Hamur Yoğurma Makinesinde Trifaze Elektrik Motoru ve Redüktör Uyumu

Hamur yoğurma makinesinde, spiral ya da çatal kol hamuru yavaş ama güçlü bir hareketle katlar; kazan da çoğu modelde kendi ekseni etrafında döner. Bu düşük devir ve yüksek tork ihtiyacı, motorun neredeyse her zaman bir redüktör ya da kayış-kasnak kademesiyle çalışmasını gerektirir. Motoru yenilerken bu yüzden yalnız motorun kendisine değil, redüktöre nasıl bağlandığına, kalkışta hamurun direncine ve fırın ortamının nemine de bakmak gerekir. Bu yazıda hamur yoğurma makinesinde trifaze motor ile redüktörün uyumunu sırasıyla anlatıyoruz.

Yoğurma makinesinde güç akışı

Ticari fırın ve pastanelerde kullanılan yoğurma makinelerinde iki tahrik grubu bulunur: yoğurma kolunu döndüren ana tahrik ve kazanı döndüren ikinci tahrik. Bazı makinelerde her ikisi aynı motordan kayış ve dişli kademeleriyle beslenir, bazılarında ise her grubun kendi motoru vardır.

• Motor: Çoğunlukla 4 kutuplu, 1500 d/d sınıfında bir trifaze motor; etiket devri yük altında 1450 d/d civarındadır.
• Redüktör veya kayış kademesi: Motor devrini kolun ihtiyaç duyduğu düşük devre indirir ve torku aynı oranda artırır.
• Yoğurma kolu ve kazan: Hamurun direncini taşır; bu direnç hamurun sertliğine, su oranına ve kazan doluluğuna göre değişir.

Değişimde motorun bu zincirdeki yerini korumak gerekir: aynı devir, aynı bağlantı ve redüktörün beklediği tork.

Redüktöre motor bağlarken üç kontrol

Redüktörlü yoğurma makinelerinde motor genellikle redüktörün giriş flanşına doğrudan oturur. Bu bağlantının sorunsuz olması için aşağıdaki üç ölçünün eski motorla aynı olması gerekir:

• Flanş: Redüktör girişindeki merkezleme çapı, delik çemberi ve delik sayısı motor flanşıyla örtüşmelidir. B5 tipinde büyük delikli, B14 tipinde küçük dişli delikli flanş bulunur; adının aynı olması ölçünün aynı olduğu anlamına gelmez.
• Mil: Motor milinin çapı, boyu ve kama kanalı redüktörün giriş deliğine uymalıdır.
• Gövde kodu: Eski motorun IEC gövde kodu (100L, 112M gibi) yeni motorunkiyle aynıysa flanş ve mil ölçülerinin de aynı olması beklenir; yine de teknik çizimle teyit edilmelidir.

Bu bağlantı standart IEC ölçülerine uyuyorsa standart bir trifaze motor doğrudan kullanılabilir. Makine üreticisi motoru redüktörle bütünleşik, standart dışı bir milde ya da flanşta üretmişse özel motor gerekir; bu durumda etiket ve mil-flanş fotoğrafıyla sormak doğru yoldur. Redüktör giriş flanşı uyumu konusunda daha fazla bilgi redüktör için elektrik motorları sayfasında yer alıyor.

HEM Motor modellerinde montaj şekli model bazında listelenmez. Ayaklı, flanşlı, karma ve dikey seçenekler gövde büyüklüğüne göre sağlanır ve flanşın ölçüsü sipariş sırasında doğrulanır. Ölçüleri 2D teknik çizimlerde ve 2026 teknik kataloğunda karşılaştırabilirsiniz.

Kalkış yükü ve çift hız

Yoğurma makinesi çoğu zaman dolu kazanla çalıştırılır. Soğuk ve sert hamur, ilk saniyelerde motora yüksek bir direnç uygular. Bu yüzden kalkış davranışı önemlidir:

• Direkt yol verme: Kalkış torku yüksektir; küçük güçlerde yaygındır. 230/400 V (Δ/Y) etiketli motorlar 400 V şebekede yıldız bağlanır.
• Yıldız-üçgen yol verme: Kalkış akımını düşürür ama kalkış torkunu da azaltır. Dolu kazanla kalkışta motorun zorlanmasına yol açabilir. 400/690 V (Δ/Y) etiketli motorlar bu yönteme uygundur.
• Sürücü ile yol verme: Yumuşak kalkış ve devir ayarı sağlar. Trifaze serilerimiz frekans konvertörüyle hız ayarına uygundur; uzun süre düşük devirde tam torkla çalışılacaksa harici fan gerekebilir ve sürücü kablosu uzunsa dv/dt ya da sinüs filtresi düşünülür. Bu koşulları siparişte belirtin; ayrıntı inverter sorusunda.

