110 kW Elektrik Motoru Satın Alırken Devir ve Tahrik Sistemi Uyumu

110 kW sınıfında bir motor satın alırken devir seçimi, motorun kendisinden çok tahrik ettiği sistemle ilgili bir karardır. Aynı güçte 1000, 1500 ve 3000 d/d modeller mile çok farklı torklar aktarır; bu da kaplinin, kayışların, redüktörün ve makine milinin bu torku taşıyıp taşıyamayacağı sorusunu doğurur. Bu yazıda HEM Motor'un üç adet 110 kW modelini örnek alarak, motor devrini tahrik sistemiyle nasıl eşleştireceğinizi ve siparişten önce hangi aktarma elemanlarını kontrol etmeniz gerektiğini anlatıyoruz.

110 kW modeller: aynı güç, üç farklı tork

HEM Motor'un 110 kW seçenekleri pik döküm gövdelidir ve üç devirde gelir. Koruma sınıfı IP55, yalıtım sınıfı F; besleme 400/690 V (Δ/Y), 50 Hz'dir. 75 kW ve üzerindeki bütün modellerde olduğu gibi servis faktörü 1,15'tir.

Akımlar birbirine yakındır, ama torklar üç kata kadar farklıdır. 1000 d/d modelin miline düşen 1063 Nm, 3000 d/d modeldeki 352,8 Nm'nin yaklaşık üç katıdır. Mile bağlanan her eleman, motorun gücüne değil bu torka göre boyutlandırılır. Bu yüzden "110 kW'lık kaplin" ya da "110 kW'lık kayış" diye bir şey yoktur; seçim tork ve devirle yapılır.

Devri belirleyen, makinenin istediği hızdır

Doğru motor devri, makinenin çalışma devrinden ve aradaki aktarma oranından geriye doğru bulunur. Sıra şöyledir:

• Makinenin mil devri: Fan, pompa, kırıcı rotoru, değirmen veya tamburun çalışması gereken devir. Bu değer makine üreticisinden veya mevcut düzenden alınır.
• Aktarma şekli ve oranı: Doğrudan kaplin (oran 1), kayış-kasnak (kasnak çapları oranı) veya redüktör (redüktör oranı).
• Motor devri: Makine devri ile aktarma oranının çarpımı. Sonuç 985–990, 1485–1490 veya 2975–2980 d/d civarına düşüyorsa ilgili kutup sayısı doğal seçimdir.

Hesap iki devir arasında kalıyorsa iki yol vardır: aktarma oranını değiştirmek (kasnak veya redüktör) ya da motoru frekans konvertörüyle sürmek. Hangi yolun uygun olduğu, makinenin hız aralığına ve aktarma elemanlarının kapasitesine bağlıdır.

Tahrik şekline göre kontrol listesi

Doğrudan kaplinli tahrik

Motor devri makine devrine eşittir; bu yüzden devir seçiminde esneklik yoktur. 2 kutuplu bir pompa için 3000 d/d, 4 kutuplu bir fan için 1500 d/d gerekir.

• Kaplinin tork kapasitesi motorun nominal torkunu, kalkış ve darbe yükleri için uygun bir katsayıyla karşılamalıdır.
• Kaplin göbeği yeni motorun mil ucuna uymalıdır. 315S gövdede 2 ve 4 kutuplu motorların mil ucu farklı olabilir; ölçüyü 2026 kataloğundan kontrol edin.
• 3000 d/d'de kaplinin izin verilen en yüksek devri ve balans kalitesi ayrıca önem kazanır.

Kayış-kasnak tahriki

Kasnak oranıyla makine devri ayarlanabildiği için motor devrinde esneklik vardır; ama bu esneklik bedelsiz değildir.

• Aynı güçte düşük devirli motor daha yüksek tork verir; aynı kayışla aktarılmak istenirse kayış sayısı veya profil büyür.
• Yüksek devirli motorda kayış hızı artar; kasnak çapı ve kayış tipinin izin verdiği hız sınırları kontrol edilmelidir.
• Kayış gerginliği motor miline ve ön rulmana yanal yük bindirir. 110 kW'ta küçük çaplı bir kasnak bu yükü büyütür; kasnak çapı ve mil ucundan uzaklığı makine tasarımında değerlendirilmelidir. Ağır yanal yük varsa bunu siparişte belirtin.

Redüktörlü tahrik

• Redüktörün giriş devri motor devrine uymalıdır; çoğu endüstriyel redüktör 1500 d/d girişe göre kataloglanır. 3000 d/d motorla beslemek, redüktörün izin verdiği giriş devrini aşabilir.
• Redüktörün mekanik kapasitesi kadar ısıl kapasitesi de kontrol edilmelidir; sürekli çalışmada redüktör, mekanik sınırına gelmeden ısıl sınırına ulaşabilir.
• Motor flanşla redüktöre bağlanacaksa flanş ölçüsü siparişte teyit edilir. Montaj şekilleri gövdeye göre sunulur; ayrıntı montaj şekilleri sorusunda yer alır.

