Bantlı konveyör, iki tambur arasında gerilmiş sonsuz bir lastik ya da PVC bandın taşıyıcı rulolar üzerinde kaymasıyla çalışır. Malzemeyi taşıyan şey bant, bandı hareket ettiren şey ise tahrik tamburunun yüzeyindeki sürtünmedir. Bu sayfa o tamburu döndüren motoru ve bandın kendine özgü davranışının motor seçimine etkisini anlatır; konveyör ailesinin genel tablosu konveyör bant elektrik motorları sayfasında yer alır.

Bant, tambur ve gergi: hareketin aktarıldığı yer
Bantlı konveyörde motorun torku bir dişliye ya da zincire değil, bandın tambura sarıldığı yüzeye aktarılır. Bant tamburu ne kadar geniş bir açıyla sarıyorsa ve gerginliği ne kadar uygunsa, kaymadan o kadar fazla çekiş iletilir. Tambur yüzeyi bu yüzden çoğu zaman kauçukla kaplanır.
Gergi düzeni (vidalı, ağırlıklı ya da arabalı) bandı tambura bastıran kuvveti sağlar. Gergi gevşekse motor tam gücüne ulaşmadan bant tamburda kayar; aşırı sıkıysa tambur ve redüktör rulmanlarına, dolayısıyla motora gereksiz yük biner. Yani motordan önce gergi ayarı doğru olmalıdır; aksi hâlde güçlü bir motor bile sorunu çözmez.
Motor gücünü belirleyen dirençler
Yatay bir bantta gücün büyük bölümü sürtünmeye gider: taşıyıcı ve dönüş rulolarının dönme direnci, bandın rulolar üzerinde esneyerek ilerlemesi, sıyırıcıların ve etek lastiklerinin sürtünmesi. Bant uzadıkça ve rulo sayısı arttıkça bu kalemler büyür. Eğim varsa bunlara malzemeyi kaldırmak için gereken güç eklenir.
Bu hesap konveyör tasarımcısının işidir ve bant genişliği, hızı, kapasite, uzunluk ve eğimden yapılır. Motor tarafında bilinmesi gereken, hesabın en ağır yüklemeye ve en soğuk çalışma koşuluna göre yapılmış olmasıdır; kışın donmuş yağlı rulolar ve sertleşmiş bant direnci belirgin biçimde artırır. Mevcut bir hatta en sağlam veri, çalışan motorun etiketi ve yük altındaki akım ölçümüdür.
Uzun bantlarda kalkış: esneme ve kayma
Bant esnek bir elemandır. Motor ani bir torkla kalktığında tahrik tamburunun yanındaki bant hemen gerilir, uzak uçtaki bant ise bir süre hareketsiz kalır. Bu gecikme, uzun konveyörlerde bandın dalgalanmasına, tamburda kaymaya ve ek yerlerinde zorlanmaya yol açar. Kısa bir paketleme bandında fark edilmeyen bu durum, yüzlerce metrelik bir taş ocağı bandında belirleyici olur.
Bu yüzden uzun ve dolu kalkan bantlarda hedef, torku yavaş yavaş artırmaktır. Yumuşak yol verici bu işi akımı sınırlayarak yapar; konvertör ise rampa süresini ve bant hızını ayarlamaya izin verir. Bazı büyük konveyörlerde motor ile redüktör arasına hidrolik kaplin konur; motor yükten bağımsız hızlanır, kaplin torku yumuşakça banda aktarır. Hangi yolun seçileceği bant uzunluğuna, şebeke kapasitesine ve kalkış sıklığına bağlıdır.
Tahrikin yerleşimi ve bağlantı biçimleri
En yaygın düzen, motoru ve redüktörü baş tamburda, yani boşaltma ucunda konumlandırmaktır; bant böylece yüklü kolda çekilir. Bağlantı için üç çözüm öne çıkar:
- Mile geçme redüktör: Redüktör doğrudan tambur miline takılır, tork kolu ile şasiye tutturulur; motor redüktöre flanşla bağlanır. Kompakt ve hizalama gerektirmeyen bir çözümdür.
- Kaide üzerinde motor-kaplin-redüktör: Ağır bantlarda motor ve redüktör bir şaseye oturur, aralarında esnek ya da hidrolik kaplin bulunur. Ayaklı motor ve doğru hizalama gerekir.
- Kayış-kasnak ve redüktör: Bant hızını kasnak değişimiyle ayarlamak isteyen tesislerde kullanılır.
Motorun içine yerleştirildiği tambur motorlar (motorlu tambur) HEM Motor'un 2026 kataloğunda yer almaz; bu sayfadaki seçenekler tamburun dışında duran standart trifaze motorlardır. Redüktörle eşleşme için redüktör için elektrik motorları sayfasına, flanş tipleri için B5 ve B14 flanşlı motorlar sayfasına bakabilirsiniz.
