Bir elektrik motoru proforması ya da teklifi, ilk bakışta tek bir rakamdan ibaret gibi görünür. Oysa o rakamın arkasında verimlilik sınıfından gövde malzemesine, montaj tipinden koruma sınıfına, aksesuardan nakliye ve termin koşullarına kadar onlarca kalem yatar. Bu kalemleri okumayı bilmeyen bir alıcı, görünürde "ucuz" bir teklifi seçip aslında yanlış motoru, eksik aksesuarı veya uzun teslim süresini satın almış olur. Bu rehber, bir elektrik motoru teklifini satır satır nasıl okuyacağınızı, fiyatı oluşturan kalemleri ve iki teklifi adil biçimde nasıl kıyaslayacağınızı anlatır. Burada hiçbir sabit fiyat vermiyoruz; çünkü doğru karar, rakamı değil rakamı oluşturan kalemleri anlamaktan geçer.

Elektrik motoru proforma ve teklif belgesi üzerinde fiyat kalemlerinin incelenmesi

Proforma ve Teklif Arasındaki Fark

Proforma fatura, henüz kesin satış gerçekleşmeden önce alıcıya verilen, ürünün cinsini, miktarını, birim ve toplam tutarını, teslim ve ödeme koşullarını gösteren bağlayıcı olmayan bir ön belgedir. Teklif (fiyat teklifi) ise daha geniş kapsamlı olabilir; teknik şartname, alternatif modeller, opsiyonlar ve geçerlilik süresi içerir. Pratikte ikisi de aynı amaca hizmet eder: siparişe dönüşmeden önce tarafların mutabık kalması. Bir teklifi değerlendirirken önce belgenin türünü, geçerlilik süresini ve içindeki teknik tanımların eksiksizliğini kontrol edin.

İyi bir teklifte motor; gücü (kW), devri (d/dk), kutup sayısı, verimlilik sınıfı, montaj tipi, gövde malzemesi, koruma sınıfı, izolasyon sınıfı ve görev tipi ile birlikte tanımlanır. Bu kalemlerin tamamını anlamak için elektrik motoru çeşitleri ve satın alma haritası yazımızı bir başlangıç noktası olarak okuyabilirsiniz.

Fiyatı Oluşturan Teknik Kalemler

1. Güç (kW) ve Kutup / Devir

Bir teklifin en temel kalemi motorun gücüdür. Gücün doğru seçilmesi, hem fiyatı hem de işletme maliyetini doğrudan etkiler. Aşırı büyük seçilmiş bir motor gereksiz yatırım, küçük seçilmiş bir motor ise erken arıza demektir. Kutup sayısı (2, 4, 6, 8 kutup) motorun devrini belirler: 2 kutup yaklaşık 3000 d/dk, 4 kutup yaklaşık 1500 d/dk anma devrini verir. Aynı kW gücünde düşük devirli (yüksek kutuplu) bir motor genellikle daha büyük gövdede üretildiğinden malzeme maliyeti farklılaşır. Gücü doğru belirlemek için HP-kW güç anlama rehberini ve 2-4-6 kutup seçimini inceleyin.

2. Verimlilik Sınıfı (IE3 / IE4 / IE5)

Teklifte motorun IE3, IE4 ya da IE5 olması fiyatın en belirleyici kalemlerindendir. Yüksek verim sınıfı motor, daha fazla ve daha kaliteli bakır sargı, daha iyi sac kalitesi ve daha hassas üretim gerektirdiği için ilk yatırım kalemi olarak daha yüksek görünür; buna karşılık enerji tüketimini düşürür. Türkiye ve AB mevzuatında 0,75–1000 kW aralığında doğrudan yol verilen (DOL) motorlarda IE3 zorunludur; belirli güç aralıklarında ise IE4 şartı devreye girmiştir. Teklifteki verim sınıfının uygulamanıza ve mevzuata uyup uymadığını kontrol edin. Karar için IE3 mü IE4 mü yatırım ve IE3/IE4 verimlilik zorunluluğu yazıları yol gösterir. Toplam maliyet kıyası için TCO hesabını da değerlendirin.

3. Gövde Malzemesi: Pik Döküm mü Alüminyum mu?

Motorun gövdesi pik döküm (cast iron) ya da alüminyum olabilir. Pik döküm gövde daha ağır, daha rijit ve darbeye dayanıklıdır; ağır hizmet, tozlu ve zorlu ortamlar için tercih edilir. Alüminyum gövde ise daha hafif ve genellikle küçük güçlerde, redüktör uygulamalarında yaygındır. Gövde malzemesi hem maliyet hem de ömür açısından önemli bir kalemdir. Seçim için pik döküm mü alüminyum mu karşılaştırmasını okuyun.

4. Montaj Tipi (B3, B5, B14, B35)

Montaj tipi, motorun makineye nasıl bağlanacağını belirler: B3 ayaklı, B5 büyük flanşlı, B14 küçük flanşlı, B35 ise ayaklı + flanşlı kombine montajdır. Yanlış montaj tipi sipariş etmek, motorun makineye hiç takılamaması anlamına gelebilir. Teklifte montaj tipinin (ve IM kodunun) açıkça yazılı olması gerekir. Detay için B5 mi B14 mü bağlantı tipi ve IM montaj kodu okuma yazılarına bakın.

5. Koruma Sınıfı (IP) ve İzolasyon Sınıfı

IP koruma sınıfı (örneğin IP55, IP65, IP66), motorun toza ve suya karşı korunma derecesini belirtir. Standart sanayi motorları çoğunlukla IP55'tir; ıslak, tozlu ya da yıkanan ortamlarda daha yüksek IP gerekebilir. Yüksek IP, daha iyi sızdırmazlık ve farklı keçe yapısı gerektirdiği için teklifte ayrı bir maliyet kalemi oluşturabilir. İzolasyon sınıfı (F, H) ise sargının dayanabileceği sıcaklığı tanımlar. Doğru seçim için IP koruma sınıfı seçimi ve izolasyon sınıfı F/H yazılarını inceleyin.

6. Görev Tipi (S1–S8) ve Servis Faktörü

Görev tipi, motorun sürekli mi (S1) yoksa aralıklı mı (S2–S8) çalışacağını tanımlar. Sık dur-kalk yapan bir uygulama için S1 sürekli görev motoru yerine uygun görev tipinde motor istenmeli; aksi halde motor ısınır. Servis faktörü (SF), motorun anma gücünün üzerinde geçici olarak ne kadar yük taşıyabileceğini gösterir. Bu kalemler teklifin teknik bölümünde belirtilmelidir. Ayrıntı için görev tipi S1-S6 seçimi yazısına bakın.

Fiyatı Oluşturan Ticari Kalemler

Aksesuar ve Opsiyonlar

Bir motor teklifi yalnızca motorun kendisinden ibaret değildir. PTC termistör veya PT100 sıcaklık sensörü, ısıtıcı rezistans (anti-kondansasyon), harici cebri soğutma fanı, yalıtımlı rulman, ek klemens kutusu, özel boya/kataforez kaplama, enkoder ve fren gibi opsiyonlar ayrı kalemler olarak fiyatı etkiler. Teklifi kıyaslarken bir motorda dahil olan aksesuarın diğerinde opsiyonel olabileceğini unutmayın. Koruma donanımları için koruma donanımları satın alma ve sıcaklık koruması için PT100 ve termistör yazılarını okuyun.

Nakliye, Ambalaj ve Teslim Yeri

Büyük güçlü motorlarda ağırlık önemli bir nakliye kalemidir. Teklifte teslim yerinin (fabrika teslim, adrese teslim) ve nakliye/ambalaj koşullarının net olması gerekir. Aksi halde "ucuz" görünen bir teklif, nakliye eklendiğinde pahalıya gelebilir. Nakliye risklerini ve teslim kontrolünü nakliye hasar kontrol listesi yazısında bulabilirsiniz.

Termin (Teslim Süresi)

Stoktan teslim ile üretim siparişi arasındaki fark, projeniz için fiyat kadar kritik olabilir. Acil bir arıza ikamesinde, kısa terminli stok motoru daha düşük fiyatlı ama uzun terminli bir tekliften çok daha değerlidir. Teklifte teslim süresinin açıkça yazılı olmasını isteyin. Konuyu stoktan teslim mi üretim siparişi mi yazısında ele aldık.

Garanti ve Servis

Garanti süresi ve kapsamı (sadece motor mu, sargı mı, rulman mı dahil), servis ağı ve yedek parça bulunabilirliği fiyatın görünmeyen ama değerli kalemleridir. Garanti kapsamını garanti neyi kapsar ve garanti ve servis ağı 7 soru yazılarında inceleyin.

Ödeme Koşulları ve Geçerlilik Süresi

Peşin, vadeli ya da kademeli ödeme; teklifin geçerlilik süresi (kur ve hammadde dalgalanmasına bağlı) ticari kalemlerdir. İki teklifi kıyaslarken ödeme vadesini ve teklifin ne kadar süre geçerli olduğunu da hesaba katın.

