Daire testere makinesi, dönen dişli bir disk ile masif ahşabı, kalası ve levhayı boyuna ya da enine kesen atölye makinesidir. Ağaç işleme makinelerinin tamamı için ağaç işleme makinesi motorları sayfasına göz atabilirsiniz. Burada yalnız masa tipi daire testere, alttan çıkmalı çapraz kesme testeresi ve kollu (pendül) testere gibi tek bıçaklı makinelerin motoru ele alınıyor.

HEM Motor pik döküm gövdeli trifaze elektrik motoru – daire testere makinesinin bıçak milini döndürmek için örnek motor
Fotoğraftaki HEM Motor trifaze motoru, daire testerede bıçak milini kayışla ya da doğrudan döndürebilecek motor tipine bir örnektir.

Tek bıçaklı daire testerelerin çeşitleri

Masa tipi daire testerede bıçak sabit bir tablanın içinden yukarı çıkar; operatör parçayı paralel cetvele dayayarak bıçağa sürer. Bıçak çoğunlukla yükseklik ayarı ve 45 dereceye kadar eğilme imkânıyla gelir. Motor bu durumda bıçak miliyle birlikte hareket eden bir kızak ya da salıncak üzerine bağlanır.

Alttan çıkmalı çapraz kesme testeresinde parça masaya sabitlenir, bıçak bir pedal ya da pnömatik silindirle alttan yükselerek kalası enine keser ve geri iner. Kollu testerede ise motor ile bıçak bir kolun ucundadır; operatör kolu kendine çekerek kesim yapar. Optimizasyonlu kesim hatları da aynı prensiple, ancak otomatik besleme ile çalışır.

Levha bölen yatar daire ve kiriş tipi makineler ayrı bir başlık altında anlatılır; burada onların çizici testere düzenine girmiyoruz.

Bıçak milinde motorun yaptığı iş

Daire testerenin kesim kalitesi bıçağın çevre hızına bağlıdır. Bu hız, bıçak çapı ile mil devrinin çarpımıyla belirlenir; bıçak üreticisi her çap için bir en yüksek devir verir. Motor bu nedenle neredeyse her zaman 2 kutuplu, 3000 d/d sınıfında seçilir. Küçük makinelerde bıçak doğrudan motor miline takılır; daha büyük makinelerde motor, bıçak milini kayışla döndürür ve kasnak oranı mil devrini ayarlar.

Yük, kesim derinliğiyle ve ağacın sertliğiyle hızla değişir. Çam gibi yumuşak ağaçta motor rahat çalışırken meşe, gürgen ya da kalın ve nemli kalasta akım belirgin biçimde yükselir. Boyuna kesimde lif boyunca uzun süre yüklü çalışma olur; enine kesimde ise yük kısa ve tekrarlıdır.

Doğrudan bağlı bıçakta dikkat

Bıçak motor milinin ucuna oturuyorsa mil ucu ölçüsü, flanş tipi ve rulmanın eksenel yük taşıma durumu önem kazanır. Bu düzen genellikle flanşlı bir gövdeyle kurulur; eski motorun flanş ve mil ölçüsü yenisiyle birebir karşılaştırılmalıdır.

Kalkış, durma ve geri tepme

Daire testerede bıçak ve kasnaklar küçük bir atalet oluşturur; motor çoğu makinede doğrudan yol alır. Asıl konu durmadır: güç kesildiğinde bıçak bir süre serbest döner. Bu sürenin kısaltılması makinenin güvenlik tasarımına aittir; bazı üreticiler frenli motor, bazıları ayrı bir fren düzeni kullanır. Frenli motor gerekiyorsa siparişte belirtin.

Parça bıçağa sıkıştığında geri tepme görülebilir. Bu durumda motor bir anda yüklenir ve kayış kayabilir. Ayırma bıçağı, koruyucu ve itme çubuğu gibi önlemler makinenin donanımıdır; motor seçimi bu riski ortadan kaldırmaz.

