Un Değirmeni Vals Elektrik Motorunda Devir ve Kayış Aktarması

Un değirmeninde vals, buğdayı kademeli olarak kıran ve incelten makinedir; her vals çiftinin mili, değirmenin akış şemasında tanımlanmış bir hızda dönmek zorundadır. Bu hızı çoğu tesiste doğrudan motor değil, motor ile vals arasındaki kayış-kasnak aktarması belirler. Bu yüzden vals motoru değiştirilirken yalnız kilovata bakmak yetmez: motorun nominal devri, kasnak çapları ve kayışın motor miline bindirdiği yük birlikte ele alınmalıdır. Aşağıda bu üç başlığı HEM Motor'un satıştaki pik döküm modelleri üzerinden sırayla açıyoruz.

Vals hızını kim belirler: motor mu, kasnak mı?

Vals üreticisi, makinenin hızlı ve yavaş merdaneleri için belirli mil devirleri öngörür. İki merdane arasındaki hız farkı genellikle makinenin içindeki dişli ya da kayış düzeniyle sabitlenir; motorun görevi, hızlı merdanenin giriş miline doğru devri ve yeterli torku vermektir. Motor ile vals arasındaki kasnak oranı, bu giriş devrini ayarlayan son halkadır.

Temel ilişki basittir: vals kasnağının devri, motor devrinin kasnak çaplarının oranıyla çarpımına eşittir. Formülle yazarsak n_vals = n_motor × d_{motor kasnağı} / d_{vals kasnağı}. Kayışın bir miktar kaydığı ve hesabın etkin çaplarla yapıldığı unutulmamalıdır; sonuç yaklaşık bir değerdir, son ayar sahada takometreyle doğrulanır.

Bu ilişkinin pratik sonucu şudur: değirmendeki eski motorun nominal devri ile yeni motorunki farklıysa vals hızı da değişir. Örneğin etiketinde 1450 d/d yazan bir motor yerine 1465 d/d nominal devirli bir model takıldığında aynı kasnaklarla vals yaklaşık yüzde bir daha hızlı döner. Bu küçük fark çoğu zaman tolerans içindedir; ancak 1500 d/d bir motor yerine 1000 d/d model takmak, kasnak oranı değiştirilmeden kabul edilemeyecek bir hız düşüşü demektir.

Değirmen tarafında öne çıkan pik döküm modeller

Un değirmenlerinde vals tahriki çoğunlukla 4 kutuplu, yani 1500 d/d senkron devirli motorlarla yapılır; kasnak oranı bu devre göre hesaplanır. Aşağıdaki tablo, sitede satışta olan ve vals tahrikinde sık görülen güç aralığına denk gelen üç pik döküm modeli gösterir. Hangi gücün gerektiği vals boyuna, öğütme pasajına ve kapasiteye bağlıdır; tablo bir öneri değil, kayıtlı değerlerin özetidir.

Üç model de IP55 koruma sınıfında, F sınıfı yalıtımlıdır ve 400/690 V (Δ/Y), 50 Hz beslemeyle çalışır; 400 V şebekede üçgen bağlanır. 160M ile 160L aynı mil yüksekliğine sahiptir ama gövde boyu ve ayak delik aralığı farklıdır; 180M ise bir üst gövde sınıfıdır. Vals altındaki motor kaidesine ya da gergi rayına sığıp sığmayacağını 2D teknik çizimlerden kontrol edin. Sektöre ait diğer bilgiler un değirmeni elektrik motorları sayfasında toplanmıştır.

Kayış aktarmasında motor miline binen yük

Kaplinli tahrikin aksine kayışlı tahrikte motor mili yalnız döndürme momenti taşımaz; kayış gerginliği mile yandan bir kuvvet uygular. Bu radyal yük, motorun ön rulmanını en çok zorlayan etkendir ve değişimden sonra erken rulman sesi duyulmasının yaygın nedenlerinden biridir.

Radyal yükü büyüten durumlar

• Gereğinden küçük motor kasnağı: Aynı torku küçük bir çapla aktarmak için kayışın daha fazla çekmesi gerekir. Kasnak oranını tutturmak için motor kasnağını aşırı küçültmek yerine vals kasnağını büyütmek genellikle daha sağlıklıdır.
• Kasnağın milin ucuna takılması: Kasnak mil omzundan uzaklaştıkça kuvvetin rulmana etkisi artar. Kasnak, mil boyunun izin verdiği ölçüde gövdeye yakın oturtulmalıdır.
• Fazla gerilmiş kayış: Kaymayı önlemek için kayışı aşırı germek, sorunu rulmana taşır. Gerginlik kayış üreticisinin tavsiyesine göre ayarlanır.
• Kaçık hizalama: Motor kasnağı ile vals kasnağı aynı düzlemde değilse kayış yanlardan aşınır, titreşim artar.

