Plastik kırma makinesi (granülatör); enjeksiyon yolluklarını, hatalı parçaları, boru ve profil artıklarını ya da şişe ve kasa gibi hacimli atığı yeniden işlenebilecek küçük parçalara ayırır. Sektördeki diğer makinelerle birlikte genel tablo plastik ve kauçuk işleme sektörü motorları sayfasında yer alıyor. Burada kırıcı rotorunu döndüren motorun nasıl bir yükle karşılaştığını, nasıl kalktığını ve hangi bilgilerle seçildiğini anlatıyoruz.

Rotor, karşı bıçak ve elek: motorun asıl rakibi
Granülatörün merkezinde, üzerinde birkaç sıra döner bıçak taşıyan bir rotor bulunur. Döner bıçaklar gövdeye sabitlenmiş karşı bıçakların önünden geçerken plastiği makas gibi keser; parçalar alttaki elek deliklerinden geçecek kadar küçülene dek kırma odasında kalır.
Motorun mildeki yükünü üç şey belirler: kesilen malzemenin kalınlığı ve sertliği, döner bıçak ile karşı bıçak arasındaki aralık ve eleğin delik çapı. Körelmiş bir bıçak ya da açılmış bir aralık, aynı miktar malzemeyi daha yüksek akımla kırdırır. Bu yüzden akımın zamanla yükselmesi çoğu zaman motordan önce bıçak bakımına işaret eder.
Rotor yapısı da yükü değiştirir. Açık rotor ince cidarlı, hacimli parçalarda odanın havalanmasını kolaylaştırır. Kapalı (dolu gövdeli) rotor, kalın yolluk ve blok parçalarda daha fazla kütle ve kesme kuvveti sağlar. Bıçakların açılı ya da kademeli dizildiği rotorlarda kesme zamana yayıldığı için akım tepeleri yumuşar.
Hızlı rotor, büyük atalet ve uzun kalkış
Kırıcı rotoru shredder millerine göre çok daha hızlı döner ve motora genellikle kayış-kasnakla bağlanır. Pek çok makinede büyük kasnak aynı zamanda volan görevi görür: dönen kütle kalın bir parçaya çarptığında hızını tamamen kaybetmeden kesmeyi bitirir. Bunun karşılığı kalkışta ödenir. Motor, rotor ile volanın toplam ataletini çalışma devrine çıkarırken bir fana ya da pompaya göre daha uzun süre yüksek akım çeker.
Bu nedenle kalkış süresi ile termik koruma ayarı birlikte ele alınır. Yıldız-üçgen yol vermede motorun momenti belirgin biçimde düşer; boş odada sorun çıkmaz, oda doluyken rotor yıldız konumunda istenen devre ulaşamayabilir. Ağır volanlı büyük makinelerde yumuşak yol verici ya da frekans konvertörü tercih edilir. Kumanda tarafında en basit önlem, kalkış tamamlanmadan besleme bandının çalışmamasıdır.
Rotor devrini malzemeye göre değiştirmek isteyen işletmeler motoru konvertörle sürebilir; üç fazlı serilerimiz buna elverişlidir. Uzun süre düşük devirde ağır yük taşınacaksa harici soğutma fanı, pano ile motor arasındaki kablo uzunsa dv/dt ya da sinüs filtresi gündeme gelir; bunları teklif isterken yazmanız yeterlidir. Konu inverter uyumlu elektrik motorları sayfasında açıklanıyor.
Kasnak çapını değiştirmek bıçak uç hızını da değiştirir. Motor yenilenirken aynı devir sınıfını (çoğu zaman 4 kutuplu, 1.500 d/d) korumak, kayış gerginliğini ve kasnak hizasını kontrol etmek gerekir; fazla gerilmiş kayış motorun ön rulmanını yorar.
Besleme biçimi ve sıkışma anları
Kırıcının yükü beslemeye bağlıdır. Enjeksiyon makinesinin yanında duran küçük, yavaş devirli kırıcılar yollukları robot ya da bant ile tek tek alır ve neredeyse sabit yükte çalışır. Merkezî kırıcılara ise dolu kasalar boşaltılır; hazneye bir anda çok malzeme girerse rotor yavaşlar, akım yükselir. Döküm topakları ve kalın boru parçaları en zorlayıcı malzemelerdir.
Sıkışmada akım uzun süre yüksek kalırsa motor koruması devreyi açar. Yeni kırıcılarda kumanda akımı izleyerek beslemeyi yavaşlatır ya da durdurur; bu mantık makinenin kontrol sistemine aittir. Motor tarafında yapılabilecek olan, sargı sıcaklığını doğrudan ölçen PTC veya PT100 sensörünü sipariş etmektir; böylece koruma yalnız akıma değil gerçek sıcaklığa da bakar.
