Plastik Enjeksiyon Makinesi Hidrolik Pompa Elektrik Motoru Nasıl Seçilir?

Plastik enjeksiyon makinesinde hidrolik pompa motoru, kalıp kapama kuvvetine ya da makinenin tonajına bakılarak değil, pompanın debisi, sistem basıncı ve bir baskı çevrimi içindeki yük dağılımına göre seçilir. Pompa her çevrimde birkaç saniyelik bir tepe yük görür, sonra uzun süre düşük yükte döner. Doğru motor, bu tepe yükü taşıyabilen ve çevrim boyunca ortalama ısınması sınırlarda kalan motordur.

Bir baskı çevriminde pompa motoru ne yaşar?

Klasik hidrolik enjeksiyon makinesinde motor, makine açık olduğu sürece sürekli döner; durup kalkan parça pompa değil, valflerdir. Çevrimin her adımı pompadan farklı debi ve basınç ister, motorun mile verdiği güç de buna göre dalgalanır.

• Kalıp kapama ve kilitleme: Hızlı hareket için yüksek debi, kilitleme anında kısa süreli yüksek basınç.
• Enjeksiyon: Hem debinin hem basıncın aynı anda en yükseğe çıktığı adım; motorun gördüğü en büyük yük genellikle buradadır.
• Ütüleme (tutma basıncı): Basınç yüksek kalır, debi çok düşer; güç ihtiyacı belirgin biçimde azalır.
• Plastikleştirme (dozaj): Vidayı döndüren hidrolik motor için orta basınçta uzun süreli debi gerekir.
• Soğutma, kalıp açma ve itici: Pompa çoğu zaman boşa basar; motor neredeyse yüksüz döner.

Bu tablo iki sonucu doğurur. Birincisi, motorun etiket gücü tepe güce eşit olmak zorunda değildir; ikincisi, tepe yük ile ortalama yük arasındaki fark büyüdükçe seçim hesabı daha dikkatli yapılmalıdır.

Pompa tipine göre motorun yükü değişir

Aynı tonajdaki iki makinenin motor ihtiyacı, kullandıkları pompa düzenine göre farklı olabilir. Motoru değiştirmeden önce makinede hangi pompanın çalıştığını öğrenmek gerekir.

Sabit debili pompa ve oransal valf

Dişli veya kanatlı sabit debili pompa, motor devrine bağlı olarak hep aynı debiyi basar. Fazla yağ oransal valften veya boşaltma devresinden tanka döner. Bu düzende motor, yük olmayan adımlarda bile belirli bir taban yükle çalışır ve yağ daha çok ısınır.

Değişken debili (basınç kompanzasyonlu) pompa

Pistonlu değişken debili pompa, ihtiyaç kadar yağ basar. Soğutma ve bekleme adımlarında motorun yükü belirgin biçimde düşer; tepe yük ise yine enjeksiyon anında oluşur.

Servo-pompa sistemleri

Yeni nesil makinelerin bir kısmında pompayı servo motor ve özel sürücü döndürür; devir her adımda değişir, motor bekleme anında durabilir. Bu görev için özel motor gerekir; HEM Motor'un 2026 kataloğundaki standart serinin kapsamı dışında kalabilir, etiket ve uygulama bilgisiyle bize sorun. Asenkron motor ve frekans konvertörüyle kurulmuş değişken devirli pompa düzenlerinde ise inverterle kullanım sayfamızdaki genel koşullar geçerlidir.

Gücü hesaplamak: tepe değer ve çevrim ortalaması

Hidrolik gücün temel bağıntısı basittir: güç (kW) = basınç (bar) × debi (l/dk) / 600. Pompanın toplam verimi hesaba katılınca motor milinde gereken güç bulunur. Debi ise pompanın devir başına hacmi ile motorun nominal devrinin çarpımıdır.

Aşağıdaki rakamlar varsayımsal bir örnektir, belirli bir makineye ait değildir. 40 cm³/dev hacimli bir pompa, 1465 d/d dönen 4 kutuplu motorla yaklaşık 58,6 l/dk basar. Enjeksiyon anında 140 bar istenirse hidrolik güç 58,6 × 140 / 600 ≈ 13,7 kW olur; 0,85 toplam verimle motor milinde yaklaşık 16 kW gerekir.

Bu 16 kW çevrimin yalnızca birkaç saniyesinde görülür. Diğer adımların düşük yükleriyle birlikte zamana göre ağırlıklı ortalama (karekök ortalama, RMS) alındığında, bu varsayımsal çevrimde değer 9–10 kW bandına iner. Makine üreticisi bu durumda 11 kW motor seçmiş olabilir; tepe noktası nominal gücün yaklaşık 1,5 katına çıktığı için motorun moment değerleri teknik katalogla ayrıca kontrol edilmeli veya bize sorulmalıdır.

Motoru büyütmek neden çoğu zaman çözüm değildir?

Enjeksiyon hızı yetmiyor diye motoru büyütmek, debiyi artırmaz. Debi pompa hacmi ile devirden gelir; aynı 4 kutuplu devirdeki daha güçlü motor, pompayı aynı hızda döndürür. Hızı yükseltmek için pompanın kendisini veya hidrolik devreyi değiştirmek gerekir; bu da makine üreticisinin alanıdır.

