Helisel redüktörde giriş mili ile çıkış mili aynı eksen üzerinde, art arda dizilir; motor redüktörün arkasına oturur ve bütün tahrik tek bir uzun gövde gibi görünür. Bant konveyörlerinde, karıştırıcılarda, kovalı elevatörlerde ve pompa-mikser gibi sürekli dönen makinelerde bu düzen yaygındır. Aşağıda yalnız redüktörün girişini döndüren trifaze asenkron motor ele alınır; diğer redüktör tipleriyle karşılaştırma için redüktör için elektrik motorları ana sayfasına bakabilirsiniz.

HEM Motor ayaklı trifaze elektrik motoru – helisel redüktör tahriki için örnek motor görseli
Fotoğraftaki HEM Motor ayaklı (B3) trifaze motoru örnek görseldir; koaksiyel helisel redüktörlere motor çoğunlukla B5 flanşla, bazı küçük gövdelerde B14 flanşla bağlanır.

Koaksiyel Helisel Redüktörde Motorun Görevi

Helisel redüktörün içinde eğik dişli çark çiftleri iki ya da üç kademe hâlinde sıralanır. Motor ilk kademenin pinyonunu döndürür; her kademede devir biraz daha düşer, moment biraz daha büyür ve hareket son kademede motorla aynı hizadaki çıkış miline ulaşır. Dişliler yuvarlanarak kavradığından kayıp küçüktür; motordan çekilen gücün büyük kısmı çıkış miline geçer.

Motorun işi, redüktörün istediği giriş devrinde sürekli ve dengeli güç vermektir. Çıkış devrini kademe oranları belirler; makinedeki tamburun, karıştırıcı kanadının ya da zincir dişlisinin taşıdığı radyal yük ise redüktör çıkış mili ve rulmanları tarafından karşılanır. Motor, redüktör yerine bu yükleri taşımaz ve redüktör kataloğundaki sınırların yerine geçmez.

Helisel Redüktör İçin Motor Seçiminde Başlangıç Bilgileri

Bu tip redüktörlerin etiketinde genellikle tip kodu, toplam oran, çıkış devri ve bazen önerilen motor gücü yazar. Motorla ilgili en önemli bilgi ise giriş tarafının yapısıdır: redüktör motor flanşını doğrudan kabul eden bir IEC giriş kapağıyla mı gelmiş, yoksa ayrı bir giriş milinden kaplinle mi döndürülüyor? Bu ayrım motorun flanşlı mı ayaklı mı olacağını belirler.

Bunlara ek olarak makinenin günlük kaç saat çalıştığı, yükün sabit mi dalgalı mı olduğu ve makinenin dolu hâlde mi kalktığı sorulur. Karıştırıcı ve elevatör gibi makinelerde bu üç bilgi, katalogdaki güç değerinin üzerine ne kadar pay bırakılacağını gösterir.

Giriş Devri ile Çıkış Devrini Ayırarak Güç Bulmak

Helisel redüktörün kataloğu çoğunlukla belirli bir giriş devri için, sık olarak dört kutuplu motorun yaklaşık 1500 d/d sınıfı için düzenlenir. Bu yüzden önce iki devir ayrı yazılmalıdır: motorun nominal devri (giriş) ve makinenin istediği çıkış devri. Oran, ikisinin bölümüdür. Çıkış momentini ve çıkış devrini makine üreticisi verir; bunlardan çıkan çıkış gücü, redüktör üreticisinin verdiği verime bölünerek motor gücüne ulaşılır.

Makinedeki durumMotor tarafında bakılacak değerDört kutuplu örnek HEM modeli
Hafif ve sabit yüklü bant, sürekli dönüşNominal güç ve devir, alüminyum gövde yeterliliği4 kW 112M-4 alüminyum (1.450 d/d, 26,3 Nm)
Dolu kalkan elevatör veya karıştırıcıKalkış momenti, yol verme yöntemi5,5 kW 132S-4 pik döküm (1.460 d/d, 36 Nm)
Dikey çıkışlı karıştırıcı tahrikiV1/V3 montaj, flanş taşıma kapasitesi11 kW 160M-4 pik döküm (1.465 d/d, 71,7 Nm)
Uzun hatlı ağır bant, vardiyalı çalışmaSürekli çalışma ısınması, pik gövde18,5 kW 180M-4 pik döküm (1.470 d/d, 120,2 Nm)

Tablodaki güç ve devir değerleri yalnız motorun kendi katalog verisidir; redüktör çıkışındaki moment ve hız sizin oranınıza bağlıdır. Örnekler kesin seçim değildir.

