Plastik ekstrüder, granül ya da kırık hâlindeki plastiği ısıtılmış bir kovan içinde dönen vida ile eritir, karıştırır ve bir kalıptan sürekli olarak dışarı basar; peletleme hattı ise bu eriyiği yeniden granüle dönüştürür. Bu sayfa plastik ve kauçuk işleme sektörü motorları başlığının bir parçasıdır ve ekstrüzyon hattında vidayı, kesiciyi, çekiciyi ve fanları döndüren motorlara odaklanır.

Vida tahriki: sabit tork isteyen bir yük
Ekstrüder vidası düşük devirde döner; tipik vida hızları dakikada birkaç on tur ile birkaç yüz tur arasındadır. Motor ile vida arasında bu nedenle her zaman bir redüktör bulunur; vidanın geriye doğru ittiği büyük eksenel kuvveti motor değil, redüktörün içindeki baskı yatağı taşır. Motor redüktöre ya flanşla doğrudan ya da kayış-kasnakla bağlanır.
Vida torku, devir değişse de büyük ölçüde aynı kalır: eriyiğin viskozitesi ve kalıptaki basınç değişmedikçe vida her devirde benzer bir direnç görür. Bu yüzden ekstrüder tipik bir sabit tork yüküdür ve motor gücü hızla yaklaşık doğru orantılı olarak artar. Hat kapasitesi devirle ayarlandığından vida motoru hemen her zaman frekans konvertörüyle sürülür. Eski hatlarda bu görevi DC motorlar üstlenirdi; DC motor HEM Motor'un 2026 kataloğunda yer almaz, yenilemelerde üç fazlı asenkron motor ve konvertör yaygın çözümdür.
Soğuk kovan, kalkış ve devreye alma sırası
Ekstrüder vidası hiçbir zaman soğuk kovanda çalıştırılmaz. Önce ısıtıcı bantlar kovanı ayar sıcaklığına getirir, kalıp ve adaptör de ısınır, ardından vida düşük hızda başlatılır. Kumanda sistemi bu sırayı kilitlemelerle korur. Buna rağmen kovanın bir bölgesinde katılaşmış malzeme kaldıysa ilk dönüşte tork beklenenden yüksek çıkar; konvertörün akım sınırı ve motorun kalkış torku bu anda önemlidir.
Konvertörle sürülen bir vida motoru uzun süre düşük hızda tam torkla çalışabilir. Motorun kendi mil fanı bu hızda zayıf kalır; bu durumda bağımsız fanla soğutma gerekebilir. Pano ile motor arasındaki kablo uzunsa çıkışta dv/dt ya da sinüs filtresi düşünülür. Bu iki ayrıntıyı siparişte bildirmeniz yeterlidir; konunun genel çerçevesi inverter uyumlu elektrik motorları sayfasında anlatılır.
Sargı sıcaklığını izlemek için PTC veya PT100 sensörü sipariş edilebilir; ekstrüderde konvertör bu sinyali doğrudan değerlendirebilir.
Kovan soğutma fanları ve ısı yönetimi
Kovan her bölgede hem ısıtılır hem soğutulur: vida sürtünmesiyle oluşan fazla ısı, ısıtıcı bantların altındaki küçük radyal fanlarla dışarı atılır. Bu fanlar kısa aralıklarla devreye girip çıkar ve genellikle küçük güçlüdür. Alüminyum gövdeli küçük motorlarımız bu tür fanlarda kullanılabilir; ayrıntılı çerçeve fan ve aspiratör motorları sayfasındadır.
Ana vida motoru kovanın arka ucunda, besleme hunisinin yakınında durur. Kovandan yayılan ısı ve huni çevresindeki granül tozu motorun soğutma havasını etkiler; fan kapağının önünü açık tutmak ve motoru ısı kaynağına çok yakın konumlandırmamak gerekir.
Peletleme: strand, sıcak kesim ve su altı kesici
Peletleme hattında eriyik delikli bir kalıptan çıkar ve kesilir. Üç düzen öne çıkar:
- Strand (makarna) kesim: eriyik ipler hâlinde su teknesinden geçer, soğur, bir çekici silindir onları rotorlu kesiciye iter. Kesici motoru yüksek devirli ve sürekli çalışır; ip sayısı ve hız arttıkça yükü artar.
- Kalıp yüzünde sıcak kesim: bıçaklar doğrudan kalıp yüzeyinde döner; kesici motoru hat hızına göre ayarlanır ve granül boyu bu hızla belirlenir.
