Döner tabla, konveyör hatlarında yükün yönünü değiştiren ya da bir istasyonda yükü belirli bir açıya çeviren dairesel taşıyıcıdır. Palet hattında 90° dönüş yapan transfer tablaları, montaj hücrelerinde parçayı istasyondan istasyona taşıyan endeksleme tablaları ve depo girişindeki yön çevirme masaları bu gruba girer. Bu sayfa tablayı döndüren tahrik motorunu anlatır; aynı sektördeki diğer makineler taşıma sistemleri motorları sayfasında toplanmıştır.

HEM Motor ayaklı trifaze elektrik motoru – döner tabla tahriki için örnek motor görseli
HEM Motor ayaklı (B3) trifaze elektrik motoru; fotoğraf döner tablayı değil, redüktör girişine bağlanabilecek motor tipini gösterir.

Tablayı Kim Döndürür: Motor, Redüktör ve Çevirme Düzeni

Döner tablanın kendisi saniyeler içinde çeyrek tur, yarım tur ya da tam tur atar; dakikada birkaç devir bu iş için çoğu zaman yeterlidir. Elektrik motoru ise 1000, 1500 veya 3000 d/d senkron devirle döner. Aradaki büyük fark redüktörle kapatılır: motor redüktörün giriş milini çevirir, redüktörün çıkışı da bir pinyon-çember dişli, zincir dişlisi ya da doğrudan tabla mili üzerinden tablayı döndürür.

Motorun tablaya doğrudan bağlandığı bir düzen pratikte yoktur. Motorun işi redüktör girişine gerekli momenti ve devri vermektir; tablanın hangi açıda duracağını, ne kadar yavaş yaklaşacağını ve durduğu yerde kımıldamamasını motor tek başına belirlemez. Tablaların bir kısmında üstte ayrıca bir rulolu ya da zincirli konveyör bulunur; o konveyörün kendi motoru tabla tahrikinden ayrıdır ve rulolu ve zincirli konveyör motoru sayfasında ele alınır.

Döner Tabla Motoru Talebinde Gereken Veriler

Tabla için motor ararken ilk bakılacak şey tablanın çalışma şeklidir. Sürekli dönen bir sergileme ya da besleme tablası ile her döngüde 90° dönüp duran bir palet transfer tablası aynı yükü görmez.

İstenen bilgiler: tabla çapı ve tablanın üstündeki en ağır yük, yükün tabla merkezine göre konumu, bir dönüş hareketinin açısı ve süresi, saatteki dönüş sayısı, kullanılan redüktörün tipi ve çıkış devri, motor ile redüktör arasındaki bağlantı ve mevcut motorun etiket değerleri. Tabla konumlama yapıyorsa hangi sensör ve kontrol düzeninin kullanıldığı da yazılmalıdır.

Atalet, Moment ve Motor Gücü

Döner tablada motoru zorlayan asıl yük çoğu zaman sürtünme değil ataletin kendisidir. Ağır bir palet tabla kenarına yakın durduğunda dönen kütlenin ataleti büyür; tabla her harekette bu kütleyi hızlandırmak ve sonra yavaşlatmak zorundadır. Kısa sürede yapılan 90° dönüşler, yavaş ve uzun dönüşlere göre daha büyük ivme ve dolayısıyla daha büyük moment ister.

Gereken gücü tabla ya da redüktör üreticisi; tablanın ataleti, rulman sürtünmesi, istenen hızlanma süresi ve redüktör verimine göre belirler. Tek bir kW değerinin bütün döner tablalara uyduğunu söylemek doğru olmaz. Çalışan bir hatta motor değişecekse eski motorun etiketi en güvenilir başlangıçtır; tabla üzerine daha ağır yük konmaya başlandıysa bu değişiklik ayrıca bildirilmelidir.

Redüktör sonrasında tablaya ulaşan devir, motor devrinin redüktör oranına bölünmesiyle bulunur. Motor devri (redüktör giriş devri) ile tabla devri (redüktör çıkış devri) bu yüzden ayrı ayrı yazılmalıdır. Çok düşük çıkış devri gereken tablalarda 6 kutuplu, yani 1000 d/d senkron devirli motorlar redüktör oranını küçültmeye yardımcı olabilir; seçim redüktörün kabul ettiği giriş devriyle birlikte yapılır.

Redüktör Girişine Bağlantı ve Montaj Kontrolü

Döner tablalarda yer darlığı nedeniyle motor çoğu zaman tablanın altına, 90° çıkışlı bir redüktörle yatay olarak yerleştirilir. Bu düzende konik helisel redüktörler ya da düşük devir için sonsuz vidalı redüktörler sık görülür. Redüktör tipi ve oranı tabla tasarımcısının seçimidir; bu sayfa bağlantının yalnız motor tarafını ele alır. Ayrıntı için redüktör için elektrik motorları sayfasına bakılabilir.

Motor redüktöre çoğunlukla B5 ya da B14 flanşla bağlanır, mil redüktör giriş göbeğine kamayla geçer. Karşılaştırma IEC gövde numarasıyla başlar; ardından flanş tipi ve çapı, merkezleme çapı, delik dairesi, mil çapı ve boyu, kama ölçüsü ve klemens kutusunun tablanın altında hangi yöne baktığı kontrol edilir. Gerilim ve anma akımı da eski motorla kıyaslanır. Bu ölçüler doğrulanmadan yeni motorun redüktöre takılabileceği söylenemez. Gövde ölçüleri: gövde ölçü tablosu.

