Dört taraflı planya, sektörde profil makinesi ya da moulder olarak da bilinir; keresteyi tek geçişte dört yüzünden işleyerek ölçülü lata, lambri, süpürgelik, kapı pervazı ve pencere profili gibi uzun parçalar üretir. Burada tek bir motor değil, her işleme mili için ayrı bir motor ve bunlara eşlik eden besleme tahriki çalışır. Bu sayfa o motor grubunu anlatır; ahşap işleme tezgâhlarının tamamı için Ağaç İşleme Makinesi Motorları sayfamıza bakabilirsiniz.

HEM Motor trifaze elektrik motoru – dört taraflı planya ve profil makinesi mil tahriki için örnek motor
Profil makinesinde her işleme miline ayrı bağlanan HEM Motor trifaze motorlara bir örnek.

Mil Sırası ve Her Milin Görevi

Kereste makinenin girişinde bir cetvele dayanarak içeri alınır ve sırayla işleme istasyonlarından geçer. Tipik dizilişte önce alttaki yatay mil tabanı düzler. Ardından sağ ve sol dikey miller iki kenarı ölçüye getirir; son olarak üstteki yatay mil kalınlığı verir. Büyük makinelerde ikinci bir üst ya da alt mil, ya da her yöne çevrilebilen üniversal bir mil eklenir; böylece mil sayısı dörtten sekize, hatta daha fazlasına çıkabilir.

Her mil kendi motoruyla döner. Küçük makinelerde motor mile kayışla bağlanır, daha gelişmiş tasarımlarda takım tutucu doğrudan motor miline ya da motora flanşla bağlı özel bir mil yatağına oturur. Bu fark motor seçimini değiştirir: kayışlı düzende ayaklı gövde ve kasnak, doğrudan bağlantılı düzende ise flanş ölçüsü ve mil toleransı belirleyicidir.

Profil Bıçağı ve Mil Başına Yük

Milleri aynı güçte düşünmek yanıltıcıdır. Düz bir yüzeyi temizleyen mil az malzeme kaldırırken, derin bir profil çeken mil aynı ilerlemede çok daha fazla talaş söker. Bu nedenle profil işinin yapıldığı milin motoru çoğu zaman diğerlerinden büyük tutulur ve profil derinleştikçe besleme hızı düşürülür.

Ağaç türü de yükü belirler. Yumuşak çamdan lambri üreten bir makine ile sert meşeden pervaz işleyen aynı makine, aynı ilerleme hızında milleri farklı zorlar. Motor değiştirirken o milin plakasındaki değeri ve makine üreticisinin o istasyon için verdiği gücü esas alın; mil sırasına göre tahminde bulunmayın.

Takım devri yüksek olduğundan mil motorları genellikle iki kutuplu, yaklaşık 3000 d/d sınıfındadır; daha yüksek takım devrine kasnak oranı ya da makineye özgü yüksek devirli mil ünitesi ile çıkılır. Bu tür yüksek frekanslı özel iş mili motorları HEM Motor'un 2026 kataloğunda yer almaz; standart IEC motorla tahrik edilen miller bu sayfanın konusudur.

Besleme Tahriki ve Kiriş Ayarı

Kereste, makinenin üst tarafında bir kiriş boyunca dizilmiş tahrikli tekerleklerle itilir. Bu tekerlekler ortak bir besleme motorundan, araya giren dişli kutusu ve kardanlar aracılığıyla hareket alır. Yük, tekerleklerin parçayı bıçaklara karşı itmek için gereken kuvvetten gelir ve sabit momentli bir karakter taşır.

Besleme hızı farklı işler için değiştirilir. Eski makinelerde kutup değiştirmeli iki devirli motor ya da kademeli dişli kutusu bulunur; yeni makinelerde ise besleme motoru çoğunlukla frekans konvertörüyle sürülür. Serimizdeki üç fazlı motorlar inverterle çalıştırılabilir. Düşük besleme hızında saatlerce tam yük beklenen bir motorun kendi fanı yetersiz kalabilir; bu durumda ayrı beslenen bir soğutma fanı düşünülür, sürücüden motora uzun kablo gidiyorsa çıkış filtresi değerlendirilir. Bunları teklif isterken bildirmeniz yeterlidir.

Kereste kalınlığı değiştiğinde, üst mili ve bastırma tekerleklerini birlikte taşıyan kiriş küçük bir motorla yukarı ya da aşağı ayarlanır. Bu motorun çalışma süresi kısadır, yönü sık değişir ve güç gereksinimi düşüktür.

Sıralı Kalkış ve Şebeke Yükü

Dört taraflı planyanın elektrik açısından en belirgin özelliği, aynı anda çok sayıda motoru olmasıdır. Bütün mil motorları tek düğmeyle aynı anda doğrudan çalıştırılırsa, her birinin kalkış akımı üst üste biner ve pano sigortası ya da trafo bu darbeyi kaldıramayabilir. Bu yüzden makinelerde her milin kendi düğmesi bulunur ve operatör motorları sırayla, biri devrine ulaştıktan sonra diğerini devreye alır.

Büyük mil motorlarında yıldız-üçgen bağlantı ya da bir soft starter bu sıralamayı tamamlar. Yıldız-üçgen ancak sargı 400 V şebekede üçgen bağlanabiliyorsa kullanılır; serimizdeki 400/690 V etiketli motorlar bu koşula uyar. Kalkış sırası ve kilitlemeler makinenin kumanda devresine aittir; motor değişiminden sonra da aynı mantıkla çalıştığını kontrol edin.

Montaj, Talaş ve Bakım

Dikey miller motoru dik konumda taşır. Mil yukarı ya da aşağı bakacak şekilde dik çalışacak bir motor için montaj tipini siparişte açıkça belirtin; motorlarımız gövdeye göre B3, B5, B14, B34, B35 yatay ve V1, V3, V5, V6, V15 dik konumlarda temin edilebilir, flanş ve mil ölçüsü teklif aşamasında netleştirilir. Ayrıntı için flanşlı elektrik motorları sayfasına bakabilirsiniz.

Profil makinesinin kapalı kabini içinde yonga ve ince toz birlikte dolaşır. Emiş her mil başlığından ayrı yapılır; bir ağız tıkandığında o milin motoru talaşla kaplanır ve ısınır. IP55 korumalı gövde talaşın içeri girmesini engeller ama fan kapağının üstünü örten talaşı temizlemez; kabin içindeki motorlar düzenli olarak üflenmelidir. Rulman sesi ve titreşim, mil yataklarındaki sorunun ilk işaretidir.

Profil Makinesinde Örnek Motorlar

TahrikBağlantıSeçimde bakılacak değerÖrnek HEM modeli
Düzleme mili (alt ya da üst)Kayış ya da doğrudanÇalışma genişliği, mil ölçüsü5,5 kW 132S1-2 (2930 d/d)
Profil çeken milKayış ya da doğrudanProfil derinliği, ağaç türü11 kW 160M1-2 (2945 d/d)
Dikey kenar milleriDik montaj, flanşlıMontaj konumu, flanş tipi4 kW 112M-2 (2905 d/d)
Besleme tekerlekleriDişli kutusu ve kardanİnverterde en düşük hız2,2 kW 100L1-4 (1450 d/d)
Kiriş kaldırmaVida miliİki yönlü kısa çalışma0,55 kW 80M1-4 (1400 d/d)

Tablo yalnız yön göstermek içindir: hangi motorun uygun olduğuna, o milin talaş yükü, istenen takım devri, motorun duruş konumu ve atölye ortamı birlikte bakılarak karar verilir. Her milin kendi plakası ayrı ayrı dikkate alınmalıdır.

Dört Taraflı Planya Motoru İçin Teklif

Değişecek motorun hangi mile ait olduğunu (alt, üst, sağ, sol, üniversal ya da besleme), makine türünü, güç ve devir değerini, gerilimi, montaj konumunu ve adet bilgisini bize iletin. Birden fazla motor değişecekse her birinin etiketini ayrı fotoğraflayın; motor etiketi gönder yazımız yardımcı olur.

Güncel fiyatlarıyla bütün modellerimizi mağaza sayfamızda görebilir, WhatsApp ya da telefonla ulaşmak için iletişim bilgilerimizi kullanabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Bütün mil motorlarını aynı güçte almak doğru mu?

Genellikle değil. Profil çeken mil daha çok talaş kaldırdığı için çoğu makinede daha güçlü bir motor taşır. Her milin plakasındaki değeri ayrı ayrı esas alın.

Dikey milin motorunu yatay bir motorla değiştirebilir miyim?

Dik çalışma için uygun montaj tipinde motor seçilmelidir; rulman düzeni ve yağmur kapağı gibi ayrıntılar konuma göre değişir. Montaj konumunu ve mil yönünü siparişte belirtin.

Besleme motorum iki devirli, yerine ne kullanabilirim?

Kutup değiştirmeli özel sargılı motor yerine tek devirli standart motor ve frekans konvertörü kullanılabilir. Bu değişiklik kumanda devresini de etkilediği için makine şemasıyla birlikte değerlendirin.

Mil motorları neden sırayla çalıştırılıyor?

Motorların kalkış akımları aynı anda toplanırsa şebeke zorlanır. Sıralı kalkış bu ani yükü dağıtır; güçlü mil motorlarına ayrıca yıldız-üçgen ya da soft starter eklenebilir.