Devir değiştirmenin yan etkileri

Mevcut bir sistemde motor devrini değiştirmeyi düşünüyorsanız şu sonuçları hesaba katın:

• Makine hızı değişir: Aktarma oranı aynı kalırsa makine de aynı oranda hızlanır veya yavaşlar. Fan ve pompalarda debi devirle, basınç devrin karesiyle, çekilen güç ise devrin küpüyle değişir. 1500 d/d'den 3000 d/d'ye geçen bir fan, aynı çarkla 110 kW'ı çok aşan bir güç isteyebilir.
• Gövde ve kaide değişebilir: Tablodaki 1000 d/d model 315L, diğerleri 315S gövdededir. 1500 d/d'den 1000 d/d'ye geçiş, aynı mil yüksekliğinde de olsa ayak delik aralığını değiştirir.
• Aktarma elemanları yeniden seçilir: Düşük devirde artan tork kaplin, kayış ve redüktör giriş milini zorlar; yüksek devirde ise balans ve hız sınırları öne çıkar.

Frekans konvertörü bir çözüm mü?

Makinenin farklı hızlarda çalışması gerekiyorsa sürücü mantıklı olabilir. Hız kontrolü açısından üç fazlı serilerimiz frekans konvertörüyle kullanılabilir. Motor uzun süre düşük devirde ve tam torkta kalacaksa harici fan gerekebilir; sürücüyle motor arasındaki kablo uzunsa dv/dt ya da sinüs filtresi değerlendirilir. Bu koşulları siparişte yazın; ayrıntılar inverterle kullanım sorusunda anlatılmıştır. Sürücüyle anma frekansının üstüne çıkmak motorun torkunu düşürür ve mekanik sınırları zorlar; bu nedenle sürücü, yanlış seçilmiş bir devrin kalıcı çözümü olarak görülmemelidir.

SF 1,15 devir seçimini nasıl etkiler?

110 kW modellerin servis faktörü 1,15'tir; motor, etikette yazan gücün yaklaşık %15 fazlasını karşılayacak bir rezerve sahiptir. Bu rezerv, sistemin gerçek yükü hesaplanandan biraz yüksek çıktığında veya ortam koşulları zorlaştığında bir güvenlik payı sağlar. Devir değişikliğiyle artan bir yükü karşılamak ya da ihtiyaçtan küçük bir motor seçmek için kullanılmamalıdır. Aktarma elemanlarını da SF ile çarpılmış güce göre değil, gerçek yük ve tork değerlerine göre, kendi emniyet katsayılarıyla seçin.

Örnek senaryo: kayışlı tahrikli bir değirmende motor yenileme

Bu bölümdeki durum kurgusaldır, belirli bir müşteriye ait değildir. Bir mineral öğütme tesisinde değirmen, kayış-kasnak üzerinden 110 kW, 1500 d/d bir motorla çalışıyor ve motor yenilenecek olsun.

• Makine devri ve kasnak oranı değişmeyecekse aday model 315S-4 kodlu 110 kW motordur; etiketinde 1488 d/d görünür.
• İşletme, kayışların sık değiştiğini belirtirse sorun motor devrinde değil kayış sayısı, profil veya gerginlikte olabilir; bu, motor siparişinden ayrı bir mekanik incelemedir.
• Daha büyük bir motor kasnağıyla 315L1-6 (988 d/d, 1063 Nm) kullanmak düşünülürse; kayışlar daha yüksek torku taşımalı, yeni kasnak oranı hesaplanmalı ve 315L gövde için kaide ile motor kızağı uyarlanmalıdır.
• Aynı tesiste doğrudan kaplinle bağlı yüksek devirli bir proses pompası varsa, onun için 315S-2 (2978 d/d) değerlendirilir; kaplinin devir sınırı ve pompanın 2 kutuplu tasarımı teyit edilir.

Sipariş için gönderilecek bilgiler

• Güç ve istenen motor devri; makinenin çalışma devri
• Tahrik şekli (kaplin, kayış-kasnak, redüktör), aktarma oranı ve varsa kasnak çapları
• Redüktör kullanılıyorsa giriş devri ve bağlantı şekli; flanşlı bağlantıda flanş ölçüsü
• Montaj şekli, gerilim, yol verme yöntemi ve frekans konvertörü kullanılıp kullanılmayacağı
• Kullanım alanı, çalışma süresi ve değişimse sökülecek motorun etiket görüntüsü

110 kW ve diğer güçlerdeki modelleri güncel fiyatlarıyla elektrik motoru satın al sayfasında bulabilir, tüm büyük güç seçeneklerini pik döküm gövdeli motorlar listesinde görebilirsiniz. Eski bir motoru değiştiriyorsanız etiket fotoğrafını muadil bulma sayfası üzerinden iletin; tahrik bilgilerinizle uygun devri birlikte netleştirelim. Diğer sorularınız için iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz.