girişi 1500 d/d sınıfına göre ise 11 kW pik 160M-4 (1465 d/d), 22 kW pik 180L-4 (1470 d/d) ve 30 kW pik 200L-4 (1475 d/d) örnek olarak incelenebilir; redüktör 1000 d/d sınıfına göre hesaplandıysa 15 kW pik 180L-6 (978 d/d) bakılabilecek bir modeldir. Bu modeller örnektir; skip vincinize uygunluğu ve fren ihtiyacı ayrıca doğrulanır. Bütün güçler elektrik motoru satın al sayfasındadır.

Sık Sorulan Sorular

Skip kovası motoru kovayı havada tutabilir mi?

Kovayı tutan motor değil, vincin fren ve güvenlik düzenidir. Bu düzen santral üreticisinin tasarımına ve ilgili mevzuata göre ayrıca kontrol edilir; frenli motor gerekiyorsa siparişte belirtilmelidir.

Kova üstte boşaltırken neden sarsılıyor?

Genellikle üst limit ayarı, ray kavisi ya da halat gerginliği ile ilgilidir. Motor değiştirmeden önce bu mekanik noktaların kontrol edilmesi gerekir.

Eski motor 6 kutupluydu, 4 kutuplu takabilir miyim?

Aynı redüktörle kova daha hızlı çıkar, halat ve fren daha fazla zorlanır. Devir sınıfı eski etiketteki gibi korunmalı, değişiklik santral üreticisiyle konuşulmalıdır.

Konvertörle skip vinci çalıştırmak mümkün mü?

Mümkündür; inişte geri gelen enerji için frenleme direnci ve frenin açılma sırası konvertör tarafında planlanır. Düşük hızda uzun çalışma varsa siparişte belirtin.

Gevşek halat şalteri motor seçimini etkiler mi?

Motor gücünü etkilemez ama skip güvenliğinin parçasıdır. Motor değiştikten sonra bu şalterin ve limit şalterlerinin çalıştığı yetkili kişi tarafından denenmelidir.