Geri Dönüşüm Konveyör ve Besleme Motoru

Bir geri dönüşüm tesisinde parçalayıcı, kırıcı ya da balya presi ne kadar güçlü olursa olsun, önüne gelen malzeme düzensizse verim düşer. Malzemeyi makineye taşıyan, ağzına dozlayan ve çıkışta alıp götüren konveyörler bu yüzden hattın ritmini belirler. Bu sayfa besleme ve tahliye konveyörlerini döndüren üç fazlı motorlara odaklanır; tesisin büyük makineleri için atık işleme ve geri kazanım makineleri elektrik motorları sayfasına dönebilirsiniz.

Geri dönüşüm konveyörünü sıradan banttan ayıran ne?

Bir gıda ya da paket hattındaki bant, ağırlığı ve boyutu belli ürünleri taşır. Geri dönüşüm konveyörü ise aynı dakika içinde bir yığın plastik film, ardından bir araba jantı, sonra ıslak bir karton balyası görebilir. Yük hem miktar hem şekil olarak sürekli değişir. Keskin metal kenarlar bandı keser, tel ve ip makaralara sarılır, ıslak malzeme bandın üstüne yapışır.

Bu nedenle geri dönüşümde düz lastik bantların yanında çelik paletli (slat) konveyörler, kanatlı ve yükseltili eğimli bantlar ve zincirli taşıyıcılar sık kullanılır. Hangisi seçilirse seçilsin, motor açısından ortak nokta şudur: düşük hızda yüksek tork, düzensiz yük ve dolu hâlde kalkma ihtimali.

Parçalayıcıyı besleyen konveyör: hızın kontrolü

Parçalayıcı ya da kırıcı ağzına giden konveyör, makinenin yutabileceğinden fazlasını getirmemelidir. Çoğu tesiste besleme bandı, ana makinenin motor akımına bakan bir kontrolle yönetilir: ana makine zorlanınca besleme yavaşlar ya da durur, akım düşünce yeniden hızlanır. Bu düzen besleme motorunun frekans konvertörüyle sürülmesini gerektirir.

Bazı hatlarda besleme bandı, parçalayıcı sıkıştığında kısa bir süre geri yönde çalışarak ağızdaki yığını çözer. Yön değiştirme sık tekrarlanıyorsa motor ve redüktörün bu çalışma biçimine uygun olduğu siparişte konuşulmalıdır. Besleme bandının üzerinde metal dedektörü varsa, istenmeyen parça algılandığında bant durur ya da ters döner; bu da kalkış sayısını artıran bir etkendir.

Eğimli bantlarda geri kaçma

Malzemeyi yerden yüksekteki ağza çıkaran eğimli konveyörlerde enerji kesildiğinde dolu bant geriye kayabilir. Bunu önlemek için redüktörde geri dönüş kilidi (backstop) ya da frenli motor kullanılır. Frenli motor isteniyorsa bunu siparişte belirtin; geri dönüş kilidi redüktör tarafının konusudur.

Çıkış tarafı: parçalanmış malzemenin tahliyesi

Parçalayıcının altından çıkan malzeme çoğunlukla bir çelik paletli konveyör, bir helezon ya da kısa bir bant ile alınır. Bu tahliye konveyörü durursa makinenin altı dolar ve ana motor kısa sürede sıkışır. Bu yüzden tahliye konveyörü ana makineden önce kalkar, ondan sonra durur. Kalkış sırası pano tarafında kurulur; motor açısından önemli olan, tahliye konveyörünün üstüne dolu malzeme yığılmış hâlde de kalkabilmesidir.

Parçalanmış metal ya da lastik keskin ve aşındırıcıdır; bant ve paletler hızla aşınır, zincir uzar. Bakım eksik kalırsa sürtünme artar ve motor akımı zamanla yükselir. Akımın günden güne arttığını görmek, motorun değil konveyör mekaniğinin bakım istediğini çoğu zaman önceden gösterir.

Kalkış torku ve redüktör eşleşmesi

Besleme ve tahliye konveyörlerinde motor neredeyse her zaman bir redüktörle tambura ya da zincir dişlisine bağlanır. Motor seçimi, redüktör çıkışındaki tork ihtiyacı ve dolu banttaki kalkış koşuluna göre yapılır; bu tork ve oran değerleri konveyör üreticisinin hesabından gelir. Redüktörlü motorlar için redüktör için elektrik motorları, genel bant tahriki için konveyör bant elektrik motorları sayfası bilgi verir.

Frekans konvertörü kullanılan hatlarda sürücü kalkışta motoru yumuşakça hızlandırır ve bandın ani çekişini azaltır. Üç fazlı serilerimiz sürücüyle çalışmaya elverişlidir. Besleme bandı saatlerce çok düşük hızda tam yük taşıyorsa motorun kendi fanı yetersiz kalır ve ayrı beslenen bir fan eklenmesi gerekebilir; pano uzaksa sürücü çıkışında dv/dt veya sinüs filtresi değerlendirilir. Bu ayrıntıları siparişte yazın; kısa açıklama inverterle kullanım sorusunda.

