Pistonlu Hava Kompresörü Motoru

Pistonlu hava kompresöründe krank mili, biyel kolları üzerinden pistonları silindir içinde ileri geri sürer; her emme-basma turunda bir miktar hava sıkıştırılıp tanka gönderilir. Oto servisinden marangoz atölyesine, boya kabininden küçük üretim hatlarına kadar en çok rastlanan basınçlı hava kaynağı budur. Bu sayfa kompresör kafasını çeviren elektrik motorunu anlatır; kompresör türlerinin genel karşılaştırması kompresör elektrik motorları sayfasındadır.

Krank milinin her turunda değişen moment

Piston alt ölü noktadan yukarı çıkarken silindirdeki basınç hızla yükselir ve basma valfi açılana kadar mildeki direnç artar. Piston geri inerken direnç neredeyse sıfıra düşer. Motor milinde bu, her turda bir ya da birkaç kez tekrarlanan bir moment dalgası demektir. Tek silindirli kafalarda dalga belirgindir; V veya W düzenli iki-üç silindirli kafalarda silindirler sırayla çalıştığı için yük daha düzgün dağılır.

Kompresör kasnağı genellikle kanatlı ve ağırdır. Bu kasnak bir yandan volan görevi görerek moment dalgasını yumuşatır, öte yandan kanatlarıyla silindir ve ara soğutucu borusu üzerine hava üfler. Motor bu nedenle sıkıştırma işinin yanında kasnağın soğutma işini de dolaylı olarak taşır.

Tek kademe ile çift kademe: motor açısından fark

Tek kademeli kafada hava tek silindirde son basınca çıkarılır. Çift kademeli kafada büyük çaplı alçak basınç silindiri havayı önce ara basınca sıkıştırır, ara soğutucudan geçen hava küçük yüksek basınç silindirinde son basınca ulaşır. Daha yüksek tank basıncı isteyen işlerde çift kademe tercih edilir ve aynı hava debisi için mil gücü de artar.

Mevcut bir kafanın motorunu değiştirirken kompresör üreticisinin önerdiği kafa devri ve güç birlikte değerlendirilmelidir. Kafa devrinin üstüne çıkmak debiyi artırır gibi görünse de valf ve segman aşınmasını hızlandırır, motoru da etiket akımının üstüne taşıyabilir.

Tank üstü kayışlı düzen ve dönüş yönü

Atölye tiplerinde motor ile kafa tankın üstündeki ortak bir sacın üzerine yan yana bağlanır. Motor kasnağı küçüktür, kompresör kasnağı büyüktür; kafa devri bu çap oranıyla ayarlanır. Motor ayakları çoğunlukla kızaklı deliklere oturur, kayış motoru dışa kaydırarak gerilir. 4 kutuplu (1500 d/d) motor bu düzende en sık görülen seçimdir.

Dönüş yönü pistonlu kompresörde önemlidir: kanatlı kasnağın havayı silindire doğru üflemesi ve çarpmalı yağlamalı kafalarda yağ kepçesinin doğru çalışması, okla gösterilen yöne bağlıdır. Üç fazlı motor ters dönüyorsa iki faz ucunun yeri değiştirilir. Kayış koruma kapağı hem güvenlik hem de kasnaktan gelen soğutma havasının yönlendirilmesi için yerinde kalmalıdır.

Kalkış, basınç şalteri ve çalışma oranı

Pistonlu kompresörler çoğunlukla aralıklı çalışmaya göre tasarlanır: tank dolunca durur, basınç düşünce yeniden kalkar. Her kalkışta motor birkaç saniye anma akımının birkaç katını çeker. Küçük güçlerde doğrudan yol verilir; 4 kW ve üzerindeki 400/690 V etiketli modellerimiz 400 V hatta yıldız-üçgen kalkışa elverişlidir, 3 kW ve altındakiler bu yönteme uygun değildir.

Kafa boşaltma tertibatı silindirdeki basıncı tahliye etmezse motor dolu silindire karşı kalkmaya çalışır ve termik atar. Sürekli çalışan büyük endüstriyel pistonlu ünitelerde ise motor durmaz; emiş valfleri açık tutularak kafa boşa çalıştırılır. Saatteki kalkış sayısı yüksekse sargıya PTC termistör eklemek, sipariş seçeneği olarak ısınmayı izlemenin pratik yoludur.

Kompresör odasında titreşim ve sıcaklık

İleri geri giden kütleler tankı ve ortak sacı titretir. Bu titreşim motor ayak cıvatalarını gevşetebilir, kayış hizasını bozar ve rulmanları yorar. Tank ayaklarının altına titreşim takozu konması, cıvataların bakımda kontrol edilmesi ve kayış gerginliğinin üreticinin değerinde tutulması motor ömrünü doğrudan etkiler.

Silindir kafası ve basma borusu çok ısınır; dar bir odada bu sıcaklık motorun soğutma havasını da ısıtır. Motorlarımız IP55 gövde ve F sınıfı yalıtımla gelir, gövde kanatçıkları üzerinden kendi fanıyla soğur. Yağ buharı ile toz kanatçıklara yapışırsa ısı atımı azalır; fan kapağı düzenli temizlenmelidir. Dış mekândaki ünitelerde yoğuşma ısıtıcısı istenebilir.

Örnek motorlar ve seçim tablosu

Tablodaki modeller örnektir; kesin seçim makine yükü, gerekli devir, montaj ve çalışma koşullarına göre belirlenir. Örneğin 112M-4 modeli 26,3 Nm, 132M-4 modeli 49,1 Nm nominal tork verir. Daha ağır ortamlar için aynı güçlerin pik döküm gövdeli karşılıkları da vardır.

Motor talebi için gereken bilgiler

Bize kompresörün markasını ve makine tipini (tek ya da çift kademe), motor gücünü (kW), devrini (d/d), şebeke gerilimini, montaj biçimini, kasnak çapını, yol verme şeklini ve adet bilgisini yazın. Eski motorun etiket fotoğrafı çoğu ayrıntıyı tek başına verir. Evde ya da üç fazlı hattı olmayan küçük atölyelerde monofaze elektrik motoru serimiz değerlendirilebilir.

Modellerin güncel fiyatlarını elektrik motoru mağazamızda görebilirsiniz. WhatsApp ve telefon için iletişim sayfamıza geçin.

Sık Sorulan Sorular

Pistonlu kompresörde 3000 d/d motor kullanılabilir mi?

Bazı küçük doğrudan akuple kafalarda 2 kutuplu motor bulunur. Kayışlı kafaların çoğunda ise 4 kutuplu motor ve kasnak oranı kullanılır. Kafa devri aşılmayacak şekilde seçim kompresör üreticisinin verisine göre yapılır.

Motor ters dönerse kompresöre zarar verir mi?

Kasnak kanatları silindiri soğutmaz ve çarpmalı yağlamalı kafalarda yağlama bozulabilir. Yön, kasnak kapağındaki oka göre kontrol edilmeli; ters ise iki faz ucu yer değiştirilmelidir.

Kompresör tank dolarken neden yavaşlıyor ve motor ısınıyor?

Tank basıncı yükseldikçe her sıkıştırma turundaki iş artar ve motor akımı yükselir. Basınç şalterinin üst ayarı kafanın izin verdiği değeri aşıyorsa motor sürekli etiket akımının üstünde çalışabilir.

Alüminyum mu pik döküm gövde mi seçmeliyim?

11 kW'a kadar iki gövde de mevcuttur. Hafiflik isteyen tank üstü düzenlerde alüminyum yaygındır; titreşimi yüksek, sıcak ve tozlu odalarda pik döküm gövde tercih edilebilir.