- Su altı kesim: bıçak su dolu bir hücrede döner; kesici motoru hücrenin dışında kalır, mil sızdırmazlığı makinenin işidir.
Her üç düzende de kesiciden sonra granülü sudan ayıran santrifüj kurutucu, granülü silolara taşıyan pnömatik transfer fanı ve su sirkülasyon pompası bulunur. Bu yardımcı tahrikler sürekli çalışan, standart trifaze motorla dönen yüklerdir; pompalar için pompa elektrik motorları sayfası yol gösterir.
Profil, boru ve film hatlarında çekici ve sarıcı
Granül yerine profil, boru ya da film üretilen hatlarda kalıptan sonra bir çekici (haul-off) ürünü sabit hızla çeker; ürün ölçüsü bu hız ile vida hızının oranına bağlıdır. Çekici motoru düşük hızda, ince hız ayarıyla çalışır; boru hatlarında ardından kesme testeresi, film hatlarında ise sarıcı gelir. Kablo kaplama hatları da ekstrüzyon kullanır; ancak hat yapısı farklı olduğundan ayrı bir başlık altında ele alınır.
Montaj tarafında vida motoru çoğunlukla B3 ayaklı ya da B35 ayaklı-flanşlı düzende redüktöre bağlanır. Gövde boyutuna göre B3, B5, B14, B34, B35 ile dikey V1/V3/V5/V6/V15 yerleşimleri sunulur; flanş ve mil ölçüsü siparişte kesinleşir. Redüktör uyumu için redüktör için elektrik motorları sayfasına bakabilirsiniz.
Ekstrüzyon hattı için örnek motorlar
| Tahrik | Yük tipi | Seçimde bakılacak | Örnek HEM modeli |
|---|---|---|---|
| Ana vida (redüktörlü) | Sabit tork, konvertörle hız ayarı | Vida çapı, en düşük çalışma hızında soğutma | 45 kW 225M-4 (1.485 d/d) |
| Küçük laboratuvar veya geri dönüşüm vidası | Sabit tork, düşük kapasite | Redüktör flanşı, akım sınırı | 18,5 kW 180M-4 (1.470 d/d) |
| Strand peletleme kesicisi | Sürekli, hat hızına bağlı | İp sayısı, kesici devri | 7,5 kW 132M-4 (1.460 d/d) |
| Granül transfer fanı | Sürekli, doğrudan akuple | Hat uzunluğu, fan devri | 3 kW 100L-2 (2.895 d/d) |
Modeller örnek amaçlıdır; kesin güç ve devir vida çapı, malzeme, hedef kapasite ve hattın yerleşimi bilindiğinde belirlenir. Hattaki mevcut motorun etiketi en iyi başlangıç noktasıdır.
Sipariş için iletmeniz gereken bilgiler
Makine tipini (ekstrüder, peletleme hattı, profil veya boru hattı), motorun bulunduğu tahriki, güç (kW), devir (d/d), gerilim, montaj şekli, redüktör flanş bilgisi, konvertör kullanımı ve adet bilgisini yazın. Vida motoru yenileniyorsa eski motorun etiket fotoğrafını motor etiketi gönder sayfası üzerinden iletebilirsiniz.
Modellerin güncel fiyatları elektrik motoru satın al sayfasındadır; WhatsApp ve telefon bilgileri için iletişim sayfasını kullanın.
Sık Sorulan Sorular
Ekstrüder vida motorunda devri düşürünce güç neden azalıyor?
Vida sabit tork yüküdür; tork aynı kaldığında motorun verdiği güç devirle birlikte düşer. Bu yüzden kapasite azaldığında motor da daha az güç çeker, ancak düşük hızdaki soğutma ayrıca değerlendirilmelidir.
Eski DC vida motorunu asenkron motorla değiştirmek mümkün mü?
Evet, birçok hat bu şekilde yenilenmiştir. Gereken devir aralığı, düşük hızdaki tork ve redüktöre bağlantı ölçüleri birlikte incelenir; motorla birlikte uygun bir konvertör seçilir.
Peletleme kesicisi için hangi devirde motor seçmeliyim?
Kesici rotorunun devri makine üreticisinin verdiği değerdir; motor devri kayış oranı ya da konvertör ile buna uydurulur. Mevcut motorun etiketindeki devri esas alın.
Vida motoru kovana yakın; ek bir önlem gerekir mi?
Kovandan yayılan ısı ve granül tozu motorun soğumasını zorlaştırabilir. Fan kapağının önünü açık bırakın, toz birikimini düzenli temizleyin ve sargı sıcaklığı izlemek için PTC sensörlü motor isteyebilirsiniz.