Elektrik motoru tekliflerinin teknik ve ticari kalemler üzerinden karşılaştırılması

İki Teklifi Adil Kıyaslamak

Tekliflerin doğru kıyaslanması için "elmayla elmayı" karşılaştırmak şarttır. Bir teklif IE3 alüminyum gövde IP55, diğeri IE4 pik döküm gövde IP65 ise rakamları yan yana koymak yanıltıcıdır. Kıyas yaparken şu eksenleri eşitleyin: aynı güç ve devir, aynı verim sınıfı, aynı gövde malzemesi, aynı montaj tipi, aynı koruma sınıfı, aynı aksesuar paketi, aynı termin ve aynı garanti. Ancak bu eksenler eşitlendiğinde fiyat farkı anlamlı hale gelir. Aksi halde düşük rakamlı teklif, aslında eksik özellikli bir motoru gösteriyor olabilir. Doğru teklif almak için satıcıya hangi bilgileri vermeniz gerektiğini teklif isterken verilecek bilgiler yazısında listeledik. Yanlış motorun gelmemesi için etiket eşleştirme rehberini de uygulayın.

Fiyatı etkileyen genel faktörlerin tam listesi için elektrik motoru fiyatlarını etkileyen 9 faktör ve katalogdan doğru modeli seçmek için katalog nasıl okunur yazılarımız kapsamlı bir çerçeve sunar. Redüktörlü uygulamalarda ise sonsuz dişli redüktör fiyat faktörleri ve redüktörlü motor mu ayrı motor mu karşılaştırması fiyat kalemlerini netleştirir.

Fiyatı Etkileyen Üretim ve Malzeme Kalemleri

Bir motorun teklif fiyatının arkasında, gözle görünmeyen ama maliyeti doğrudan belirleyen üretim ve malzeme kalemleri yatar. Bunların başında sargı malzemesi gelir: %100 bakır sargı, alüminyum sargıya göre daha pahalı ama daha verimli ve uzun ömürlüdür. İki teklif aynı kW ve aynı IE sınıfında görünse bile sargı malzemesi farklıysa fiyat ve ömür ayrışır. Bakır ve alüminyum sargı farkını bakır ve alüminyum sargı farkı yazısında ayrıntılı ele aldık.

İkinci kalem rulman kalitesidir. Ağır hizmet, yüksek devir ya da yan yük (kayış-kasnak) uygulamalarında güçlendirilmiş ya da yalıtımlı rulman gerekir; bu da maliyeti artırır. Rulman ömrü ve kalite işaretlerini pik döküm motorlarda rulman ve yatak ömrü yazısında inceleyebilirsiniz. Üçüncü kalem ise boya ve kaplamadır: korozif, tuzlu ya da açık saha ortamlarında kataforez kaplama ve özel boya istenir; standart bir teklifte bu kalem yoksa motor ortamda erken yıpranabilir. Korozyon korumasını boyama ve kataforez kaplama yazısında bulabilirsiniz. Bu üç kalem, "neden bu iki teklif arasında fark var?" sorusunun çoğu zaman görünmeyen cevabıdır.

Redüktörlü Tahriklerde Teklif Kalemleri

Teklif yalnızca düz bir motor için değil, redüktörlü tahrik (motor + redüktör) için isteniyorsa kalem sayısı artar. Redüktör tipi (sonsuz dişli ya da konik helisel), redüksiyon oranı, çıkış devri, montaj pozisyonu ve giriş flanşı (IEC bağlantı) fiyatı belirleyen ek kalemlerdir. Monoblok redüktörlü motor mu yoksa ayrı motor + redüktör mü tercih edileceği hem fiyatı hem de bakımı etkiler; konuyu redüktörlü motor mu ayrı motor mu yazısında ele aldık. Redüktör tipinin ekonomik seçimi için konik helisel mi sonsuz dişli mi, motor-redüktör eşleştirmesi için redüktöre motor eşleştirme ve montaj pozisyonu için montaj pozisyonları ve yağlama yazılarına bakın. Redüktör tarafında fiyatı etkileyen faktörleri ise redüktör fiyat faktörleri yazısında bulabilirsiniz.

İlk Yatırım mı Toplam Maliyet mi? Teklifi Doğru Çerçevede Okumak

Bir teklifteki rakam yalnızca ilk yatırımı (satın alma) gösterir. Oysa bir motorun gerçek maliyeti, ömrü boyunca tükettiği enerjiyi de içerir. Sürekli çalışan bir motorda enerji maliyeti, satın alma maliyetinin kat kat üzerine çıkar. Bu nedenle düşük rakamlı bir IE3 teklifi, yüksek rakamlı bir IE4 teklifinden uzun vadede daha pahalıya gelebilir. Teklifi okurken yalnızca ilk yatırıma değil, toplam sahip olma maliyetine (TCO) bakın. Enerji tasarrufunun gerçek hesabını eski motoru IE4 ile değiştirmek ve verim sınıfı seçimini doğru boyutlandırmayla birlikte motor yük oranı ve doğru boyutlandırma yazılarında bulabilirsiniz. Doğru boyutlandırma, aşırı büyük motor seçip hem fazla yatırım hem de kısmi yükte düşük verim tuzağına düşmenizi önler.