Hareketli zemin ve küçük güçlü yardımcılar

Bazı tesislerde malzeme bunkerden hidrolik hareketli zemin (walking floor) ile çekilir. Burada elektrik motoru zemini değil, hidrolik pompayı döndürür; itme kuvvetini hidrolik sistem üretir. Motor seçimi pompa debisi ve basıncına göre yapılır; ayrıntı hidrolik pompa elektrik motorları sayfasındadır.

Hattın kenarındaki kısa transfer bantları, döner yönlendirme klapeleri ya da toplama arabaları ise genellikle birkaç yüz watt ile birkaç kilovat arasında küçük tahriklerdir. Trifaze besleme olmayan küçük yardımcı noktalarda monofaze seri (0,18–5,5 kW) değerlendirilebilir; bilgi için monofaze elektrik motoru sayfasına bakın.

Toz, yağmur ve açık stok sahası

Besleme konveyörleri çoğu zaman açık stok sahasından kapalı salona uzanır. Motorun bir kısmı yağmur ve güneş altında, bir kısmı ise parçalayıcının tozu içinde çalışır. Kâğıt lifi ve plastik tozu fan kapağına yapışır; ızgara ve kanatçıkların temizliği bakım listesinin başında olmalıdır.

HEM'in trifaze motorları IP55 sınıfındadır ve toz ile sıçrayan suya karşı korunur. Hortumla ya da basınçlı suyla yıkama, su birikintisi içinde kalma gibi durumlar bu sınıfın tasarım koşulu değildir; böyle bir yerleşimde makine üreticisinin koruma önlemi ya da özel motor gerekir, siparişte belirtin. Açık sahada motorun üstüne bir yağmur siperi koymak ve gece ile gündüz arasındaki sıcaklık farkına karşı yoğuşma ısıtıcısı istemek akıllıca olur; sargıyı izlemek için PTC veya PT100 sensörü de sipariş seçeneğidir.

Konveyör tipine göre örnek motorlar

Tablodaki güçler bu tip konveyörlerde sık rastlanan değerlerdir; kesin seçim için konveyörün yükü, istenen devir ve redüktör oranı, bağlantı biçimi ve çalışma ortamı birlikte değerlendirilir. Mevcut motor değişecekse etiketindeki değerler en sağlam başlangıçtır.

Montaj ve teklif bilgileri

Konveyör motorları çoğunlukla redüktöre flanşla (B5 ya da B14) ya da ayak ve flanşın birlikte kullanıldığı B34/B35 yapısıyla bağlanır; ayaklı B3 ve dikey V1, V3, V5, V6, V15 yapıları da gövde boyuna göre verilir. Redüktörün istediği flanş ile mil ucunu sipariş öncesinde birlikte kontrol ederiz; liste montaj şekilleri sorusunda.

Teklif için şunları yazın: makine ve konveyör tipi (besleme, eğimli paletli, tahliye, transfer), güç (kW), devir (d/d), şebeke gerilimi, montaj şekli ve redüktör bilgisi, adet ve motorun sürücüyle çalışıp çalışmadığı. Eski motorun etiket fotoğrafı işi hızlandırır: etiketten muadil motor bulma. Seçenekler ve fiyatlar mağaza sayfasında; WhatsApp ve telefon için iletişim sayfasına geçebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Besleme bandının hızını parçalayıcının akımına göre ayarlamak için ne gerekir?

Besleme motorunun bir frekans konvertörüyle sürülmesi ve sürücünün ana makinenin akım sinyalini alan bir kontrolle yönetilmesi gerekir. Bu kontrol pano tarafının işidir; motor tarafında sürücüyle çalışma koşullarını siparişte bildirmeniz yeterlidir.

Eğimli konveyör enerji kesilince geriye kayıyor, motor değişimi çözüm mü?

Motor değişimi tek başına çözmez. Redüktörde geri dönüş kilidi ya da frenli motor gerekir. Frenli motor tercih edilecekse siparişte belirtin.

Tahliye konveyörü motoru neden sık sık termik attırıyor?

Çoğu zaman konveyörün altı ya da zincir dişlisi parçalanmış malzemeyle dolmuştur veya ana makine tahliye konveyöründen önce çalıştırılmıştır. Temizlik, zincir gerginliği ve kalkış sırası kontrol edilmeli; sonra koruma ayarı etiketteki akımla karşılaştırılmalıdır.

Açık sahadaki konveyör motoru için IP55 yeterli mi?

IP55 toz ve sıçrayan suya karşı korur; motorun üstüne yağmur siperi koymak ve su birikintisinden uzak tutmak yeterli olur. Hortumla yıkama ya da su içinde kalma söz konusuysa ek koruma veya özel motor gerekir.