Mevcut bir tahrikte motor değişiyorsa eski motorun etiketindeki güç ve devir ilk referanstır. Daha yüksek güçlü motor takmak redüktörün izin verdiği giriş gücünü aşabilir; redüktör etiketindeki ya da kataloğundaki sınır kontrol edilmeden güç büyütülmemelidir.

IEC Giriş Kapağı, Mil Yuvası ve Ayak Bağlantısı

Koaksiyel helisel redüktörlerin çoğunda motor mili, redüktör girişindeki kamalı yuvaya ya da bir kaplin göbeğine geçer ve motor flanşı redüktörün IEC giriş kapağına cıvatalanır. Redüktör çoğunlukla kendi ayakları ya da flanşıyla makineye bağlanır; motor ise bu durumda ayaksız, flanşlı (B5 ya da B14) seçilir. Redüktörün giriş kapağı hangi IEC gövdesine göre işlenmişse motor da o gövde ölçüsünden olmalıdır.

Kontrol sırası şöyle kurulabilir: IEC gövde ölçüsü, flanş tipi ve flanş çapı, merkezleme çapı, cıvata delik sayısı ve aralığı, mil çapı ve mil boyu, kama ölçüsü. Ayrı bir giriş mili varsa ve motor kaplinle bağlanıyorsa ayaklı (B3) ya da ayak-flanş (B34/B35) motor, ayak delik aralığı ve mil ekseni yüksekliği ile birlikte değerlendirilir. Gövde ölçülerini gövde ölçü tablosundan, iki yönlü bağlantılı tipleri B34 ve B35 motorlar sayfasından görebilirsiniz. Bu ölçüler eşleşmeden bir motorun redüktöre doğrudan uyacağı varsayılmamalıdır.

Koaksiyel düzende motor redüktörün arkasına yatay ya da dikey olarak uzanır. Çıkış mili aşağı bakan karıştırıcılarda motor en üstte, mil aşağı (V1) konumda kalır; bu durumda motorun ağırlığı redüktör giriş flanşına biner. Konumu siparişte yazın; dikey çalışma için sunulan şekiller montaj şekilleri sorusunda listelenmiştir.

Uzun Çalışma Saatlerinde Ortam ve Soğutma

Helisel redüktör, kayıplarının düşük olması sayesinde motora göre serin kalır; tahrikteki ısının büyük kısmı motor sargısından gelir. Bu yüzden sürekli çalışan bant ve karıştırıcılarda motorun soğuması öne çıkar. Motor redüktörün arkasında dar bir boşluğa sıkışmışsa ya da üzerine malzeme tozu biniyorsa fan kapağından hava girişi azalır.

Katalog değerleri −15 ile +40 santigrat derece ortam sıcaklığı ve 1000 m rakıma kadar geçerlidir; motor bu sınırın dışındaki bir yerde çalışacaksa siparişte belirtin. Motorlar IP55 ve F sınıfı yalıtımlı, S1 sürekli çalışma için anma değerlidir. Tozlu ya da açık havadaki tahriklerde hangi gövdenin seçileceği konusunda alüminyum mu pik döküm mü sorusunun yanıtı yardımcı olur.

Sürücü ve Yük Değişiminde Motor ile Redüktörün Sınırları

Konvertörle hız ayarı helisel redüktörlerde sık kullanılır, çünkü oran değiştirilmeden bant hızı veya karıştırma hızı ayarlanabilir. Burada sınır çoğunlukla motordadır: 50 Hz'in altına inildikçe motorun kendi fanı yavaşlar ve uzun süre tam momentle çalışmada harici fan gerekebilir. Kablo mesafesi uzunsa dv/dt veya sinüs filtresi değerlendirilir. Ayrıntılar inverter uyumlu motorlar sayfasındadır.

