Karışık ambalaj atığı ya da evsel atık bir ayırma tesisine kamyonla dökülür; çıkışta ise kâğıt, plastik türleri, metal ve cam ayrı ayrı toplanmış olur. Bu ayrışmayı sağlayan hat, tek bir büyük makineden değil, her biri kendi motoruyla çalışan çok sayıda küçük ve orta güçte tahrikten oluşur. Aşağıda bu tahrikleri istasyon istasyon ele aldık; kırıcı, pres ve parçalayıcılar için üst sayfa olan atık işleme ve geri kazanım makineleri elektrik motorları bölümüne dönebilirsiniz.

HEM Motor pik döküm gövdeli trifaze elektrik motoru – atık ayırma ve eleme hattındaki bant, elek ve fan tahrikleri için örnek motor
HEM Motor trifaze asenkron motor; ayırma hatlarında bu tip motorlar bantları, tambur elekleri ve hava ayırıcı fanlarını döndürür.

Bunkerden Ayıklama Kabinine: Besleme Tarafı

Hattın başında atık bir bunkere ya da yer seviyesindeki bir besleme bandına alınır. Burada genellikle paletli (apron) besleyici veya zincirli bant kullanılır; amaç, yığın hâlindeki malzemeyi hatta eşit kalınlıkta yaymaktır.

Besleyici motoru düşük hızda yüksek tork ister ve neredeyse her zaman bir redüktörle çalışır. Dolu bunker altında duran bir besleyiciyi yeniden kaldırmak, hattaki en zor kalkışlardan biridir. Bu yüzden besleme hızı çoğu tesiste frekans konvertörüyle ayarlanır; sonraki makineler dolduğunda besleyici yavaşlatılır.

Torba açıcı varsa bu makine yavaş dönen dişli bir milden oluşur ve poşetleri yırtarak içeriği serbest bırakır. Yükü düzensizdir; sert bir cisim dişlere takılınca tork bir anda yükselir.

Tambur Elek ve Yıldız Elek: Boyuta Göre Ayırma

Tambur elek (trommel), içi delikli, hafif eğimli ve yavaş dönen büyük bir silindirdir. Küçük parçalar deliklerden düşer, büyükler tamburun sonundan çıkar. Tambur, motor ve redüktör üzerinden ya da zincir veya tahrik makaralarıyla döndürülür.

Tamburun kalkışı ataletlidir: dolu bir silindiri harekete geçirmek, dönmeye devam ettirmekten daha fazla tork ister. Tambur içinde ıslak ve yapışkan malzeme biriktiğinde dengesizlik oluşur ve yük her turda dalgalanır.

Yıldız (diskli) eleklerde yan yana dizilmiş miller üzerindeki lastik ya da çelik yıldızlar döner; düz malzeme (karton, film) üstte ilerler, küçük ve ağır parçalar aralardan düşer. Mil grupları genellikle zincirle birbirine bağlanır ve tek ya da birkaç motordan güç alır. Film ve ip millere sarıldığında yük kademeli olarak artar; motor akımındaki bu yavaş yükseliş temizlik zamanının iyi bir göstergesidir.

Balistik Ayırıcı, Mıknatıs ve Eddy Current

Balistik ayırıcıda eğimli, eksantrik milli paletler sallanarak hareket eder. Düz ve hafif parçalar yukarı tırmanır, yuvarlak ve ağır olanlar aşağı yuvarlanır. Eksantrik mil sürekli salınımlı yük oluşturur; motor ve kayış bu titreşimli çalışmaya göre bağlanmalı, ankraj civataları düzenli kontrol edilmelidir.

Bant üstü mıknatıs (overband) demir parçaları bantın üzerinden kaldırır; mıknatısın kendisi sabittir, motor yalnız onun etrafındaki sıyırıcı bandı döndürür. Bu küçük güçte, sürekli çalışan bir tahriktir.