Makine tipine göre örnek motorlar

MakineKesim karakteriSeçimde bakılanÖrnek HEM modeli
Küçük atölye masa testeresiKesintili, ince malzemeBıçak çapı, besleme gerilimi90L-2 alüminyum — 2,2 kW, 2895 d/d
Kollu (pendül) testereKısa ve tekrarlı enine kesimKol üzerindeki montaj, motor boyu112M-2 alüminyum — 4 kW, 2905 d/d
Ağır hizmet masa testeresiKalın kalasta uzun boyuna kesimKesim derinliği, ağaç türü132S2-2 alüminyum — 7,5 kW, 2930 d/d
Alttan çıkmalı çapraz kesmeSeri üretimde sık kesimKesim sıklığı, kayış düzeni160M1-2 pik gövde — 11 kW, 2945 d/d

Bu satırlar yalnızca örnektir; kesin seçim makinenin gerçek yükü, istenen devir, motorun bağlanış şekli ve atölye koşulları birlikte değerlendirilerek yapılır.

Atölye ortamı, bağlantı ve tek faz seçeneği

Daire testere en çok kaba talaş ve ince toz çıkaran makinelerden biridir. Motor çoğunlukla masanın altında, talaşın düştüğü bölmededir. Fan kapağının ve soğutma kanatlarının talaşla dolması motorun ısınmasına yol açar; düzenli temizlik ve toz emiş ağzının doğru konumu bu yüzden önemlidir.

HEM'in üç fazlı motorları, gövde büyüklüğüne bağlı olarak ayaklı B3, flanşlı B5 ya da B14, ayak ve flanşlı B34/B35 ile dikey V1, V3, V5, V6, V15 düzenlerinde hazırlanabilir. Flanşın ve mil ucunun ölçüsü sipariş aşamasında karşılıklı kontrol edilir. İstenirse sargıya PTC ya da PT100 sensör eklenebilir.

Bazı modern makinelerde bıçak devri bir frekans konvertörüyle ayarlanır. Serilerimiz sürücüyle beslenmeye elverişlidir; motor düşük devirde uzun süre tam yükle dönecekse ek soğutma fanı, motor ile sürücü arası kablo uzunsa dv/dt ya da sinüs filtresi düşünülmeli ve bu bilgiler siparişte iletilmelidir.

Üç faz bulunmayan küçük atölyeler için 0,18–5,5 kW aralığında monofaze elektrik motoru serisi de vardır.

Motor talebinde paylaşmanız gerekenler

Doğru motoru hızlıca bulmamız için makine tipini (masa, kollu, alttan çıkmalı), motorun güç değerini (kW), devir değerini (d/d), atölyedeki gerilimi, montaj şeklini (ayaklı, flanşlı ya da kızağa bağlı), bıçağın mile doğrudan mı kayışla mı bağlandığını ve kaç adet gerektiğini yazın. Frenli motor isteniyorsa bunu da ekleyin.

Eski motorun plakası okunuyorsa fotoğrafını göndermeniz yeterli olabilir; yöntem motor etiketinden muadil bulma yazısında açıklanıyor. Güncel fiyatlar elektrik motoru mağazamızda listelenir; WhatsApp ve telefon için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Daire testere motoru meşe keserken duruyor, güç mü yetmiyor?

Önce bıçağın keskinliği, diş sayısı ve kayış gerginliği kontrol edilmelidir. Kör bıçak sert ağaçta yükü belirgin biçimde artırır. Bu sorunlar giderildikten sonra akım hâlâ plaka değerinin üzerindeyse daha güçlü motor düşünülebilir.

Bıçağı doğrudan motor miline takmak doğru mu?

Küçük makinelerde bu yaygın bir çözümdür. Mil ucu ölçüsü, flanş tipi ve rulman yükü makinenin tasarımına uygun olmalıdır; değişimde eski motorla aynı ölçüler istenir.

Eğimli kesim yapan testerede motor da eğilir mi?

Çoğu masa testeresinde motor, bıçak miliyle aynı salıncak üzerinde durur ve onunla birlikte eğilir. Bu nedenle motorun boyu ve kablo çıkış yönü makinenin içindeki boşluğa uymalıdır.

Bıçak durduktan sonra uzun süre dönüyor, motor değişince düzelir mi?

Serbest dönme süresi motora değil fren düzenine bağlıdır. Makinede fren yoksa üreticinin önerdiği çözüm uygulanmalı; frenli motor isteniyorsa siparişte belirtilmelidir.