English
Français
Türkçe
Español
Русский
Hidrolik giyotin makasta pompa motoru, kesimin en zorlu anındaki tepe güce göre değil, kesim çevriminin tamamındaki eşdeğer (ısıl) yüke göre seçilir; tepe güç ise motorun devrilme torkunun altında kalıp kalmadığıyla ayrıca kontrol edilir. Tepe güç, pompanın en yüksek basınçta verdiği debiden çıkar; eşdeğer yük ise dakikadaki kesim sayısına, her fazın süresine ve motorun boşta bekleme süresine bağlıdır. Bu yazı, giyotin makasın çevrimini adım adım ele alarak motor gücünün nasıl doğrulanacağını ve değişimde nelere dikkat edileceğini anlatır.
Hidrolik ve mekanik giyotin: motorun görevi farklıdır
Giyotin makaslarda iki tahrik yapısı bulunur ve motor seçimi bunlara göre ayrılır:
- Mekanik (volanlı) giyotin: Motor kayışla ağır bir volanı döndürür; kesim anında enerji volandan bir kavrama üzerinden bıçağa aktarılır. Motor, volanı kesimler arasında yeniden hızlandırır. Bu yapıda belirleyici olan volan ataleti ve kalkış koşuludur.
- Hidrolik giyotin: Motor bir hidrolik pompayı döndürür; pompa silindirleri besleyerek önce baskı ayaklarını saca bastırır, sonra bıçağı indirir. Motorun yükü pompa basıncıyla birlikte saniyeler içinde değişir.
Bu yazı hidrolik giyotini anlatır. Bıçak kızağı, baskı ayakları, emniyet valfleri ve el koruma düzenleri makine üreticisinin sorumluluğundadır; motor seçimi bu düzenlerin yerine geçmez ve onları değiştirmez.
Bir kesim çevriminde motor ne yaşar?
Tipik bir hidrolik giyotin çevrimi dört fazdan oluşur. Her fazda pompa basıncı, dolayısıyla motorun yükü farklıdır:
| Faz | Hidrolik durum | Motor yükü |
|---|---|---|
| Boşta bekleme | Pompa tanka basar, basınç düşüktür | Düşük; yalnız sürtünme ve dolaşım kayıpları |
| Baskı ayaklarının inmesi ve bıçağın yaklaşması | Yüksek debi, orta basınç | Orta |
| Kesim | Basınç hızla en yüksek değere çıkar | En yüksek; kısa sürelidir |
| Bıçağın geri dönüşü | Dönüş silindirine yüksek debi, düşük-orta basınç | Orta |
Kesim basıncı; sacın kalınlığına, malzemesinin dayanımına, kesim boyuna ve bıçak açısına bağlıdır. İnce sacı kesen bir makinede basınç en yüksek değere hiç ulaşmayabilir. Bu yüzden makinenin kapasite tablosundaki en kalın sacı ne sıklıkla kestiğiniz, motor yükünü doğrudan etkiler.
Tepe güç ve eşdeğer güç: iki ayrı kontrol
Tepe güç, pompanın en yüksek basınçta ve o andaki debide çektiği güçtür. Yaklaşık hesap, basınç ile debinin çarpımının pompa verimine bölünmesiyle yapılır; değer pompa üreticisinin tablosundan ya da makine projesinden alınır. Asenkron motor kısa süreli yüklerde etiket gücünün üzerine çıkabilir, ancak bu tepe yük motorun devrilme torkuna güvenli bir payla yaklaşmamalıdır. Motorun devrilme torku oranı motor üreticisinden öğrenilir.
Eşdeğer güç, motorun ısınmasını belirleyen değerdir. Kesik yüklerde yaygın kullanılan yöntem karesel ortalamadır: her fazın gücünün karesi o fazın süresiyle çarpılır, toplam çevrim süresine bölünür ve karekökü alınır. Motorun etiket gücü bu eşdeğer değerin altında kalmamalıdır. Yöntem bir yaklaşımdır; uzun süreli yüksek basınç fazları ya da çok sık kesim varsa motor üreticisiyle birlikte değerlendirilir.
İki kontrol birbirini tamamlar. Yalnız tepe güce göre seçilen motor gereğinden büyük olur ve işletmede düşük yükte çalışır; yalnız ortalamaya göre seçilen motor ise kesim anında devir kaybedip yavaşlar, uç durumda durur.
Varsayımsal hesap örneği: orta boy bir hidrolik giyotin
Aşağıdaki değerler yalnız yöntemi göstermek için seçilmiş varsayımsal sayılardır; gerçek bir makinenin verisi değildir. Bir hidrolik giyotinin her kesim çevrimi 6 saniye sürsün:
- Kesim fazı: 2 saniye, pompa gücü 14 kW
- Yaklaşma ve dönüş: toplam 2 saniye, 6 kW
- Boşta bekleme: 2 saniye, 2 kW
Karesel ortalama: (14² × 2 + 6² × 2 + 2² × 2) / 6 ≈ 78,7; karekökü yaklaşık 8,9 kW'tır. Bu çevrimde eşdeğer yük yaklaşık 8,9 kW olduğundan bir üst standart güç olan 11 kW motor adaydır. Tepe yük 14 kW, motor etiket gücünün yaklaşık 1,3 katıdır; bu oranın motorun devrilme torkunun güvenli biçimde altında kalıp kalmadığı motor verisiyle doğrulanır. Operatör kesimler arasında uzun süre bekliyorsa eşdeğer yük daha da düşer; makine sürekli seri kesim yapıyorsa boşta bekleme fazı kısalır ve eşdeğer yük yükselir.