Hafif bant ile ağır bant arasındaki fark
Paketleme, lojistik ve montaj hatlarındaki bantlar kısa, düz ve hafif yüklüdür; motor çoğunlukla küçük güçlüdür ve sık dur-kalk yapar. Burada alüminyum gövdeli motorlar ve kompakt redüktörler pratik bir eşleşme sunar. Ürün takibi için hız ayarı istenirse konvertör kullanılır.
Taş ocağı, maden ve santral bantları ise uzun, eğimli ve tozludur; yük sürekli ve ağırdır, kalkışlar çoğu zaman dolu bantla olur. Bu tip hatlarda pik döküm gövdeli motor, toz ve darbeye karşı daha dayanıklı bir gövde sunar. Açık sahadaki motor için yoğuşma ısıtıcısı ve PTC sargı sensörü sipariş seçeneği olarak eklenebilir; gövde kanatçıklarında biriken toz düzenli temizlenmelidir.
Örnek HEM modelleri ve seçim tablosu
Bantlı konveyörlerde redüktörle kullanılan 4 kutuplu motorlar en yaygın tercihtir. Hafif bir paket bandında 2,2 kW alüminyum 100L1-4 1450 d/d'de 14,5 Nm verir; biraz daha yüklü hatlarda 4 kW alüminyum 112M-4 bakılabilir. Orta boy bir agrega bandında 15 kW pik 160L-4 1465 d/d'de 97,8 Nm üretir; uzun bir ana taşıma bandında ise 37 kW pik 225S-4 1485 d/d'de 237,9 Nm verir ve 400 V'ta 66,1 A çeker.
| Bant tipi | Yük karakteri | Seçimde dikkat | Örnek HEM modeli |
|---|---|---|---|
| Paketleme ve montaj bandı | Hafif, sık dur-kalk | Kompakt redüktör, hız ayarı | 100L1-4, 2,2 kW (alüminyum) |
| Lojistik ve koli bandı | Hafif-orta, uzun çalışma | Flanş tipi, şebeke gerilimi | 112M-4, 4 kW (alüminyum) |
| Agrega ve kum bandı | Sürekli, tozlu, dolu kalkış | Gergi, kalkış yöntemi | 160L-4, 15 kW (pik döküm) |
| Uzun ana taşıma bandı | Ağır, bant esnemesi belirgin | Rampa, kaplin, şebeke kapasitesi | 225S-4, 37 kW (pik döküm) |
Bu modeller fikir vermek içindir; asıl motoru bandın gerçek yükü, istenen bant hızı, tahrik bağlantısı ve sahanın koşulları belirler.
Teklif için gönderilecek bilgiler
Konveyörün kullanıldığı makineyi ya da hattı, bant uzunluğunu ve eğimini kısaca anlatın. Ardından motor gücü (kW), devir (d/d), şebeke gerilimi, montaj tipi, redüktör bağlantısı ve istenen adet bilgisini ekleyin. Değişecek eski bir motor varsa etiketinin fotoğrafını gönderin; aynı gövde ve flanşla eşleştirme bu sayede kolaylaşır.
Alüminyum ve pik döküm modellerin güncel fiyatlarını elektrik motoru satın al sayfasında bulabilirsiniz. WhatsApp ya da telefonla ulaşmak için iletişim sayfamıza bakın.
Sık Sorulan Sorular
Bant tamburda kayıyorsa daha güçlü motor takmak çözüm mü?
Çoğu zaman hayır. Kayma, gergi kuvvetinin yetersizliğinden, tambur kaplamasının aşınmasından ya da bandın ıslanmasından kaynaklanır. Önce bunlar düzeltilmeli; motor gücü ancak hesap gerçekten yetersizse artırılmalıdır.
Motorlu tambur yerine dışarıda duran motor kullanmanın farkı nedir?
Dışarıdaki motor ve redüktör ayrı ayrı bakım görür, arızada yalnız arızalı parça değişir ve standart gövde ölçüleriyle bulunur. Motorlu tambur daha kompakttır ama HEM Motor'un 2026 kataloğunda yer almaz.
Bant hızını değiştirmek için kasnak mı, konvertör mü?
Hız bir kez değişecekse kasnak ya da redüktör oranı yeterlidir. Hız ürüne göre sık ayarlanacaksa konvertör daha pratiktir; trifaze serilerimiz konvertörle sürülebilir, düşük devirde uzun süre tam yükte çalışma ve uzun kablo durumunu siparişte belirtin.
Uzun bir bantta iki ayrı tahrik kullanılabilir mi?
Kullanılabilir; çok uzun konveyörlerde yük iki tambura bölünür. Bu durumda motorların aynı güç ve devirde olması, yük paylaşımının konvertör ya da kaplinle dengelenmesi gerekir; düzeni konveyör tasarımcısı belirler.





