Asfalt plentinde kurutucu tambur, soğuk agregayı ısıtıp nemini alan, eğimli olarak dönen büyük bir silindirdir. Bir ucunda brülör yanar, agrega tamburun içindeki kanatlarla kaldırılıp alevin ve sıcak gazın içinden geçirilerek diğer uca ilerler. Tamburu döndüren motor, bu sıcak ve tozlu yapının hemen yanında çalışır. Bu yazıda tambur tahrik düzenlerini, motorun ısı ve tozdan nasıl uzak tutulacağını, birden fazla motorlu tahriklerde yük paylaşımını ve değişim sırasında gerekli bilgileri ele alıyoruz.

Kurutucu tamburu döndürmenin iki yolu
Kurutucu tamburlar genellikle iki tahrik düzeninden biriyle döndürülür. Hangisinin kullanıldığı, motor sayısını, montaj şeklini ve değişimde nelere bakılacağını belirler.
Makaralı (sürtünme tekerlekli) tahrik
Tambur, gövdesine sarılı çelik ray çemberleriyle dört taşıyıcı makaranın üzerinde durur. Bu makaralardan ikisi ya da dördü, her biri kendi motor-redüktör grubuna bağlı olarak tahrik edilir ve tamburu sürtünmeyle döndürür. Bu düzende tek tamburda birden fazla motor bulunur; motorlar aynı yükü paylaşır.
Zincir veya çevre dişlisiyle tahrik
Tamburun çevresine sabitlenmiş bir zincir dişlisi ya da büyük çevre dişlisi, tek bir motor-redüktör grubu tarafından pinyon üzerinden döndürülür. Tahrik tek noktadan yapılır; bu yüzden motor ve redüktör daha büyük güçte olur ve pinyon hizası kritik hale gelir.
Hangi düzen olursa olsun motorun gücü; tamburun çapı, boyu, içindeki agrega miktarı ve dönüş hızına göre plent imalatçısı tarafından seçilmiştir. Değişimde bu bilgi eski motorun etiketinden okunur. Makine adına veya kapasitesine bakarak güç tahmin edilmez.
Sıcaklık ve toz: motorun asıl düşmanları
Tamburun brülör tarafındaki gövdesi çalışma sırasında oldukça ısınır ve çevresine ısı yayar. Motorlar genellikle tamburun altında ya da yanında, makaraların hemen yakınında konumlanır. Bu yerleşim, standart bir motorun etiket değerleriyle çalışabilmesi için birkaç koşulu zorunlu kılar.
- Doğrudan ısıya maruz kalmamalı: Standart motor sıcak tambur gövdesine veya brülör bölgesine yakın konumlandırılmaz. Motor ile sıcak yüzey arasında yeterli mesafe ya da ısı kalkanı bulunmalıdır.
- Soğutma havası serbest olmalı: Kendinden fanlı (IC411) motorlar, fan kapağından çektikleri ortam havasıyla soğur. Fan kapağının önünün açık olması ve emilen havanın sıcak gaz olmaması gerekir. Soğutma yöntemlerinin farkını IC411 ve IC416 soğutma yazısında bulabilirsiniz.
- Ortam sıcaklığı: Motor etiketindeki değerler belirli bir ortam sıcaklığı ve rakım için geçerlidir. Motorun çalışacağı noktada sıcaklık yüksekse bunu siparişte bildirin; böyle bir durumda gücün yeniden değerlendirilmesi gerekebilir.
- Mineral toz: Agrega tozu ve filtre kaçağı ince toz, kanatlı gövdede birikir. HEM Motor'un satıştaki modelleri IP55 koruma ve F sınıfı yalıtımlıdır; IP55 toz girişine karşı korur ama gövde yüzeyindeki toz tabakası soğutmayı yine de zayıflatır. Düzenli temizlik bakım planında yer almalıdır.
Birden fazla motorlu tahriklerde yük paylaşımı
Makaralı tahrikte iki veya dört motorun aynı tamburu birlikte döndürmesi, değişimde ek dikkat ister. Motorlardan yalnız biri değiştirildiğinde yeni motorun diğerleriyle uyumlu çalışması gerekir.
- Tüm motorların gücü, kutup sayısı ve nominal devri aynı olmalıdır. Nominal devri farklı motorlar aynı makaralara bağlandığında yükü eşit paylaşmaz; biri fazla yüklenirken diğeri hafif kalır.
- Redüktör oranları ve makara çapları aynı kalmalıdır. Bir taraftaki redüktör değiştiyse bu da siparişte belirtilmelidir.
- Her motorun termik koruması kendi etiketindeki anma akımına göre ayrı ayrı ayarlanır. Koruma seçimi için termik röle ve sigorta seçimi yazısına bakabilirsiniz.
- İlk çalıştırmada her motorun dönüş yönü ayrı ayrı kontrol edilir. Ters dönen tek bir motor, diğerlerine karşı çalışarak makaraları ve redüktörü zorlar.
Kalkış, durdurma ve hız ayarı
Kurutucu tambur büyük bir ataletle döner; dolu tamburu harekete geçirmek, sürekli dönüşü korumaktan daha ağırdır. Kalkışta tambur içindeki agrega tek tarafta toplanmış olabilir.
- Yol verme: Yıldız-üçgen, doğrudan yol verme, yumuşak yolverici veya frekans konvertörü arasındaki seçim tamburun ataletine, dolu kalkış ihtimaline ve şebekenin kalkış akımına dayanımına göre sahada mühendisle belirlenir.
- Durdurma sonrası dönüş: Pek çok plent imalatçısı, brülör söndükten sonra tamburun gövdesi soğuyana kadar döndürülmesini ister. Bu, tahrik motorunun duruş sırasında da çalışacağı anlamına gelir; elektrik kesintisine karşı alınacak önlem plent tasarımının konusudur.
- Hız ayarı: Tambur hızı frekans konvertörüyle ayarlanacaksa sitedeki genel ifade geçerlidir: üç fazlı serilerimiz frekans konvertörüyle hız kontrolüne uygundur; uzun süre düşük devirde tam torkla çalışmada harici fan gerekebilir, sürücü-motor arası kablo uzunsa dv/dt veya sinüs filtresi değerlendirilir; bu koşullar siparişte bildirilir. Ayrıntılar frekans konvertörü sorusunda yer alır.










