Kauçuk işleme, ham kauçuğun karbon siyahı, yağ ve kimyasallarla karıştırılmasıyla başlar; hamur merdanelerde işlenir, kalenderde levhaya ya da ekstrüderde profile dönüştürülür ve sonunda preste veya fırında vulkanize edilir. Hat boyunca motorların gördüğü yük plastik makinelerinden belirgin biçimde ağırdır. Sektörün genel çerçevesi plastik ve kauçuk işleme sektörü motorları sayfasındadır; burada kauçuk makinelerindeki tahrikleri tek tek ele alıyoruz.

HEM Motor pik döküm gövdeli trifaze elektrik motoru – kauçuk merdane ve karıştırıcı tahriki için örnek motor
Fotoğraftaki HEM Motor trifaze elektrik motoru; kauçuk merdanesini ya da karıştırıcısını redüktör üzerinden döndürebilecek motor tipine örnektir. Kauçuk makinesi görselde yer almaz.

Kauçuk hamurunun motora yükü

Kauçuk, plastik eriyiğinden çok daha yüksek viskoziteye sahiptir ve sıcaklıkla davranışı değişir. Soğuk hamur sert ve dirençlidir; işlendikçe ısınır, yumuşar ve motorun gördüğü moment düşer. Karbon siyahı gibi dolgu maddeleri eklendiği anda ise moment yeniden yükselir. Bu nedenle kauçuk makinelerinde yük, bir partinin başından sonuna kadar belirgin bir eğri çizer; motor bu eğrinin en dik noktasına göre boyutlandırılır.

Tahriklerin büyük çoğunluğu düşük devirlidir. Merdaneler, karıştırıcı rotorları ve ekstrüder vidası yavaş döner; aradaki hız farkını redüktör ya da dişli kutusu karşılar. Motor tarafında en sık görülen tercih 4 veya 6 kutuplu, pik döküm gövdeli motorlardır.

Dahili karıştırıcı (Banbury tipi)

Dahili karıştırıcıda iki rotor kapalı bir haznede birbirine ters döner; üstten bir piston (ram) hamuru rotorların arasına bastırır. Kauçuk ve dolgular birkaç dakika içinde homojen bir karışıma dönüşür, sonra alttaki kapak açılır ve parti boşaltılır. Motor için bu, her birkaç dakikada tekrarlanan ağır bir yük döngüsüdür: yükleme anında moment tepe yapar, karışım ısındıkça azalır, boşaltmada neredeyse sıfıra iner.

Bu makineler kauçuk tesisinin en büyük tahrikleridir ve büyük güçlerde motor seçimi makine üreticisinin verisine dayanır. Kataloğumuz 355 kW'a kadar trifaze motorları kapsar; 75 kW ve üzerindeki modellerde servis faktörü 1,15'tir, bu değer bir güvenlik payıdır ve daha küçük motor seçmek için gerekçe yapılmamalıdır. Büyük karıştırıcılarda kalkış ve şebeke yükü konusu çoğunlukla yumuşak yol verici ya da frekans konvertörüyle çözülür; bu kararı tesis projesi verir.

İki merdaneli açık değirmen ve kalender

İki merdaneli değirmende yan yana duran iki silindir farklı hızlarda birbirine doğru döner. Aradaki hız oranı (friksiyon) hamuru ezerek ve keserek işler. Merdaneler tek bir motorla dişli kutusu üzerinden ya da her biri ayrı tahrikle döndürülebilir. Operatör hamuru merdaneye elle verdiği için acil durdurmada merdanelerin çok kısa sürede durması makine güvenliğinin temel şartıdır. Frenleme düzeni makinenin güvenlik tasarımına aittir; frenli motor isteniyorsa siparişte belirtin.

Kalender üç ya da dört merdaneden oluşur ve kauçuğu belirli kalınlıkta levha hâline getirir ya da kumaş üzerine kaplar. Burada önemli olan merdaneler arasındaki hız eşlemesidir; ürün kalınlığı ve gerginliği buna bağlıdır. Ana merdaneler konvertörle sürülen motorlarla, sarıcı ve çekme makaraları daha küçük tahriklerle çalışır. Hassas hız eşlemesi gereken bazı hatlarda servo sürücüler kullanılır; servo motorlar HEM Motor'un 2026 kataloğunda yer almaz.

Kauçuk ekstrüderi, kesme ve vulkanizasyon

Kauçuk ekstrüderi, conta, hortum ve profil üretiminde hamuru kalıptan sürekli olarak basar. Plastik ekstrüderinden farkı, vidanın daha kısa olması ve malzemenin daha düşük sıcaklıkta, daha yüksek dirençle işlenmesidir. Bu yüzden vida motoru düşük devirde yüksek moment taşır ve devir ayarı için konvertörle sürülür. Plastik ekstrüderindeki yük yapısı ayrı bir alt sayfada anlatıldığı için burada yalnız bu farkı vurguluyoruz.

