Süt Sağım Vakum Pompasında Elektrik Motoru Değişimi

Süt sağım sisteminde vakum pompası durduğunda sağım da durur. İnekler belirli saatlerde sağılmak zorunda olduğu için pompa motorunun arızası, çiftlikte bekletilemeyecek işlerin başında gelir. Bu yazıda sağım vakum pompasının motorunu değiştirirken hangi bilgileri toplamanız gerektiğini, pompa tipine göre bağlantının nasıl kontrol edileceğini, ahır ortamının motora etkisini ve tek fazlı şebekesi olan işletmelerin ne yapabileceğini ele alıyoruz.

Vakum pompası tipleri ve motor bağlantısı

Sağım tesislerinde en sık karşılaşılan üç pompa düzeni vardır. Motor seçimi, pompanın motora nasıl bağlandığıyla başlar:

• Paletli (döner kanatlı) vakum pompası: Çiftliklerde en yaygın tiptir. Motor çoğunlukla ortak bir şase üzerinde ayaklı durur ve pompaya kayış-kasnakla bağlanır. Bazı modellerde pompa, kaplinle doğrudan motora akupledir.
• Loblu vakum pompası: Daha büyük sağımhanelerde görülür. Genellikle kayışlı ya da kaplinli olarak standart ayaklı motorla çalışır.
• Sıvı halkalı pompa: Daha az görülür; pompa ile motor çoğu zaman flanşla birleştirilmiş tek bir ünitedir.

Kayış-kasnaklı düzende pompa devri kasnak oranıyla belirlenir; bu yüzden yeni motorun kutup sayısı eski motorla aynı olmalıdır. Kaplinli düzende motorun nominal devri doğrudan pompa devridir. Pompa ile motorun ortak bir flanşla birleştiği ünitelerde ise flanş ve mil uyumu, değişimin olup olmayacağını belirler. Flanşlı bir ünitede mil ucu standart dışıysa standart motor kullanılamaz; bu durumda etiket ve teknik bilgiyle özel motor gereksinimi sorulmalıdır.

Değişim için toplanacak bilgiler

Motor değişiminde en sağlıklı yol, eski motorun etiketinden başlamaktır. Etiketten şu alanları not edin:

• Güç (kW veya HP) ve nominal devir (ör. 1420 veya 1445 d/d)
• Gerilim ve bağlantı (230/400 V Δ/Y ya da tek gerilim yazıyorsa monofaze olabilir)
• IEC gövde kodu ve montaj şekli (B3 ayaklı, B5 veya B35 flanşlı)
• Koruma sınıfı (IP) ve yalıtım sınıfı

Etiket okunmuyorsa pompanın etiketine bakın; pompa üreticisi genellikle gerekli motor gücünü ve devrini belirtir. Sağım ünitesi sayısını artırdıysanız pompa debisi ve dolayısıyla motor gücü ihtiyacı da değişmiş olabilir; bu durumda güç, sağım sistemini kuran firmanın hesabına göre belirlenir. Makine adına bakarak kesin güç önerilemez.

Gövde kodu okunmuyorsa ayak delik aralığını, mil yüksekliğini ve mil çapını ölçüp teknik çizimlerle karşılaştırın.

Ahır ortamı: nem, yıkama suyu ve amonyak

Vakum pompası çoğunlukla sağımhanenin yanındaki makine odasında durur. Bu oda, işletmenin geri kalanına göre daha korunaklı olsa da motor için zorlayıcı koşullar barındırır:

• Nem ve yıkama suyu: Sağım sonrası yıkama sırasında su sıçraması ve buhar oluşur. IP55 koruma, toza ve her yönden gelen su püskürtmesine karşı koruma sağlar; ancak motorun doğrudan basınçlı suyla yıkanması uygun değildir.
• Amonyak ve gübre gazları: Ahırdan gelen gazlar metal yüzeylerde korozyonu hızlandırır. Makine odasının havalandırılması ve ahırdan ayrılması motor ömrü için önemlidir.
• Pompa egzozu ve yağ buharı: Yağlamalı paletli pompalarda egzozdan yağ buharı çıkar. Motorun fanı bu havayı emerse gövde üzerinde yağlı toz birikir ve soğutma zayıflar. Egzozun dışarı verilmesi gerekir.
• Kış koşulları: Isıtılmayan makine odalarında gece soğuğu ve gündüz ısınması gövde içinde yoğuşmaya yol açabilir.

Kapalı ve temiz bir makine odasında alüminyum gövde yeterlidir ve hafifliği değişimi kolaylaştırır. Toz, darbe ve korozyon riskinin yüksek olduğu yerlerde pik döküm gövde değerlendirilebilir. Satıştaki modellerimizin tamamı IP55 korumalı ve F sınıfı yalıtımlıdır.