Bıçak değişimi, durma süresi ve bakım
Bıçak bakımı için kapak açılmadan önce rotorun tamamen durması gerekir. Ağır rotor, enerji kesildikten sonra uzun süre serbest döner. Kapak kilidi ve durma algılaması makinenin güvenlik devresidir. Rotorun daha kısa sürede durması isteniyorsa konvertörle frenleme gibi yollar makine üreticisiyle konuşulur; frenli motor gerekiyorsa bunu siparişte belirtin.
Kırıcının çevresinde plastik tozu ve kırpıntı birikir. Motorun soğutma kanatçıkları ve fan kapağı tozla örtülünce soğuma zayıflar; düzenli temizlik basit ama etkili bir önlemdir. Kırıcı titreşimi zamanla motor ayak cıvatalarını gevşetebilir, bu yüzden cıvata kontrolünü bakım listesine ekleyin.
Granülü taşıyan fan ve diğer yardımcılar
Kırılan parçalar çoğunlukla elek altından bir emiş fanıyla siklona taşınır. Bu fan malzeme akışına göre biraz yük değiştirse de kesintisiz çalışır ve genellikle 2 kutuplu küçük bir motorla döner. Büyük kırıcılarda ayrıca besleme bandı, döner kollu besleyici ya da film için çekme valsi bulunur; bunlar düşük güçlü, çoğu zaman redüktörlü tahriklerdir.
Kırıcı şasesine oturan ana motor çoğunlukla ayaklıdır (B3). HEM gövdeleri bunun yanında B5, B14, B34, B35 flanşlı yapılarda ve V1, V3, V5, V6, V15 dikey düzenlerde de bulunabilir; flanş ile mil ölçüsünü siparişte birlikte netleştiririz. Flanşlı yardımcı tahrikler için flanşlı elektrik motorları sayfasına bakabilirsiniz.
Kırıcı büyüklüğüne göre örnek motorlar
| Kırıcı tipi | Motorun yükü | Seçimde bakılacak | Örnek HEM modeli |
|---|---|---|---|
| Pres yanı yavaş kırıcı | Düşük kapasite, neredeyse sabit | Yolluk boyu, besleme şekli | 4 kW 112M-4 (1.450 d/d) |
| Orta boy granülatör | Kayışlı, volanlı, dalgalı | Kalkış süresi, elek çapı | 15 kW 160L-4 (1.465 d/d) |
| Merkezî kırıcı, boru ve profil kırıcısı | Ağır volan, kalın parça darbesi | Yol verme yöntemi, rotor tipi | 37 kW 225S-4 (1.485 d/d) |
| Granül emiş fanı | Sürekli, doğrudan akuple | Taşıma hattı uzunluğu, siklon | 4 kW 112M-2 alüminyum (2.905 d/d) |
Tablodaki modeller yön göstermek içindir. Gerçek güç ve devir; rotor çapı, bıçak sayısı, malzeme türü, kasnak oranı ve çalışma süresi bilindiğinde kesinleşir. Eldeki motorun etiketi en güvenilir başlangıçtır.
Teklif için gönderilecek bilgiler
Mesajınıza şunları ekleyin: makine tipi (pres yanı kırıcı, granülatör, boru kırıcısı), motorun güç değeri (kW) ve devri (d/d), tesisteki gerilim, montaj şekli, kasnaklı mı kaplinli mi bağlandığı, yol verme yöntemi ve gereken adet. Eski motorun plakası okunuyorsa fotoğrafını motor etiketi gönder sayfasındaki yöntemle iletebilirsiniz.
Fiyatı belli modelleri elektrik motoru satın al mağazasında görebilir, WhatsApp ve telefon bilgilerine iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Kırıcı motoru her kalkışta termik attırıyorsa motor küçük mü seçilmiştir?
Her zaman değil. Volanlı rotor uzun kalkar; termik ayarı bu süreye uygun değilse koruma erken açar. Önce kalkış süresini, odanın boş olup olmadığını ve yol verme yöntemini kontrol edin, ardından güç konusuna bakın.
Daha yüksek devirli motor takarsam kırıcının kapasitesi artar mı?
Bıçak uç hızı makine üreticisinin belirlediği bir değerdir. Devri artırmak ısınmayı, gürültüyü ve rulman yükünü artırabilir; kapasite için önce elek ve bıçak durumuna bakılmalıdır. Kasnak oranı değişmeyecekse eski motorla aynı devri seçin.
Pres yanındaki küçük kırıcıda monofaze motor kullanılabilir mi?
Atölyede yalnız 220 V varsa ve makinenin gücü uygunsa mümkündür. HEM'in monofaze elektrik motoru serisi 0,18–5,5 kW aralığındadır; kırıcının kalkış ihtiyacı makine üreticisiyle birlikte değerlendirilmelidir.
Kırıcı motorunda kayış mı kaplin mi daha uygundur?
Kayış, kasnak oranıyla devri ayarlamaya ve darbelerin bir kısmını sönümlemeye izin verdiği için granülatörlerde yaygındır. Kaplinli doğrudan bağlantı daha çok yavaş devirli ve redüktörlü kırıcılarda görülür; tercih makinenin tasarımına bağlıdır.









