English
Français
Türkçe
Español
Русский
Konveyör bant dolu kalkmıyorsa ilk iş motoru büyütmek ya da redüktör oranını değiştirmek değil, kalkışı neyin engellediğini bulmaktır. Çoğu durumda sorun gerilim düşümü, yanlış yol verme ayarı veya mekanik bir sıkışmadır ve ne güç ne oran değişikliği gerekir. Sebep gerçekten yetersiz tork ise karar şu soruya bağlıdır: bant hızı düşebilir mi? Düşebiliyorsa redüktör oranı, düşemiyorsa motor gücü (ve redüktörün tork kapasitesi) konuşulur.
Önce belirtiyi doğru okuyun
"Kalkmıyor" farklı şeyler anlatabilir ve her biri farklı bir sebebe işaret eder. Arızayı tarif ederken hangisinin yaşandığını not edin:
- Motor hiç dönmüyor, uğulduyor: Motor enerji alıyor ama milde yeterli tork oluşmuyor ya da bir faz eksik. Bu durumda motoru birkaç saniyeden uzun enerjili bırakmayın; sargı hızla ısınır.
- Bant yavaşça hareket ediyor ama hızlanamıyor: Motor düşük devirde takılı kalıyor. Yıldız-üçgen yol vermede yıldız kademesinde ya da sürücünün kalkış rampasında sık görülür.
- Bant kalkıyor ama birkaç dakika sonra termik atıyor: Bu bir kalkış sorunu değil, sürekli aşırı yük sorunudur. Kapasite artmış, eğim değişmiş veya sürtünme büyümüş olabilir.
- Yalnız uzun duruştan sonra kalkmıyor: Bant üzerinde malzeme oturmuş, yapışmış ya da donmuş olabilir; soğuk redüktör yağı da ilk kalkışta direnci artırır.
Motora dokunmadan yapılacak kontroller
Güç veya oran değişikliği masraflı bir karardır. Ondan önce ucuz ve hızlı kontrolleri bitirin:
- Kalkış anındaki gerilim: Uzun kablo ya da zayıf trafo, kalkış akımı çekilirken gerilimi düşürür. Asenkron motorun torku gerilimin karesiyle değiştiği için küçük bir gerilim düşümü torkta belirgin kayıp demektir. Ölçümü motor klemensinde, kalkış sırasında yaptırın.
- Yol verme düzeni: Yıldız-üçgen yol verme kalkış torkunu yaklaşık üçte birine indirir. Dolu ve eğimli bantta motor yıldızda yeterli hıza çıkamayabilir; zamanlayıcı da erken ya da geç geçiş yapıyor olabilir.
- Faz ve bağlantı: Gevşek bir klemens veya yanmış bir sigorta motoru iki fazda bırakır. 400/690 V etiketli motorun 400 V şebekede üçgen bağlı olduğunu teyit edin.
- Mekanik direnç: Dönmeyen taşıyıcı makaralar, aşırı gerilmiş bant, sıyırıcıların fazla bastırması ve tambur altında biriken malzeme kalkış direncini katlar.
- Redüktör: Yağ seviyesi, yağın soğukta kıvamı ve dişli aşınması kontrol edilir. Aşınmış bir redüktör, motora ve kaplinlere darbeli yük bindirir.
Bu kontrollerden biri sorunu açıklıyorsa önce onu giderin. Aynı motor ve aynı oranla bant çoğu zaman yeniden normal kalkar.
Gerçekten tork yetmiyorsa: iki seçeneğin karşılaştırması
Kontroller temiz çıktıysa ve kapasite artışı, eğim değişikliği gibi kalıcı bir yük artışı varsa iki yol vardır. Aşağıdaki karşılaştırma varsayımsal değerlerle, yalnız yöntemi göstermek için hazırlanmıştır: mevcut motor 5,5 kW, 4 kutuplu (nominal tork 36 Nm, 1460 d/d), redüktör oranı 1:30, redüktör verimi 0,9 kabul edilmiştir.
| Seçenek | Redüktör çıkış torku (yaklaşık) | Bant hızı | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|---|
| Mevcut durum: 5,5 kW, oran 1:30 | 36 × 30 × 0,9 ≈ 970 Nm | Değişmez | Referans |
| Oranı büyütmek: 5,5 kW, oran 1:40 | 36 × 40 × 0,9 ≈ 1.300 Nm | Yaklaşık %25 düşer | Taşıma kapasitesi de hızla birlikte azalır |
| Gücü büyütmek: 7,5 kW, oran 1:30 | 49,1 × 30 × 0,9 ≈ 1.325 Nm | Değişmez | Redüktörün anma torku ve motor gövdesi kontrol edilir |
Tablo iki seçeneğin çıkışta benzer tork artışı sağlayabildiğini gösterir; fark bedelinde ortaya çıkar. Oran değişikliği hızı feda eder, güç artışı ise redüktörü ve bağlantıyı zorlar.
Redüktör oranını değiştirmek ne zaman mantıklı?
- Bant hızında pay varsa ve kapasite hedefi daha yavaş bantla da karşılanıyorsa.
- Motor gücü sürekli çalışmada zaten yeterliyse, sorun yalnız dolu kalkıştaysa.
- Mevcut redüktör gövdesinde farklı oranlı dişli takımı ya da aynı bağlantı ölçüsünde farklı oranlı redüktör bulunabiliyorsa.
Unutmayın: oran büyüdükçe bant yavaşlar ve dakikada taşınan malzeme azalır. Kapasite artışı yüzünden kalkmayan bir bantta oranı büyütmek, hedeflenen kapasiteyi yine kaçırır.
Motor gücünü artırmak ne zaman mantıklı?
- Bant hızı proses gereği sabit kalmak zorundaysa.
- Motor yalnız kalkışta değil, sürekli çalışmada da sınırda akım çekiyorsa.
- Redüktörün anma çıkış torku ve servis faktörü daha büyük motoru kaldırabiliyorsa. Redüktör etiketinde bu bilgi yoksa redüktör üreticisine sorulmalıdır.
Güç artışı çoğu zaman gövde değişimi de demektir. 5,5 kW 4 kutuplu model 132S, 7,5 kW 4 kutuplu model 132M gövdededir; mil yüksekliği aynı olsa da ayak delik aralığı farklıdır. Flanşlı bağlantıda redüktör giriş flanşının ve mil burcunun yeni motora uyduğu ayrıca teyit edilir.