50 Hz'in üzerine çıkmak ise redüktör tarafında sınır yaratır: giriş devri yükselir ve redüktörün izin verdiği en yüksek giriş devri aşılabilir. Dolu kalkan elevatör ya da yoğun karışımla duran mikserde direkt yol vermenin dişlilere getirdiği darbe, konvertör veya yumuşak yol verici ile azaltılabilir. Sık duruş-kalkış ya da ağır yük durumunda sargı sıcaklığını izleyen PTC veya PT100 sensörü sipariş seçeneğidir.

Değişim Talebi İçin Gönderilecek Bilgiler

Arızalanan motorun yerine yenisini seçmek için motor ve redüktör etiketlerinin fotoğrafı çoğu zaman yeterlidir. Etiketten muadil bulma sayfasındaki adımlarla bunları WhatsApp üzerinden iletebilirsiniz.

  • Motor etiketi: güç, devir, gerilim, akım ve bağlantı şekli
  • Redüktör etiketi: tip kodu, oran, çıkış devri
  • Bağlantı biçimi: IEC giriş kapağına flanşlı mı, kaplinle ayaklı mı
  • Flanş tipi ve çapı, mil çapı ve boyu
  • Tahrikin duruşu: yatay ya da çıkış aşağı dikey
  • Makinenin günlük çalışma süresi ve konvertör kullanımı
  • Kaç adet motor istendiği

Telefon ve WhatsApp bilgilerimiz iletişim sayfasında yer alır.

Mağazada Helisel Tahrikler İçin Bakılabilecek Ürün Grupları

Hafif bant ve paketleme hatlarındaki helisel tahriklerde alüminyum gövdeli motorlar, ağır bant, elevatör ve karıştırıcılarda pik döküm gövdeli motorlar ilk bakılacak gruplardır. Devir sınıfına göre listeyi daraltırken dört kutuplu (1500 d/d sınıfı) modellere bakılabilir; bütün modeller elektrik motoru mağazasında bulunur.

Yukarıdaki tabloda geçen 5,5 kW 132S-4 ve 11 kW 160M-4 pik döküm modeller birer örnektir; sizin makineniz ve redüktörünüz için uygunluğu flanş, mil ve yük bilgisiyle ayrıca doğrulanır. Sitemizde ayaklı tip helisel dişli redüktörler kategorisi de bulunur; bu sayfa yalnız motor seçimini anlatır, redüktör kendi verisine göre ayrıca seçilir.

Sık Sorulan Sorular

Helisel redüktörde motor neden redüktörden daha sıcak?

Dişliler yuvarlanarak kavradığı için redüktörün kaybı küçüktür ve tahrikteki ısının çoğu motor sargısında oluşur. Motor gövdesinin redüktörden sıcak olması tek başına arıza göstermez; akımı etiket değeriyle karşılaştırın.

Bant hızını artırmak için motoru 50 Hz şebeke frekansının üzerinde çalıştırabilir miyim?

Konvertörle frekans yükseltilebilir, ancak redüktörün giriş devri de aynı oranda artar. Redüktör kataloğundaki en yüksek giriş devrini ve motorun bu hızdaki momentini kontrol etmeden yapılmamalıdır; çoğu zaman oran değişimi daha doğru çözümdür.

Redüktörüm ayaklı; motoru da ayaklı mı almalıyım?

Motor redüktörün IEC giriş kapağına flanşla bağlanıyorsa genellikle ayaksız flanşlı motor seçilir. Ayaklı motor ancak redüktör ayrı bir giriş milinden kaplinle döndürülüyorsa ya da ek bir ayak desteği isteniyorsa gerekir.

Daha güçlü motor takmak redüktörü korur mu?

Hayır, tersine olabilir. Fazla güçlü motor sıkışma anında redüktöre daha yüksek moment aktarır. Motor gücü, redüktörün izin verdiği giriş gücü ve makinenin gerçek yükü birlikte değerlendirilerek seçilir.