Kasnak göbeğinin yeni motorun miline uyması da ayrı bir kontroldür. Mil çapı ve kama ölçüsü gövde koduna göre değişir; bu ölçüleri tahminle değil, katalog ve teknik çizim üzerinden karşılaştırın.

Ortam: un tozu, titreşim ve sürekli çalışma

Vals katında motorlar uzun saatler boyunca, çoğu zaman haftalarca durmadan çalışır. Bu durum seçimde üç noktayı öne çıkarır:

• Toz ve soğutma: IP55 gövde toz girişine karşı korumalıdır, ancak fan kapağı ve gövde kanatçıkları un tozuyla kaplanırsa motor kendini yeterince soğutamaz. Periyodik temizlik, motorun etiket değerinde çalışmasının ön koşuludur.
• Gövde malzemesi: Titreşimli vals katlarında ve sürekli çalışmada pik döküm gövde rijitliği nedeniyle tercih edilir. Sitede 11 kW'a kadar alüminyum gövde seçeneği de vardır; seçim makinenin yapısına ve montaj yerine göre yapılır.
• Toz patlaması riski: Tesisinizde patlayıcı toz ortamı olarak sınıflandırılmış bir bölge varsa, o bölgeye özel olarak tasarlanmış motor gerekir. Standart IP55 trifaze motor bu tür bölgeler için tanımlı değildir; bölge sınıfını mutlaka siparişte belirtin.

Yol verme yöntemi de önemlidir. Vals boşta kalkıyorsa yıldız-üçgen yol verme yaygındır; yüklü kalkış veya sık duruş-kalkış varsa durumu teklif aşamasında anlatın.

Varsayımsal örnek: 15 kW vals motorunun yenilenmesi

Bu bölüm bir hesap örneğidir, gerçek bir müşteri uygulamasını anlatmaz. Bir valsin eski motorunun etiketinde 15 kW ve 1460 d/d yazdığını, motor kasnağının 200 mm, vals kasnağının 500 mm etkin çapta olduğunu varsayalım.

• Mevcut vals devri: 1460 × 200 / 500 ≈ 584 d/d.
• Yeni motor: Aynı güç ve kutup sayısında 160L-4 pik döküm modeli, nominal 1465 d/d. Aynı kasnaklarla vals ≈ 586 d/d döner; fark yüzde yarımın altındadır ve pratikte kasnak değişikliği gerektirmez.
• Gövde kontrolü: Eski motor da 160L gövdedeyse gergi rayı ve cıvata delikleri büyük olasılıkla uyar. Farklı bir gövde varsa ray ölçüsü çizimle karşılaştırılır.
• Kasnak göbeği: Eski kasnak yeni mile takılacaksa mil çapı ve kama kanalı karşılaştırılır; uymuyorsa göbek yeniden işlenir ya da yeni kasnak alınır.
• Yük kontrolü: Devreye aldıktan sonra öğütme sırasında akım ölçülür. Akım sürekli olarak 27,3 A anma değerinin üzerindeyse sorun motorda değil, pasaj yükünde veya kayış ayarında aranmalıdır.

Sipariş öncesi hazırlamanız gerekenler

Vals motorunu doğru eşleştirmek için bize şunları iletin:

• Eski motorun etiket fotoğrafı (güç, nominal devir, gerilim, gövde kodu)
• Motor ve vals kasnaklarının çapları ile kayış tipi
• Montaj şekli: ayaklı gergi rayı mı, başka bir bağlantı mı
• Şebeke gerilimi ve yol verme yöntemi
• Vals katının ortam koşulları; varsa toz bölgesi sınıflandırması

Tüm güç ve devir seçeneklerini, güncel fiyatlarla birlikte elektrik motoru satın al sayfasında bulabilirsiniz. Eski motorunuzun bilgilerini etiket gönderme sayfası üzerinden paylaşırsanız muadil modeli birlikte belirleriz; diğer sorularınız için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz.