English
Français
Türkçe
Español
Русский
Kasa taşıma konveyöründe motoru seçmeden önce iki şeyi netleştirmek gerekir: saatte kaç kasa geçmesi gerektiği ve hattın durmasını motorun mu, yoksa biriktirme düzeninin mi karşılayacağı. Hat hızı kasa boyu ve kasalar arası boşlukla kapasiteden hesaplanır. Sık dur-kalk ise çoğu zaman motoru büyüterek değil, hattı bölgelere ayırarak ya da motoru döndürüp kasaları sürtünmeyle biriktirerek çözülür.
Kapasiteden hat hızına
Kasa hattında hedef, birim zamanda geçen kasa sayısıdır. Hat hızı bu sayıdan türetilir: gereken hız ≈ saatteki kasa sayısı × (kasa boyu + kasalar arası boşluk) ÷ 60. Sonuç m/dk cinsindendir. Boşluk, hattın tasarımına göre değişir; kasalar tampon tampona dizilerek gidiyorsa boşluk sıfıra yaklaşır, sensörle ayrıştırılıyorsa belirli bir mesafe eklenir.
Aşağıdaki değerler varsayımsaldır. Saatte 1.200 kasa geçmesi gereken bir hatta kasa boyu 0,6 m ve boşluk 0,15 m olsun. Gereken hız 1.200 × 0,75 ÷ 60 = 15 m/dk olur. Bu, tasarım hızının alt sınırıdır; hat hiç durmadan çalışmayacağı için genellikle bunun üzerinde bir pay bırakılır. Ancak hızı gereğinden fazla artırmak, kasa devrilmesini, transfer noktalarında çarpmayı ve kalkışta kaymayı artırır.
| Kasa hattındaki bölüm | Hız ilişkisi |
|---|---|
| Besleme ve taşıma bölümü | Kapasiteye göre hesaplanan temel hız |
| Ayrıştırma (boşluk açma) bölümü | Bir önceki bölümden biraz hızlı; aradaki hız farkı kasalar arasında boşluk açar |
| Birleştirme ve transfer noktası | İki hattın hızları birbirine yakın tutulur, kasa çarpışması önlenir |
| Biriktirme bölümü | Aşağıdaki makine durduğunda kasaları bekletir; motor hızı değişmeyebilir |
Dur-kalkı kim karşılayacak: motor mu, biriktirme mi?
Kasa hatlarında duruşun çoğu, hattın sonundaki makineden (yıkama, dolum, istifleme, paletleme) gelir. O makine durunca kasalar birikir. Bunu karşılamanın üç temel yolu vardır ve her biri motora farklı bir yük bindirir.
1. Bütün hattı tek motorla durdurup kaldırmak
En basit düzendir. Ama hattın tamamı her seferinde dolu kalkar; motor, bütün kasaların ve zincirin ataletini birlikte hızlandırır. Duruş sayısı arttıkça kalkışların ısısı birikir ve termik koruma atmaya başlar. Uzun hatta bu düzen hem motoru hem zinciri zorlar.
2. Hattı bölgelere ayırmak
Hat, her biri kendi motoruna sahip kısa bölümlere ayrılır. Sensörler, bir bölümün önü doluysa yalnız o bölümü durdurur. Her motor daha küçük bir kütleyi kaldırır ve yalnız gerektiğinde durur. Kalkış başına ısı düşer; arıza olduğunda da hattın tamamı değil, bir bölüm etkilenir.
3. Motoru döndürüp kasaları kaydırarak biriktirmek
Plastik paletli zincir veya rulolu hatlarda, kasa önü kapanınca zincir altından kaymaya devam eder, kasalar sürtünmeyle bekler. Motor durmaz, kalkış ısısı oluşmaz. Ancak kaydırma sürtünmesi yük olarak motora yansır; birikmiş kasa sayısı arttıkça motorun çektiği akım da artar. Bu düzende güç hesabı, biriktirme bölümündeki en fazla kasa sayısına göre yapılmalıdır.
Hangi düzenin seçileceği hat tasarımcısının kararıdır. Motor siparişinde bu düzeni ve saatteki duruş sayısını belirtmek, doğru güç ve yol verme yönteminin seçilmesini sağlar.
Sık kalkışta motor için pratik kontrol listesi
- Saatteki kalkış sayısını sayın: Hattın gerçek çalışma hızında, yoğun vardiyada sayın. Tahmine dayalı değer çoğu zaman düşük çıkar.
- Kalkışta yükü belirleyin: Bölüm dolu mu kalkıyor, yarı dolu mu? Islak kasalar ve dolu şişe kasaları ağırdır.
- Yol verme yöntemine bakın: Kontaktörle doğrudan yol verme her kalkışta tam akım çeker. Frekans konvertörü rampa ile yumuşak kalkış verir ve kasaların devrilmesini de azaltır.
- Motor gövdesini kontrol edin: Vardiya sonunda gövde normalden çok ısınıyorsa ya da termik atıyorsa, sorun kalkış sayısıyla ilgili olabilir; önce mekanik direnç (sıkışmış rulo, gergin zincir) giderilir.
Frekans konvertörüyle çalışma kasa hatlarında yaygındır. Üç fazlı serilerimiz frekans konvertörüyle hız kontrolüne uygundur; uzun süre düşük devirde tam torkla çalışmada harici fan gerekebilir, sürücü-motor arası kablo uzunsa dv/dt veya sinüs filtresi değerlendirilir; bu koşullar siparişte bildirilir. Ayrıntılar inverter ile kullanım sorusunda yer alır. Kasanın milimetrik bir noktada durması gerekiyorsa frenli veya konumlamalı özel çözüm gerekir; bu, standart motorla aynı sayılmaz.