Vulkanizasyon preslerinin çoğu hidroliktir: kalıbı kapatan kuvveti silindir ve yağ basıncı üretir, elektrik motoru yalnız hidrolik pompayı döndürür. Motor seçimi pompanın debisi ve çalışma basıncıyla yapılır; ayrıntı için hidrolik pompa elektrik motorları sayfasına bakabilirsiniz. Kauçuk balya kesme makineleri de çoğunlukla hidrolik bıçak kullanır. Mekanik tahrikli bir kesici varsa yük kısa ve darbelidir.

Redüktör, konvertör ve sıcak ortam

Merdane ve karıştırıcı tahriklerinde motor redüktöre ya kaplinle ya da doğrudan flanşla bağlanır. Ayaklı B3 ve ayaklı-flanşlı B35 en sık görülen düzenlerdir; gövde boyuna göre B5, B14, B34 ile dikey V1, V3, V5, V6, V15 yerleşimleri de bulunur, flanş ve mil ölçüsü siparişte netleşir. Redüktör seçimi için redüktör için elektrik motorları sayfası yardımcıdır.

Merdane, kalender ve ekstrüderin devri çoğu tesiste konvertörle ayarlanır; trifaze serilerimiz bu kullanıma uyumludur. Merdanelerde düşük devirde ağır yük uzun sürebildiğinden motorun bağımsız bir fanla soğutulması, pano uzaktaysa çıkış filtresi kullanılması gündeme gelebilir; ikisini de teklif aşamasında konuşuruz. Genel açıklama inverter uyumlu elektrik motorları sayfasındadır.

Karıştırma bölümünde ince karbon siyahı tozu her yere yayılır ve motor yüzeyinde iletken, yağlı bir tabaka oluşturabilir. Fan kapağını ve kanatçıkları düzenli temizlemek ve klemens kutusunu kapalı tutmak gerekir. Isınan merdanelerin yanında çalışan motorlarda sargı sıcaklığını izlemek için PTC ya da PT100 sensör istenebilir.

Makineye göre örnek motorlar

MakineMotorun yüküSeçimde bakılacakÖrnek HEM modeli
Laboratuvar veya küçük iki merdaneli değirmenRedüktörlü, değişken, sık durdurmaMerdane çapı, fren düzeni11 kW 160M-4 (1.465 d/d)
Üretim tipi iki merdaneli değirmenDüşük devirde ağır, friksiyonluFriksiyon oranı, redüktör girişi45 kW 280S-6 (985 d/d)
Dahili karıştırıcıParti başına tekrarlayan tepe yükParti hacmi, yol verme, şebeke90 kW 315M-6 (988 d/d, SF 1,15)
Kauçuk ekstrüderi (conta, hortum)Düşük devirde yüksek moment, konvertörlüVida çapı, devir aralığı, soğutma30 kW 200L-4 (1.475 d/d)
Vulkanizasyon presi hidrolik ünitesiPompa tahriki, basınç döngüsüPompa debisi ve basıncı7,5 kW 132M-4 (1.460 d/d)

Değerler örnek amaçlıdır. Gerçek güç ve devir; makine üreticisinin verisi, parti büyüklüğü, karışım türü, redüktör oranı ve çalışma süresine göre belirlenir. Mevcut motorun etiketi her zaman ilk referanstır.

Sipariş öncesi istediğimiz bilgiler

Bize şunları yazmanız yeterli: makine türü (merdane, kalender, karıştırıcı, ekstrüder, pres), motorun güç (kW) ve devir (d/d) değeri, tesisteki gerilim, montaj şekli ve redüktör bağlantısı, konvertör ya da fren kullanımı ve adet. Eski motorun plakasının fotoğrafını motor etiketi gönder sayfasında anlatılan şekilde gönderebilirsiniz.

Fiyatlı modelleri elektrik motoru satın al mağazasında inceleyebilir, WhatsApp ve telefonla iletişim sayfası üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Merdane motoru partinin başında neden çok akım çekiyor?

Soğuk kauçuk sert ve dirençlidir; ısındıkça yumuşar ve moment düşer. Partinin başındaki yüksek akım bu nedenle normaldir, ancak koruma ayarının bu tepeye uygun olduğunu ve hamurun ön ısıtmasının doğru yapıldığını kontrol edin.

Dahili karıştırıcının motorunu daha küçük seçip servis faktörüne güvenebilir miyim?

Hayır. Servis faktörü beklenmeyen yüklenmeler için bir güvenlik payıdır; tasarım gücünü küçültmek için kullanılmaz. Motor gücü makine üreticisinin verdiği değere göre seçilmelidir.

Kalender merdanelerinde standart motor yeterli hassasiyeti verir mi?

Vektör kontrollü bir konvertörle sürülen standart motor birçok kalender için yeterlidir. Çok hassas kalınlık toleransı isteyen hatlarda kontrol yapısı hattı kuran firmayla birlikte belirlenmelidir.

Karbon siyahı tozu motora zarar verir mi?

Toz motor yüzeyinde birikerek soğumayı zayıflatır ve iletken olduğu için klemens kutusuna girmemelidir. Düzenli temizlik ve sıkı kapatılmış klemens kutusu bu riski azaltır.