Devri 3000 d/d'ye çıkarmak da pratik değildir: pek çok enjeksiyon pompasının izin verilen en yüksek devri buna uygun değildir ve emiş tarafında kavitasyon riski doğar. Bu nedenle değişimde mevcut motorun kutup sayısı korunur. Motor sık sık termik attırıyorsa önce basınç ayarının yükseltilip yükseltilmediğine, çevrim süresinin kısaltılıp kısaltılmadığına ve yağ sıcaklığına bakılır.

Mevcut motorunuzun gücü ve devri belliyse uygun HEM Motor modellerini ve güncel fiyatları inceleyin; hidrolik uygulamalara genel bakış için hidrolik pompa motorları sayfasına da göz atabilirsiniz.

Kalkış, bağlantı ve ortam

Enjeksiyon makinelerinde pompa motoru genellikle boşaltma valfi açıkken, yani pompa basınç üretmeden kalkar. Bu yüzden yüksek kalkış torku gerekmez ve büyük güçlerde yıldız-üçgen yol verme sık görülür. 400/690 V (Δ/Y) etiketli bir motor 400 V şebekede üçgen çalışır; yıldız-üçgen panoyla uyumludur.

Motor çoğunlukla yağ tankının üstüne veya yanına, pompa çanı ve kaplinle bağlanır. Montaj şekilleri B3, B5, B14, B34, B35 ve dikey V1/V3/V5/V6/V15 olarak gövdeye göre sunulur; flanş ölçüsü siparişte teyit edilir. Pompa çanının oturduğu flanşı ve mil çapını tahminle değil, teknik çizimlerle karşılaştırın.

Enjeksiyon salonları sıcak olabilir; motorun fanı yeterli ve serin hava alabilmelidir. Motoru yağ soğutucusunun sıcak hava çıkışına yakın konumlandırmamak, ısınma sorunlarının önemli bir kısmını önler.

Örnek modeller

Aşağıdaki modeller, enjeksiyon makinelerinde sık görülen güç aralığından seçilmiştir. Hepsi 4 kutuplu, pik döküm gövdeli, IP55 koruma ve F sınıfı yalıtımlıdır.

• 160M-4: 11 kW, 1465 d/d, IEC 160M, 400/690 V, nominal tork 71,7 Nm. Yukarıdaki varsayımsal örnekteki gibi orta tonajlı makineler için.
• 160L-4: 15 kW, 1465 d/d, IEC 160L, 400/690 V, nominal tork 97,8 Nm. Aynı mil yüksekliğinde, daha uzun gövde.
• 180L-4: 22 kW, 1470 d/d, IEC 180L, 400/690 V, nominal tork 142,9 Nm. Daha büyük pompa hacmine sahip makineler için.

Güncel fiyat her modelin ürün sayfasında yer alır. Plastik sektöründeki diğer uygulamalar için plastik ve kauçuk işleme motorları sayfasına bakabilirsiniz.

Sonuç ve teklif için gerekenler

Enjeksiyon makinesinde motor gücü, tonajdan değil pompa hacmi, basınç ve çevrim yapısından çıkar. Değişimde mevcut motorun gücü ve kutup sayısı korunur; ısınma sorunu varsa önce hidrolik ayarlar incelenir. Bize şu bilgileri iletin:

• Mevcut motorun gücü, devri ve etiket fotoğrafı
• Pompa tipi ve hacmi, çalışma basıncı
• Montaj şekli (ayaklı, flanşlı veya ikisi birden) ve pompa çanı bilgisi
• Şebeke gerilimi ve yol verme yöntemi

Uygun modelleri ve güncel fiyatları elektrik motoru satın al sayfasında görebilirsiniz. Mevcut motorunuzun etiket fotoğrafını, devrini ve montaj bilgilerini etiket gönder sayfasından iletin; uygun model için teklif isteyin. Diğer sorular için iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Enjeksiyon makinesinde motor gücü tonajdan hesaplanabilir mi?

Hayır. Tonaj kapama kuvvetini anlatır; motor gücü pompa hacmi, sistem basıncı ve çevrimdeki adım sürelerinden hesaplanır.

Daha güçlü motor takarsam enjeksiyon hızlanır mı?

Hayır. Debi pompa hacmi ile devirden gelir; aynı devirdeki daha güçlü motor pompayı daha hızlı döndürmez. Hız için hidrolik devrede değişiklik gerekir.

Pompa motoru için 1500 yerine 3000 d/d motor kullanılır mı?

Pompanın izin verdiği en yüksek devir ve emiş koşulları buna genellikle uygun değildir. Değişimde mevcut motorun devri korunmalıdır.

Yıldız-üçgen yol verme enjeksiyon pompasına uygun mu?

Pompa boşaltma valfi açıkken kalkıyorsa yaygın ve uygun bir yöntemdir. 400/690 V etiketli motor 400 V şebekede üçgen çalıştığı için bu panoyla uyumludur.