Tablanın Altında Çalışan Motor İçin Ortam Şartları

Tablanın altı genelde dar ve hava akışı zayıf bir alandır. Motorun fan kapağının önünde boşluk kalmazsa motor kendi ısısını atamaz; bu, sık dur-kalk yapan tablalarda daha belirgin olur. Paletten dökülen kırıntılar, streç film parçaları ve toz motorun kanatları arasına birikebilir; bakımda temizlenmesi gerekir.

Kataloğumuzdaki motorlar IP55 korumalı, F sınıfı yalıtımlıdır ve eksi 15 ile artı 40 santigrat derece ortam, 1000 m rakım koşuluna göre tanımlanmıştır. Soğuk depo girişindeki bir döner tabla ya da daha yüksek rakımdaki bir tesis bu sınırların dışındaysa siparişte belirtilmelidir. Uzun süre bekleyen hatlarda yoğuşma ısıtıcısı, sargı sıcaklığını izlemek için PTC veya PT100 sensörü sipariş seçeneğidir.

Konumlama, Sürücü ve Durma Hassasiyeti

Bir palet transfer tablası her döngüde belirli bir açıda durmalıdır; ray hizası birkaç milimetre kayarsa palet bir sonraki konveyöre geçemez. Bu hassasiyet motor seçiminden değil, kontrol düzeninden gelir. Basit tablalarda bir yaklaşım sensörü yavaşlama sinyali verir, bir ikinci sensör durdurur. Daha hassas uygulamalarda frekans konvertörü tablayı rampalı hızlandırır, hedefe yaklaşırken düşük hızla sürünür ve konumda durdurur.

Tablanın durduğu yerde kımıldamaması gerekiyorsa bu bir fren, mekanik kilit pimi ya da redüktörün kendi tutuşu gibi makine tarafındaki bir önlemle sağlanır. Bu çözümleri tabla üreticisi belirler; tasarım frenli motor öngörüyorsa siparişte belirtin. Servo motorla yapılan yüksek hassasiyetli endeksleme tablaları standart asenkron motorla doğrudan aynı işi yapmaz; bu tür tablalar ayrı değerlendirilmelidir.

Sürücüyle kullanımda üç fazlı serimiz frekans konvertörüne uygundur. Düşük hızda uzun süre tam momentle sürünme varsa harici fan, uzun kabloda dv/dt veya sinüs filtresi düşünülür; bu bilgiler siparişte yazılır. Bkz. inverter uyumlu motorlar.

Tabla Motorunu Yenilerken Göndermeniz Gerekenler

Tabla motoru ile redüktör çoğu zaman birlikte söküldüğünden, ikisinin etiketini aynı mesajda WhatsApp'tan göndermek en pratik yoldur. Fotoğraf çekerken dikkat edilecekler etiketten muadil bulma rehberindedir; numaralarımız iletişim sayfasında yer alır.

  • Motor etiket fotoğrafı: güç, devir, gerilim, akım
  • Redüktörün etiketi: tip, oran ve giriş flanşı
  • Tabla tipi: palet transfer, endeksleme, sürekli dönen tabla
  • Tabla üzerindeki en ağır yük ve konumu
  • Bir dönüşün açısı, süresi ve saatteki dönüş sayısı
  • Sürücü, fren veya kilit pimi kullanılıp kullanılmadığı
  • Montaj şekli (B5/B14 flanş, yatay veya dikey) ve adet

Döner Tabla İçin Mağazadaki Motor Seçenekleri

Tüm modeller elektrik motoru mağazası sayfasındadır. Hafif tablalarda alüminyum gövdeli motorlar, ağır palet tablalarında pik döküm gövdeli motorlar incelenebilir.

Tabla uygulamasıHareket karakteriRedüktörde bakılacakMağazadan örnek
Montaj hücresi endeksleme tablasıKısa adımlar, sık dur-kalkÇıkış devri ve tutma şekli0,37 kW alüminyum, 71M2-4
Palet hattı 90° transfer tablasıAğır yük, ataletli çeyrek tur90° çıkış, giriş flanşı1,1 kW pik döküm, 90L-6
Sürekli dönen besleme tablasıSabit düşük hızYüksek oran, ısınma0,55 kW alüminyum, 80M2-6

Tablodaki modeller örnektir; kesin seçim değildir ve makineye uygunluğu redüktör verisi, tabla yükü ve montaj ölçüleriyle ayrıca doğrulanır.

Sık Sorulan Sorular

Döner tabla durduğu yerde neden biraz geri kayıyor?

Motor durduktan sonra tablanın ataleti bir süre daha hareket ettirir; tabla bir fren, kilit pimi ya da tutuşu olan bir redüktörle sabitlenmiyorsa konum kayabilir. Çözüm makine tarafındaki durdurma ve tutma düzenindedir.

Tablayı hızlandırmak için 3000 devirli motor takabilir miyim?

Motor devri değişince tabla devri de aynı oranda değişir ve ivme artar; redüktörün giriş devri sınırı, tablanın durma hassasiyeti ve yükün kayma riski birlikte değerlendirilmelidir. Bu değişikliği tabla üreticisiyle konuşun.

Endeksleme tablasında standart motor servonun yerini tutar mı?

Hayır. Servo sistemle yapılan hassas açılı konumlama, standart asenkron motor ve basit sensörlü kontrolle aynı şekilde sağlanamaz. Bu tablalar için makine üreticisinin çözümü esas alınır.

Motoru redüktörden ayrı alabilir miyim?

Evet; bu sayfadaki motorlar redüktörden bağımsız olarak sipariş edilir. Mevcut redüktörün giriş tarafındaki flanş ve göbek ölçüsünü siparişe ekleyin ki motorla karşılaştırılabilsin.