Çalışma süresi ve kalkış

Vakum pompası her sağımda bir ila birkaç saat kesintisiz çalışır ve sağımdan sonra yıkama sırasında da devrede kalır. Bu süre boyunca motor sürekli yükte olduğu için etiketinde S1 yazan, sürekli görev için tasarlanmış bir motor uygundur. Paletli ve loblu pompalar genellikle ağır bir kalkış yükü oluşturmaz; ancak soğuk havada koyulaşan yağ, kalkışta mile binen yükü artırabilir.

Bazı yeni sağım sistemlerinde pompa devri, vakum seviyesine göre frekans konvertörüyle ayarlanır. Üç fazlı serilerimiz frekans konvertörüyle hız kontrolüne uygundur; uzun süre düşük devirde tam torkla çalışmada harici fan gerekebilir, sürücü-motor arası kablo uzunsa dv/dt veya sinüs filtresi değerlendirilir; bu koşullar siparişte bildirilir.

Tek fazlı şebekesi olan çiftlikler

Kırsal bölgelerde bazı işletmelerde yalnız tek fazlı (230 V) besleme bulunur. Bu durumda iki yol vardır: monofaze bir motor kullanmak ya da trifaze motoru uygun bir sürücüyle tek faz şebekeden beslemek. Hangisinin uygun olduğu pompa gücüne, şebeke hattının kapasitesine ve sağım sistemi üreticisinin önerisine bağlıdır.

HEM Motor'un 0,18–5,5 kW aralığında monofaze motor serisi de vardır; ancak bu modellerin ayrıntıları bu yazıdaki ürün listesinde yer almaz. Monofaze motor arıyorsanız eski motorun etiketiyle birlikte iletişim sayfamızdan bize yazın; uygun modeli ve fiyatı ayrıca bildiririz. Trifaze bir motorun yerine monofaze motor koyarken kalkış torkunun ve hattan çekilen akımın farklı olacağını da hesaba katın.

Örnek senaryo: kayışlı paletli pompada motor değişimi

Aşağıdaki durum varsayımsaldır. Orta büyüklükte bir süt çiftliğinde paletli vakum pompasının motoru yanmış olsun. Etiketten 2,2 kW, 1420 d/d, 230/400 V Δ/Y, 100L, IM B3 okunuyor. Motor şase üzerinde ayaklı durup pompaya kayışla güç aktarıyor; işletmede trifaze 400 V şebeke var.

• Güç, kutup sayısı ve gövde aynı tutulursa karşılık gelen model alüminyum gövdeli 100L1-4 olur (2,2 kW, 4 kutup, 1450 d/d, IEC 100L, 230/400 V, 4,52 A). 400 V şebekede yıldız bağlanır.
• Yeni motorun nominal devri eski motordan biraz yüksektir (1450 ve 1420 d/d); ikisi de 1500 d/d senkron sınıfında olduğu için kasnak değişikliği gerekmez, pompa devrinde küçük bir fark oluşur.
• İşletme sağım ünitesi sayısını artırmışsa pompa üreticisinin yeni güç değeri istenir; ihtiyaç 3 kW'a çıkıyorsa aynı 100L gövdedeki 100L2-4 değerlendirilir.

Vakum pompası için örnek modeller

• 90L-4 alüminyum: 1,5 kW (2 HP), 4 kutup, 1445 d/d, IEC 90L, 230/400 V (Δ/Y), 3,30 A. Küçük sağım sistemleri için.
• 100L1-4 alüminyum: 2,2 kW (3 HP), 4 kutup, 1450 d/d, IEC 100L, 230/400 V (Δ/Y), 4,52 A.
• 100L2-4 alüminyum: 3 kW (4 HP), 4 kutup, 1450 d/d, IEC 100L, 230/400 V (Δ/Y), 6,02 A.

Diğer güçler ve tarım uygulamaları için tarım makineleri motorları sayfasına bakabilirsiniz. Güncel fiyat her modelin ürün sayfasındadır.

Siparişte iletmeniz gerekenler

• Eski motorun etiket fotoğrafı ve pompanın etiket bilgisi
• Güç (kW/HP) ve devir
• Bağlantı şekli (kayışlı, kaplinli, flanşlı ünite) ve montaj şekli
• Şebeke: trifaze 400 V mı, tek faz 230 V mı; yol verme yöntemi
• Makine odasının durumu: nem, yıkama suyu, havalandırma

Uygun modelleri ve güncel fiyatları elektrik motoru satın al sayfasında inceleyin. Motorunuzun etiket bilgileriyle uygun modeli sormak için etiket fotoğrafını gönderin; monofaze ihtiyaçlarınız için iletişim sayfamızı kullanın.