Konik ve jiratuar (gyratory) konkasörler, maden ve agrega tesislerinin en ağır yük çeken makineleridir. Bu kırıcıların kalbinde, kırma hareketini üreten eksantrik mil yer alır ve onu döndüren elektrik motoru, sürekli çalışma altında yüksek tork ve darbeli yük taşımak zorundadır. Konkasör eksantrik mil tahrik motoru seçimi, sıradan bir motor alımından çok farklıdır; çünkü yük profili düzensiz, başlangıç torku yüksek ve mekanik zorlanma süreklidir. Yanlış seçilen bir motor, kısa sürede aşırı ısınır, sargısı yanar ya da yol almakta zorlanır.

Bu yazıda konik ve jiratuar konkasörlerde eksantrik mili tahrik eden motorun nasıl doğru seçileceğini; tork talebi, darbeli yük dayanımı, yol verme yöntemi ve verim açısından ele alıyoruz. Bu tür ağır hizmet motorlarını kendi üretim hattımızda imal ediyor; uygulamanıza uygun gücü belirledikten sonra teklif talep etmenizi öneriyoruz.

Konik konkasör eksantrik mil tahrik motoru ağır hizmet

Konik ve Jiratuar Konkasörde Yük Karakteri

Konik konkasörde malzeme, dönen bir koni ile sabit gömlek arasında ezilerek kırılır. Jiratuar konkasör de benzer prensiple, ancak daha büyük kapasitelerde çalışır. Her iki tipte de eksantrik mil, kırma elemanına salınım hareketi verir. Bu hareket sırasında motora gelen yük sabit değildir; kırılan taşın boyutuna, sertliğine ve besleme miktarına göre anlık olarak büyük dalgalanmalar gösterir.

İşte bu nedenle motor, ortalama güç talebine değil, tepe yük ve darbeli tork talebine göre seçilmelidir. Ani bir sert taş ya da tıkanma, motora kısa süreli ama çok yüksek bir tork yükü bindirir. Motorun bu darbeleri durmadan, ısınmadan ve devir düşürmeden karşılaması gerekir.

Yüksek Başlangıç Torku İhtiyacı

Konkasörler genellikle yük altında değil, boşta yol alır; ancak eksantrik mil ve volan kütlesinin ataleti yüksek olduğu için yol alma anında dahi büyük bir başlangıç torku gerekir. Volan, kırma sırasında enerji depolayarak darbeleri yumuşatır; bu da yol almada büyük bir atalet momenti anlamına gelir. Motorun yol alma torku, bu yüksek ataleti makul sürede hızlandıracak düzeyde olmalıdır. Yetersiz başlangıç torku, motorun yol alamadan akıma boğulmasına ve korumaların atmasına yol açar.

Sürekli Çalışma (S1) ve Isınma

Konkasör motorları çoğunlukla S1 sürekli çalışma rejiminde, uzun saatler boyunca tam yüke yakın çalışır. Bu nedenle motorun termal sınıfı ve soğutması kritiktir. Darbeli yükler altında akım sürekli dalgalandığı için ortalama ısınma yüksektir. Yüksek termal sınıf (F veya H) yalıtım, sağlam rotor kafesi ve etkili soğutma, motorun bu koşullarda uzun ömürlü çalışmasını sağlar. Ağır hizmet konkasör motoru, standart bir genel amaçlı motordan daha sağlam tasarlanmalıdır.

Jiratuar konkasör ağır hizmet motoru yol verme ve soğutma

Yol Verme Yöntemi Seçimi

Konkasör motorları yüksek güçte olduğundan, doğrudan yol verme şebekeye büyük bir akım darbesi bindirir. Bu yüzden genellikle kademeli yol verme yöntemleri kullanılır:

Yıldız-Üçgen Yol Verme

Yol alma akımını ve torkunu yaklaşık üçte birine düşürür. Boşta yol alan konkasörlerde sık tercih edilir, ancak yüksek ataletli sistemlerde geçiş anında tork çukuru oluşabilir.

Ototrafo ile Kademeli Yol Verme

Ototrafo yol verme, akımı sınırlarken yıldız-üçgene göre daha yüksek ve ayarlanabilir bir başlangıç torku sunar. Yüksek ataletli konkasör mili için bu yöntem, hem şebekeyi korur hem de yeterli yol alma torku sağlar.

Yumuşak Yol Verici (Soft Starter)

Elektronik yumuşak yol vericiler, akımı ve torku kademeli yükselterek mekanik zorlanmayı azaltır. Sık devreye giren konkasörlerde kayış ve kaplin ömrünü uzatır.

Doğru Güç ve Gövde Seçimi

Konkasör tahrik motorları, makinenin kapasitesine göre genellikle yüksek güç sınıflarında ve büyük gövdelerde seçilir. Güç hesabı yapılırken kırma kapasitesi, malzeme sertliği, volan ataleti ve hat verimi birlikte değerlendirilir. Motorun mil çapı, kaplin ya da kayış-kasnak sistemiyle uyumlu olmalı; rulmanlar radyal yüke dayanacak şekilde boyutlandırılmalıdır. Mevcut bir motoru değiştiriyorsanız etiket bilgilerini, gövde kodunu ve yol verme tipini bizimle paylaşmanız, birebir uyumlu bir motor temin etmemizi sağlar.

  • Kırma kapasitesi ve tepe tork talebi hesaplandı mı?
  • Volan ve mil ataletine uygun başlangıç torku belirlendi mi?
  • S1 sürekli çalışma için termal sınıf (F/H) seçildi mi?
  • Yol verme yöntemi (yıldız-üçgen, ototrafo, soft starter) belirlendi mi?
  • Gövde, mil çapı ve montaj tipi mevcut sisteme uyumlu mu?

Bu kriterleri netleştirdikten sonra, benzer ağır hizmet uygulamaları için kömür kırıcı ve pulverizer değirmen motoru seçimini, kademeli yol alma için ototrafo ile kademeli yol verme rehberini ve dökme gövdeli dayanıklı motorlar için pik döküm motor gövde sıcak geçme içeriğimizi inceleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Konkasör motorunu neden ortalama güce göre seçemem?

Çünkü konkasörde yük sabit değildir; sert bir taş ya da ani besleme, motora kısa süreli çok yüksek tork yükler. Ortalama güce göre seçilen motor bu tepe yüklerde devir düşürür, ısınır ve zamanla zarar görür. Doğru seçim tepe tork ve darbeli yük talebine göre yapılır.

Yıldız-üçgen yol verme konkasör için yeterli mi?

Düşük ataletli, boşta yol alan bazı konik konkasörlerde yeterli olabilir; ancak yüksek volan ataletli sistemlerde geçiş anındaki tork çukuru sorun yaratabilir. Bu durumlarda ototrafo ile kademeli yol verme ya da yumuşak yol verici daha güvenli bir çözümdür.

Ağır hizmet motoru standart motordan farkı nedir?

Ağır hizmet konkasör motoru; daha yüksek termal sınıf yalıtım, sağlamlaştırılmış rotor kafesi, güçlendirilmiş rulman yapısı ve darbeli yüke dayanıklı mekanik tasarımıyla ayrışır. Bu sayede sürekli ve darbeli yük altında uzun ömürlü çalışır. Uygulamanızı bize iletin, uygun ağır hizmet motorunu birlikte belirleyelim. Daha fazla bilgi için ana sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.