Bir broyler ya da yumurta kümesinde yem, dış silodan yemliklere kadar birkaç ayrı tahrik zinciriyle taşınır ve bu zincirin her halkasında küçük bir elektrik motoru çalışır. Bu sayfa kümes içindeki otomatik yemleme hattını süren motorları ele alıyor; çiftlikteki diğer makineler için tarım makineleri elektrik motorları sayfasına göz atabilirsiniz.

HEM Motor pik döküm gövdeli trifaze elektrik motoru – kümes yemleme sistemi tahriki için örnek motor
Fotoğraftaki ürün yemleme hattı değil, HEM Motor'un trifaze elektrik motorudur; kümeste bu tür bir motor çoğunlukla redüktörle birlikte spiral ya da zincir tahrikini çevirir.

Yem silodan yemliğe hangi yolla gelir?

Zincirin ilk halkası silonun altındaki transfer hattıdır. Silonun konik ağzından alınan yem, boru içinde dönen esnek bir spiral ya da rijit bir helezonla kümes duvarındaki ara hazneye taşınır. Hazne dolduğunda bir seviye anahtarı transfer motorunu durdurur, yem azaldığında yeniden çalıştırır.

İkinci halka kümes içindeki dağıtım hatlarıdır. Broyler kümeslerinde tavalı (kaseli) hatlar yaygındır: tavana asılı bir borunun içindeki spiral, yemi sıra sıra dizilmiş tavalara bırakır. Damızlık ve bazı yumurta kümeslerinde ise uzun bir oluk boyunca dolaşan zincirli yemlik kullanılır. Kafesli yumurta sistemlerinde yem çoğu zaman kafes sıraları üzerinde gidip gelen bir yemleme arabasıyla dağıtılır.

Spiral hatlarda motorun gördüğü yük

Borulu spiral, yemi sürtünmeyle iter; bu yüzden yük, borunun uzunluğuna, dirsek sayısına ve yemin cinsine göre değişir. Pelet yem genellikle rahat akar, un hâlindeki ya da yağ oranı yüksek karma yem ise boru cidarına daha fazla tutunur. Hatta dirsek eklendikçe veya boru uzatıldıkça motorun çektiği akım artar.

Tavalı hatlarda motor çoğunlukla hattın en ucunda, son tavanın üstünde durur. Bu son tava bir kontrol tavasıdır: içindeki sensör yemle dolduğunda motor kapanır. Böylece hat bütün gün boyunca kısa aralıklarla defalarca kalkar ve durur. Motor her kalkışta borunun içinde sıkışmış yemi harekete geçirmek zorundadır; yani kalkışlar neredeyse her zaman yük altındadır.

Zincirli yemlik ve yemleme arabası: farklı bir hareket

Zincirli yemlikte bir köşe tahrik ünitesi, oluğun içinde yemi sürükleyen yassı zinciri çeker. Burada motor redüktörle birlikte çalışır ve zincir hızı redüktör oranıyla belirlenir. Zincir uzaması, köşe dişlilerinin aşınması ve oluğa düşen yabancı cisimler ani yük artışına yol açar; bu yüzden ünitelerde çoğu zaman bir kesme pimi ya da kayıcı kaplin bulunur.

Kafesli sistemlerdeki yemleme arabası ise ray üzerinde gidip gelir; dönüş noktalarında yön değiştirir. Bu harekette motor sık sık ters yönde kalkar. Yön değişimi makinenin kontrol panosunda iki kontaktörle yapılır ve motorun her iki yönde de aynı biçimde çalışması beklenir. Redüktör ve motor eşleşmesi için redüktör için elektrik motorları sayfası yol gösterebilir.

Kümes ortamı: amonyak, toz ve sürü arası yıkama

Kümes havası yem tozu, tüy kırıntısı ve gübreden yükselen amonyak taşır. Motor gövdesine yapışan ince toz tabakası soğutmayı azaltır, amonyaklı nemli hava da bağlantı kutusu ve dış yüzeylerde korozyonu hızlandırır. Satıştaki HEM modelleri IP55 korumalı ve F sınıfı yalıtımlıdır; kanatçıklar ve fan kapağı her sürü döneminde temizlenmelidir.