Birçok yoğurma makinesinde iki hız bulunur: yavaş karıştırma ve hızlı yoğurma. Bu iki hız bir sürücüyle ya da iki kademeli bir dişli kutusuyla sağlanıyorsa standart motor uygundur. Hızlar motorun içindeki iki ayrı sargıyla elde ediliyorsa, yani motor etiketinde iki güç ve iki devir yazıyorsa, bu çift hızlı bir motordur ve standart motorla aynı kabul edilmez. Böyle bir motor için etiket fotoğrafıyla özel motor sorulmalıdır.

Fırın ortamı: un tozu, nem ve temizlik

Fırın atölyelerinde havada ince un tozu bulunur, mayalama bölümünden gelen nem artar ve makineler sık sık silinerek temizlenir. Satıştaki tüm HEM Motor modelleri IP55 koruma sınıfındadır; zararlı toz birikimine ve farklı yönlerden gelen hafif su püskürtmesine karşı korunur. Basınçlı suyla ya da hortumla motorun doğrudan yıkanması bu sınıfın kapsamı dışındadır; temizlikte motoru nemli bezle silmek ve fan kapağındaki un birikimini düzenli almak yeterlidir.

Yoğurma makinesinin motoru genellikle gövdenin içinde, hamurla temas etmeyen bir bölmededir. Motorun gıdayla doğrudan temas eden bir yüzeyi yoktur; bu nedenle yazıda gıda temasına yönelik bir uygunluk iddiası yer almaz. Paslanmaz gövde ya da özel yüzey isteniyorsa bu konuyu makine üreticisiyle ve bizimle ayrıca konuşun. Gıda ve ambalaj makinelerine yönelik genel bilgi için ambalaj ve paketleme makineleri motorları sayfasına bakabilirsiniz.

Güç seçimi ve örnek modeller

Kazan hacmi, hamur türü, kol tipi ve günlük çalışma süresi bilinmeden yoğurma makinesi için kesin bir güç söylenemez. Değişimde en güvenilir referans, makinede sorunsuz çalışmış eski motorun etiketidir. Aşağıdaki 1500 d/d modeller, ticari yoğurma makinelerinde sık görülen güç sınıflarından örneklerdir:

• 2,2 kW alüminyum 100L1-4: 4 kutup, 1450 d/d, IEC 100L, 230/400 V (Δ/Y), 4,52 A, 14,5 Nm.
• 3 kW alüminyum 100L2-4: 4 kutup, 1450 d/d, IEC 100L, 230/400 V (Δ/Y), 6,02 A, 19,8 Nm.
• 4 kW alüminyum 112M-4: 4 kutup, 1450 d/d, IEC 112M, 400/690 V (Δ/Y), 7,95 A, 26,3 Nm.

Kapalı ve temiz bir fırın ortamında alüminyum gövde hafif ve pratik bir seçenektir; motorun flanşla redüktöre asıldığı düzenlerde hafiflik montajı da kolaylaştırır. Tüm modellerde F sınıfı yalıtım bulunur. Güncel fiyat her modelin kendi ürün sayfasında gösterilir.

Örnek: spiral yoğurucuda motor yenileme

Bu senaryo varsayımsaldır ve gerçek bir müşteri uygulamasını anlatmaz. Spiral kollu bir yoğurma makinesinde motor, redüktörün giriş flanşına bağlı; eski motorun etiketinde 3 kW, 1450 d/d, 100L gövde ve 230/400 V yazıyor. Makinedeki iki hız, panodaki bir sürücüyle sağlanıyor.

• Etikette tek güç ve tek devir yazdığı için motor çift hızlı değildir; standart motor değerlendirilebilir.
• Değerler alüminyum gövdeli 100L2-4 modeliyle örtüşür.
• Redüktör giriş flanşının merkezleme çapı ve delik çemberi teknik çizimdeki 100L flanşıyla karşılaştırılır; mil deliği ve kama kanalı ölçülür.
• 400 V şebekede motor yıldız bağlanır; sürücü parametreleri yeni motorun etiket değerlerine göre girilir.
• İlk çalıştırmada kolun dönüş yönü kontrol edilir; kazan boşken kısa bir deneme yapılır.

Flanş ölçüsü tutmasaydı ya da mil redüktörle bütünleşik olsaydı, standart motorla ilerlemek yerine etiket ve fotoğraflarla özel çözüm sorulurdu.

Bize iletmeniz gereken bilgiler

• Eski motorun etiket fotoğrafı; güç, devir, gerilim, akım ve gövde kodu okunmalı
• Redüktör girişinin ve motor flanşının fotoğrafları
• Montaj şekli (flanşlı, ayaklı, dikey) ve şebeke gerilimi
• Yol verme yöntemi; iki hızın sürücüyle mi, motor sargısıyla mı sağlandığı
• Kazan hacmi ve fırın ortamındaki nem, toz durumu

Hamur yoğurma makinesine uyabilecek trifaze modelleri ve fiyatlarını elektrik motoru satın al sayfasında görebilirsiniz. Eski motorunuzun eşdeğerini birlikte belirlemek için etiket fotoğrafını gönderin; diğer sorular için iletişim sayfamıza uğrayın.