English
Français
Türkçe
Español
Русский
Ayaklı bir motor arızalandığında elde ya da tedarikte aynı güçte ama ayak-flanşlı (B35) bir motor bulunabilir. Bu durumda akla gelen soru basittir: B3'ün yerine B35 takılır mı? Çoğu durumda cevap evettir, ama birkaç kontrol yapılmadan değil. Bu yazıda B3 ile B35 arasındaki farkı, B35'in ayaklı bir yerleşime ne zaman sorunsuz oturduğunu, flanşın hangi durumlarda engel çıkardığını ve tersi durumda, yani B35 yerine B3 kullanmanın neden risk taşıdığını ele alıyoruz.
B3 ve B35 arasındaki fark nedir?
B3, motorun yalnız ayaklarından bir kaideye ya da şaseye cıvatalandığı yatay montaj şeklidir. B35 ise aynı ayakları taşır ve buna ek olarak ön kapakta B5 tipi delikli bir flanş bulunur. Kısacası B35 = B3 + B5'tir. Motor etiketlerinde bu şekiller IEC kodlarıyla da yazılabilir: B3 için IM 1001, B35 için IM 2001 sıkça görülür.
İki şekil arasındaki fark gövdenin kendisinde değil, ön kapaktadır. Aynı IEC gövde kodunda (ör. 100L, 132M) stator, rotor, elektriksel değerler ve ayak düzeni aynıdır; B35'te yalnız ön kapak flanşlı olarak üretilir. Bu yüzden B35 bir motoru ayaklı yerleşimde kullanmak, ilke olarak mümkündür: flanş boşta kalır, motor ayaklarından bağlanır.
Değişimden önce yapılacak kontroller
B35 motoru B3 yerine takmadan önce aşağıdaki noktaları sırayla kontrol edin. Hepsi uygunsa değişim, kaideye dokunmadan yapılabilir.
- Gövde kodu aynı mı? Eski motorun etiketindeki IEC gövde kodu (ör. 112M) yeni motorunkiyle aynı olmalıdır. Aynı kodda ayak delik aralığı ve mil yüksekliği standart gereği aynıdır; farklı kodda kaide uyarlaması gerekir.
- Mil ucu aynı mı? Mil çapı, boyu ve kama ölçüsü kasnak ya da kaplinin yeniden kullanılabilmesi için aynı olmalıdır. Bu değerler gövdeye bağlıdır ve teknik çizimlerden teyit edilir.
- Flanş kaide yüzeyinin altına taşıyor mu? Bazı gövdelerde flanşın dış çapı, mil yüksekliğinin iki katından büyüktür. Bu durumda flanşın alt kenarı ayak tabanının altına iner ve motor düz bir kaideye tam oturamaz. Çözüm, motoru flanş kaide kenarının önünde kalacak şekilde yerleştirmek ya da kaidede flanş için boşluk açmaktır.
- Flanşın önünde yer var mı? Flanş, ön kapakta mile doğru bir çıkıntı oluşturur. Kasnak, kaplin, kayış koruyucusu veya makine gövdesi bu bölgeye çok yakınsa flanş temas edebilir. Kasnağın mil üzerindeki konumunu değiştirmek, rulmana binen yükü artırabileceği için son çare olarak düşünülmelidir.
- Klemens kutusu yönü uygun mu? Kutu genellikle gövdenin üstündedir; kablo girişinin mevcut tesisata uyduğunu kontrol edin.
Mil, flanş ve ayak ölçüleri bu yazıda verilmez; gövdeye göre 2026 teknik ve ürün kataloğunda yer alır. Montaj seçeneklerinin genel özeti için montaj şekilleri sorusuna bakabilirsiniz.
B35'i hem ayak hem flanştan bağlamak
B35 motor bazen hem ayaklarından şaseye hem de flanşından bir redüktöre ya da pompa gövdesine bağlanır. Bu düzende motor iki ayrı yüzeyden sabitlenmiş olur. Ayak ve flanş yüzeyleri birbirine göre tam hizalı değilse, cıvatalar sıkıldığında gövdeye ve rulmanlara gerilme biner. Bu tür bir bağlantıda ayak altına ince ayar sacı (şim) konularak önce flanş bağlantısı oturtulur, sonra ayaklar gerilmesiz şekilde sıkılır.
Eski B3 motorun yerine B35 takıp yalnız ayaklardan bağlıyorsanız bu sorun yoktur; flanş hiçbir yere cıvatalanmaz.
Tersi: B35 yerine B3 kullanılır mı?
Bu yön çok daha risklidir. Mevcut motor flanşından bir redüktöre, pompaya veya makine gövdesine bağlıysa, flanş yükün bir kısmını ya da tamamını taşıyor ve motoru eksenel olarak hizalıyor demektir. B3 bir motorda bu flanş olmadığı için:
- Motor ile bağlı ekipman arasındaki eksen hizası kaybolur.
- Yalnız ayaklar yükü taşımak zorunda kalır; titreşim artar.
- Flanşın merkezleme çapı yoksa mil ve kaplin hizalaması sahada ölçüyle yapılmak zorunda kalır.
Flanş yalnız bir kapak gibi duruyor ve hiçbir yere bağlı değilse B3 de kullanılabilir. Ama flanş gerçekten bir bağlantı görevi görüyorsa, yeni motorun da flanşlı olması ve flanş ölçüsünün eşleşmesi gerekir. Flanş ölçüsü siparişte teyit edilir; yalnız "B5" adına bakarak flanşın sizin bağlantınıza uyduğu varsayılmaz.