İki sürü arasında kümes genellikle basınçlı suyla yıkanır ve dezenfekte edilir. Standart IP55 motor basınçlı su jetine göre tasarlanmamıştır; yıkama sırasında motorun üstü örtülmeli ya da su doğrudan gövdeye tutulmamalıdır. Bu koşul kalıcıysa ek koruma ya da özel motor gerekir ve siparişte yazılmalıdır. Kışın ısıtılmayan bir kümeste durgun kalan motorda yoğuşma olabilir; yoğuşma ısıtıcısı ve PTC sargı sensörü sipariş seçeneğidir.

Trifaze mi monofaze mi?

Büyük ticari işletmelerde yemleme hatları çoğunlukla trifaze şebekeden beslenir ve hat motorları küçük güç sınıfındadır. Kırsal bir çiftlikte yalnız tek faz varsa, küçük güçlü hatlar için 0,18–5,5 kW aralığındaki monofaze elektrik motoru serisi değerlendirilebilir. Monofaze motorun kalkış momenti kapasitörüne bağlıdır; uzun ve dolu bir spiral hattında bu nokta yemleme sistemi üreticisiyle birlikte kontrol edilmelidir.

Bazı yeni hatlarda besleme hızını ayarlamak için frekans konvertörü kullanılır. Üç fazlı serilerimiz konvertörle çalıştırılabilir; motor uzun süre düşük hızda tam yükle dönecekse kendi fanı yetersiz kalabilir, böyle bir çalışma ve konvertör ile motor arasındaki kablo mesafesi siparişte belirtilmelidir.

Örnek HEM modelleri ve seçim tablosu

Kısa bir tavalı hatta 0,55 kW alüminyum 80M1-4 1400 d/d'de 3,75 Nm verir. Daha uzun bir hatta ya da zincirli yemlik ünitesinde 0,75 kW alüminyum 80M2-4 (1420 d/d, 5,04 Nm) bakılabilecek bir modeldir. Silodan kümese uzanan uzun transfer hattında 1,5 kW alüminyum 90L-4 1445 d/d'de 9,91 Nm üretir.

Hat bölümüHareket biçimiSiparişte belirtilecekÖrnek HEM modeli
Tavalı dağıtım hattıSensörle sık dur-kalk, dolu boruHat uzunluğu, flanş tipi80M1-4, 0,55 kW
Zincirli yemlik köşe ünitesiRedüktörle sürekli çekişRedüktör girişi, mil ölçüsü80M2-4, 0,75 kW
Yemleme arabasıİki yönlü, kısa yolYön değişimi, montaj konumu80M2-4, 0,75 kW
Silo transfer hattıUzun spiral, seviyeyle kontrolBoru boyu, dirsek sayısı90L-4, 1,5 kW

Bu eşleştirmeler yalnız fikir vermek içindir; asıl motoru hattın uzunluğu, yemin türü, aktarma düzeni ve kümes koşulları belirler.

Teklif için gerekenler

Yemleme sisteminin makine markasını ve hangi bölümünde (transfer, tavalı hat, zincirli yemlik, araba) motor değişeceğini yazın. Mevcut motorun gücü (kW), devir değeri (d/d), çiftliğin şebeke gerilimi (tek faz ya da üç faz), montaj şekli ve ihtiyaç duyulan adet teklifi hızlandırır. En kolayı, eski motorun etiket fotoğrafını göndermektir.

Tüm modeller ve güncel fiyatlar mağaza sayfasındadır. WhatsApp ve telefon bilgileri için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Tavalı hattın motoru neden gün içinde onlarca kez çalışıp duruyor?

Hattın sonundaki kontrol tavası dolunca sensör motoru kapatır, tavukların yemesiyle seviye düşünce yeniden çalıştırır. Bu normal bir çalışma biçimidir; motor seçerken sık kalkış ve dolu boru dikkate alınmalıdır.

Hatta boru uzatırsam aynı motor yeterli olur mu?

Her zaman değil. Boru uzadıkça ve dirsek eklendikçe spiralin sürtünmesi artar. Değişiklikten sonra motor akımını ölçün; etiket değerine yaklaşıyorsa yemleme sistemi üreticisine danışın.

Kümesi yıkarken motoru sökmek gerekir mi?

Sökmek gerekmez, ama motoru örtmek ya da su jetini gövdeden uzak tutmak gerekir. IP55 koruma basınçlı yıkamaya karşı tasarlanmamıştır.

Yemleme arabasının motoru iki yönde de çalışabilir mi?

Evet, asenkron motorun dönüş yönü iki faz yer değiştirilerek tersine çevrilir. Bu işi makinenin panosundaki yön kontaktörleri yapar; motorun kendisinde ek bir değişiklik gerekmez.