Palet streç sarma makinesinin döner tabla motorunu seçerken asıl uyum motor ile redüktör arasında kurulur: motor devri ve redüktör oranı tabla devrini belirler, redüktör ve zincir de yüklü paletin kalkış darbesini taşır. Bu yüzden değişimde güç kadar kutup sayısı, redüktör giriş flanşı ve kalkış yöntemi aynı kalmalıdır. Motorun tek başına "daha güçlü" olması, tablanın sarsıntısız dönmesini sağlamaz.
Bu yazı yarı otomatik ve otomatik tablalı sarma makinelerindeki tabla tahrikini ele alıyor. Film arabası (yukarı-aşağı hareket) ve ön germe motorları ayrı tahriklerdir; burada yalnız tablayı döndüren motoru konuşuyoruz.
Döner tablanın tahrik zinciri
Tipik bir tablada motor, bir redüktöre (sonsuz vidalı veya helisel) bağlanır. Redüktör çıkışındaki pinyon, tablanın altındaki dişli çembere ya da zincir dişlisine güç verir; bazı makinelerde tabla bir sürtünme tekerleğiyle döner. Tabla, büyük çaplı bir döner yatak veya makaralar üzerinde oturur.
- Motor: Çoğunlukla 4 kutuplu, küçük güçlü trifaze motor; redüktöre flanşla bağlanır.
- Redüktör: Motor devrini tabla için gereken düşük devre indirir ve torku büyütür.
- Son aktarma: Pinyon-dişli çember veya zincir; burada ikinci bir hız düşürme oranı vardır.
- Kontrol: Yumuşak kalkış ve duruş için genellikle frekans konvertörü; tablanın başlangıç noktasında durması için konum sensörü.
Redüktör oranı ve tabla devri ilişkisi
Tabla devri; motorun nominal devrinin, redüktör oranı ile son aktarma oranının çarpımına bölünmesiyle bulunur. Varsayımsal bir örnek: 1445 d/d nominal devirli 4 kutuplu motor, 1:30 oranlı redüktör ve 1:4 oranlı zincir aktarması kullanılırsa tabla yaklaşık 1445 / 120 ≈ 12 d/d döner.
Buradan iki pratik sonuç çıkar:
- Kutup sayısını değiştirirseniz tabla devri aynı oranda değişir. 4 kutuplu motor yerine 6 kutuplu bir motor takmak tablayı yaklaşık üçte bir yavaşlatır; sarma süresi ve film kat sayısı değişir.
- Redüktör oranını bilmiyorsanız eski motorun etiket devri ve tablanın ölçülen devri oranı bulmanıza yeter. Yeni motor aynı kutup sayısındaysa nominal devirdeki birkaç d/d fark tabla devrini pratikte etkilemez.
Yüklü paletin ataleti motora nasıl yansır?
Dolu bir palet, tabla üzerinde büyük bir dönen kütledir. Tabla dururken harekete geçirmek, sabit devirde döndürmekten çok daha fazla tork ister. Ancak bu atalet motora doğrudan gelmez: redüktör ve aktarma zincirinden geçerken toplam oranın karesine bölünerek yansır. Yukarıdaki örnekte toplam oran 120 olduğu için tabla ataleti motor miline 14.400'de biri kadar küçülerek gelir.
Bu nedenle döner tablada kalkış sorunu çoğu zaman motorda değil, mekanik tarafta görülür:
- Motor direkt yol alırsa redüktör çıkışı ve zincir ani bir darbe görür; zincir boşluğu ve dişli aşınması hızlanır.
- Palet üzerindeki ürünler ani kalkış ve duruşta kayabilir.
- Sonsuz vidalı redüktörlerde ani duruş, dişli üzerinde yüksek geri yük oluşturur.
Motor gücünü büyütmek bu darbeyi azaltmaz, aksine artırabilir. Çözüm, kalkış ve duruşu yumuşatmaktır; redüktörün kalkış darbesine dayanımı ise redüktör üreticisinin kataloğundan kontrol edilir.
Tabla tahrikine uyan standart modellerin listesi ve güncel fiyatlar için elektrik motoru satın al sayfasına göz atabilirsiniz.
Yumuşak kalkış: inverter ve motor bağlantısı
Döner tablalı makinelerin çoğunda tabla hızı ayarlanabilir ve hızlanma rampası frekans konvertörüyle verilir. Sitemizdeki inverter sorusunda belirtildiği gibi üç fazlı serilerimiz frekans konvertörüyle hız kontrolüne uygundur. Tabla çoğunlukla nominal frekansa yakın döndüğü için harici fan ihtiyacı nadirdir; yine de uzun süre düşük devirde tam torkla çalışılacaksa bu ihtiyaç doğabilir. Sürücü ile motor arasındaki kablo uzunsa dv/dt veya sinüs filtresi düşünülür ve bu bilgiler siparişte paylaşılır.
Gerilim ve bağlantı, değişimde en sık atlanan noktadır:
| Sürücü çıkışı | 230/400 V etiketli motor (0,25–3 kW) | 400/690 V etiketli motor (4 kW ve üzeri) |
|---|---|---|
| 3 faz 400 V | Yıldız (Y) | Üçgen (Δ) |
| 3 faz 230 V (tek faz girişli küçük sürücüler) | Üçgen (Δ) | Uygun değil |
Bazı küçük makinelerde tek faz 230 V girişli, üç faz 230 V çıkışlı sürücü kullanılır. Bu durumda yeni motorun 230/400 V etiketli olması ve üçgen bağlanması gerekir; yanlış bağlantı motorun torkunu belirgin biçimde düşürür ve tabla yüklü paletle kalkmakta zorlanır.
Duruş konumu ve fren
Tablanın sarma sonunda filmin kesileceği noktada durması genellikle sürücünün yavaşlama rampası ve konum sensörüyle sağlanır. Makineniz mekanik frenli motorla durdurma yapıyorsa, bu standart motorla aynı ürün değildir: frenli motor özel motor sınıfındadır; bu tip, 2026 kataloğumuzdaki standart seri içinde yer almayabilir. Eski motorun etiketinde fren bilgisi veya ek bir fren bağlantısı varsa etiket fotoğrafıyla bize sorun. Güvenlik amaçlı durdurma ve koruma düzenleri makine üreticisinin sorumluluğundadır.