Eddy current ayırıcı ise alüminyum gibi demir dışı metalleri ayırır. İçindeki mıknatıslı rotor yüksek hızda döner ve bunun için çoğunlukla 3000 d/d sınıfı bir motor ile kayış ya da frekans konvertörü kullanılır. Rotoru taşıyan bant ise ayrı ve daha yavaş bir motordan güç alır. Rotor devri ayırma kalitesini doğrudan etkilediğinden ayarlanabilir hız burada sık görülür.

Hava ile Ayırma: Fanlar ve Kompresör

Rüzgâr eleği (hava sınıflandırıcı) hafif filmi ağır parçalardan bir hava akımıyla ayırır. Bu akımı bir radyal fan üretir; fan motoru sürekli çalışır ve çektiği güç fan devriyle hızla değişir. Fan devri yaklaşık olarak debiyle orantılıdır, gerekli güç ise devirle kabaca küp oranında artar; gerçek değer sistemin direncine bağlıdır. Fan tahriki için endüstriyel fan motorları sayfasına bakabilirsiniz.

Optik ayırıcılar plastiği türüne göre tanır ve doğru anda basınçlı hava üfleyerek ayırır. Bu makinelerin elektrik motoru açısından en büyük tüketicisi hava kompresörüdür; kompresör tahriki için kompresör elektrik motorları sayfası uygundur. Toz emme fanları da hattın ortak yardımcılarıdır.

Hat Boyunca Bantlar ve Kontrol Düzeni

Bir ayırma tesisinde istasyonlar arasında onlarca bant bulunur: ayıklama kabini bantları, transfer bantları, çıkış bantları ve balya presine besleme bandı. Çoğu birkaç kilovatlık, 1500 d/d sınıfı bir motorun redüktör üzerinden tamburu döndürdüğü düzendedir. Ayrıntılar için konveyör bant elektrik motorları ve redüktör için elektrik motorları sayfalarına göz atın.

Bu hatlar sıralı olarak çalıştırılır: önce son bant, en son besleyici kalkar; durdururken sıra tersine döner. Böylece bir makine durduğunda arkasındaki malzeme üstüne yığılmaz. Bantların birbirinin üstüne malzeme boşaltmaması için motor koruma ve hız izleme sinyalleri kontrol paneline bağlanır. Bu mantık tesis otomasyonuna aittir, motorun kendisine değil.

Üç fazlı serilerimiz sürücüyle hız ayarına uygundur. Besleyici veya tambur saatlerce düşük hızda tam yükte dönecekse motorun kendi fanı soğutmaya yetmeyebilir; bu durumda ayrı fan eklenir. Pano ile motor arasındaki hat uzun çekilmişse sürücü çıkışına filtre (dv/dt veya sinüs) konması düşünülür. İkisini de siparişte bildirin; kısa açıklama inverter sorusunda.

Toz, Nem ve Bakım Rutini

Ayırma tesislerinde havada kâğıt lifi, toz ve film parçacıkları bulunur. Motorların fan kapağı ızgarası ve gövde kanatçıkları düzenli temizlenmezse soğutma azalır. Özellikle eleklerin altında ve torba açıcının yanında bulunan motorlar daha sık kontrol edilmelidir.

Evsel atıkta nem ve organik kalıntı fazladır; kapalı ama ısıtılmayan salonlarda gece boyunca yoğuşma oluşabilir. Yoğuşma ısıtıcısı ve sargıya PTC/PT100 sensör sipariş seçenekleridir. Hattın hortumla ya da basınçlı suyla yıkanan bölümleri standart IP55 motorun tasarım koşulu değildir; orada makine üreticisinin koruması veya özel motor gerekir, siparişte bunu yazın.

