Elektrik motoru çoğunlukla sargı yalıtımı izin verilen sıcaklığın üstünde uzun süre kaldığı için yanar; bu ısınmayı aşırı yük, faz kesilmesi, gerilim dengesizliği, nem ve tıkanmış soğutma başlatır. Yanmayı önlemenin yolu, bu nedenleri tek tek kapatmak ve motoru doğru ayarlanmış korumayla çalıştırmaktır.

Sargıyı yakan başlıca nedenler

  • Sürekli aşırı yük: Makine motorun etiket gücünden fazlasını istiyorsa akım yükselir ve ısı her çalışma saatinde birikir.
  • Faz kaybı: Bir sigorta ya da kontak açık kalırsa motor iki fazla dönmeye çalışır; kalan sargılar kısa sürede aşırı ısınır. Ayrıntısı için iki fazda kalan motorda neler olduğunu anlatan soruya bakabilirsiniz.
  • Dengesiz veya düşük şebeke gerilimi: Fazlar arasındaki küçük farklar bile sargılarda eşit olmayan akım doğurur.
  • Sık kalkış: Her kalkışta motor anma akımının birkaç katını çeker; sürekli dur-kalk yapan bir makinede sargı soğumaya fırsat bulamaz.
  • Soğutmanın bozulması: Tozla dolmuş fan kapağı, kırık fan ya da havasız bir kabin, gövdenin dışındaki hava akışını keser.
  • Nem ve kirlilik: Uzun süre bekleyen motorda yalıtım nem alır ve ilk çalıştırmada delinebilir.

Önlemek için yapılacaklar

  1. Termik röleyi motor etiketindeki anma akımına göre ayarlatın; tahminle ayarlanmış koruma yanmayı geciktirmez.
  2. Panoya faz koruma rölesi ekletin; faz kesildiğinde motoru hemen devreden çıkarır.
  3. Sık kalkışlı veya inverterli işlerde sargıya yerleştirilen PTC/PT100 sıcaklık sensörünü siparişte isteyin; HEM Motor motorlarında bu bir sipariş seçeneğidir.
  4. Fan kapağını ve gövde kanatlarını düzenli temizleyin, motorun çevresinde hava dolaşımı için boşluk bırakın.
  5. Uzun süre bekleyen motoru devreye almadan önce yetkili elektrikçiye yalıtım ölçümü yaptırın.

Koruma elemanlarının görevlerini termik röle ve sigorta seçimi yazımızda ayrıntılı bulabilirsiniz. Yanan motorun yerine yenisi gerekiyorsa trifaze elektrik motorları sayfasında 0,25–355 kW arası modelleri görebilirsiniz. Eski motorun etiketini ve bağlantı kutusunu fotoğraflayıp WhatsApp'tan gönderin; güç, devir ve bağlantı ölçülerine uyan eşdeğeri birlikte belirleyelim.