Hatta çok sayıda motor olduğu için aynı gövde ailesinde kalmak yedek tutmayı kolaylaştırır. Ayaklı, flanşlı, ayak-flanş birleşik ve dikey yapılar (B3, B5, B14, B34, B35, V1, V3, V5, V6, V15) gövdeye göre verilir; redüktöre bağlanacak flanşı ve mili sipariş öncesinde birlikte doğrularız.

İstasyonlara Göre Örnek Motorlar

İstasyonMotorun işiDikkat edilecek noktaÖrnek HEM modeli
Ayıklama ve transfer bandıRedüktörle tamburu sabit hızda çevirmekRedüktör flanşı, dolu bantla kalkış2,2 kW, 1450 d/d, 100L1-4
Yıldız elek mil grubuZincirle bağlı milleri döndürmekSarılma nedeniyle artan akım4 kW, 1450 d/d, 112M-4
Tambur elekAğır silindiri yavaş döndürmekAtaletli kalkış, dengesiz yük7,5 kW, 1460 d/d, 132M-4
Rüzgâr eleği fanıSürekli hava akımı üretmekFan devri, kanal direnci11 kW, 1465 d/d, 160M-4

Bu satırlar yalnızca örnektir; her istasyonun motoru kendi yüküne, gereken devre, montaj şekline ve çalıştığı ortama göre seçilir. Verilen güçler bu tip hatlarda sık görülen aralıktır; değişimde mevcut motorun etiketine bakın.

Hat Motorları İçin Teklif İsterken

Birden çok istasyon için motor istiyorsanız her biri için ayrı satır yazmanız işimizi kolaylaştırır: makine veya istasyon adı, motor gücü (kW), devir, tesisteki gerilim, montaj şekli (ayaklı, flanşlı, redüktöre bağlı) ve adet. İnverterle sürülen motorları ayrıca işaretleyin.

Etiketleri okunabilen motorların fotoğrafları yeterlidir; etiketten muadil motor bulma sayfası nasıl göndereceğinizi anlatır. Modelleri ve güncel fiyatları mağaza sayfamızda inceleyebilir, WhatsApp veya telefonla ulaşmak için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Tambur elek motoru neden kalkışta zorlanıyor?

Dolu ve ağır bir silindiri harekete geçirmek, dönmesini sürdürmekten daha çok tork ister. İçeride yapışmış malzeme dengesizlik yaratıyorsa kalkış daha da ağırlaşır. Tamburu boşaltıp temizlemek ve kalkış yöntemini (yıldız-üçgen yerine sürücü gibi) gözden geçirmek çoğu zaman yeterlidir.

Eddy current rotoru için hangi devirde motor gerekir?

Bu, makine üreticisinin rotor tasarımına bağlıdır. Sık görülen düzen 3000 d/d sınıfı motor ve kayış ya da frekans konvertörüdür. Mevcut motorun etiketindeki devir ve kasnak oranını koruyun; değiştirmek ayırma sonucunu etkiler.

Hattaki bütün bant motorlarını aynı güçte almak mantıklı mı?

Bant uzunluğu, eğim ve taşınan yük farklıysa güçler de farklı olmalıdır. Yine de birkaç standart güç ve aynı gövde ailesinde kalmak yedek motor stoğunu azaltır; bunu istasyon listesine göre birlikte planlayabiliriz.

Yıldız elekte motor akımı gün içinde neden yükseliyor?

Film, ip ve tel millere sarıldıkça sürtünme artar ve motor daha çok akım çeker. Bu genellikle temizlik gerektiğini gösterir. Akım sınırına yaklaşılıyorsa önce milleri temizleyin; sorun sürerse motor ve zincir tahrikini birlikte kontrol edin.

Optik ayırıcı için motor sağlıyor musunuz?

Optik ayırıcının içindeki özel bileşenler makine üreticisine aittir. Bizim konumuz onu besleyen bant, hava kompresörü ve emiş fanı gibi standart üç fazlı tahriklerdir; bunlar için etiket bilgisiyle teklif hazırlayabiliriz.