Teklif Geçerlilik Süresi ve Kur Etkisi

Elektrik motoru fiyatlarını oluşturan kalemlerin bir kısmı (bakır, çelik, döküm) uluslararası emtia fiyatlarına bağlıdır. Bu nedenle bir teklifin geçerlilik süresi sınırlıdır; kur ve hammadde dalgalanması teklifi etkileyebilir. İki teklifi kıyaslarken birinin daha uzun geçerlilik süresi sunması, projeniz için belirsizliği azalttığı için değerli bir kalemdir. Teklifi onaylamadan önce geçerlilik süresini ve fiyatın hangi koşullarda sabit kaldığını netleştirin. Stok motorlarda fiyat, üretim siparişine göre çoğu zaman daha öngörülebilirdir; bu da hızlı karar gereken projelerde stok avantajını bir kez daha öne çıkarır.

Teklif Okurken Sık Yapılan Hatalar

En sık yapılan hata, yalnızca toplam rakama bakıp teknik kalemleri okumamaktır. İkinci sık hata, aksesuarın dahil olup olmadığını sormamaktır. Üçüncüsü, terminin ve garantinin atlanmasıdır. Dördüncü hata ise teklifte verim sınıfının mevzuata uyup uymadığını kontrol etmemektir. Beşinci hata, sargı malzemesi, rulman kalitesi ve kaplama gibi görünmeyen kalemleri sormadan iki teklifi eşit varsaymaktır. Altıncı hata ise teklifi yalnızca ilk yatırım olarak görüp ömür boyu enerji maliyetini hesaba katmamaktır. Satın alma sürecindeki genel hataları elektrik motoru alırken yapılan hatalar yazısında topladık; teklif değerlendirmeden önce mutlaka göz atın.

Sıkça Sorulan Sorular

Proforma fatura beni siparişe bağlar mı?

Proforma fatura bağlayıcı olmayan bir ön belgedir; kesin satışı ve teslimi siparişin onaylanması başlatır. Yine de proformadaki teknik tanımlar (kW, devir, IE sınıfı, montaj tipi, IP, görev tipi) sonradan gelecek motorun şartnamesidir; bu nedenle proformayı sipariş kadar dikkatli okuyun. Eksik ya da hatalı bir teknik kalem, yanlış motorun gelmesine yol açabilir.

İki teklif arasındaki fiyat farkı neden bu kadar yüksek olabilir?

Çünkü iki teklif çoğu zaman aynı motoru göstermez. Verim sınıfı (IE3/IE4/IE5), gövde malzemesi (alüminyum/pik döküm), koruma sınıfı (IP55/IP65), aksesuar paketi, termin ve garanti farklıysa rakamlar da ciddi biçimde ayrışır. Kıyas yapmadan önce tüm teknik ve ticari kalemleri eşitleyin; ancak o zaman fark gerçek bir fiyat farkıdır.

Teklifte mutlaka bulunması gereken bilgiler nelerdir?

Güç (kW), devir/kutup, verim sınıfı (IE), gövde malzemesi, montaj tipi (ve IM kodu), koruma sınıfı (IP), izolasyon sınıfı, görev tipi, dahil aksesuarlar, teslim yeri ve nakliye koşulu, termin (teslim süresi), garanti süresi/kapsamı, ödeme koşulu ve teklifin geçerlilik süresi. Bu kalemlerden biri eksikse teklifi onaylamadan önce satıcıdan netleştirmesini isteyin.

Teklif Alın

İhtiyacınıza uygun, tüm teknik ve ticari kalemleri net biçimde tanımlanmış bir elektrik motoru teklifi için bizimle iletişime geçin. Uzman ekibimiz doğru gücü, verim sınıfını, montaj tipini ve aksesuarı sizinle birlikte belirleyip şeffaf bir proforma hazırlar. Hemen +90 (532) 345 49 86 numaralı hattımızı arayın ya da iletişim sayfamız üzerinden ulaşın.

Teklif Değerlendirme Kontrol Listesi

  • Güç (kW), devir ve kutup sayısı teklifte açıkça yazılı mı?
  • Verim sınıfı (IE3/IE4/IE5) uygulamaya ve mevzuata uygun mu?
  • Gövde malzemesi (pik döküm/alüminyum) belirtilmiş mi?
  • Montaj tipi (B3/B5/B14/B35) ve IM kodu doğru mu?
  • Koruma sınıfı (IP) ve izolasyon sınıfı (F/H) ortama uygun mu?
  • Görev tipi (S1–S8) ve servis faktörü tanımlı mı?
  • Hangi aksesuarlar dahil, hangileri opsiyonel?
  • Nakliye, ambalaj ve teslim yeri net mi?
  • Termin (teslim süresi) yazılı mı?
  • Garanti süresi ve kapsamı belirtilmiş mi?
  • Ödeme koşulu ve teklifin geçerlilik süresi var mı?
  • İki teklif aynı eksenlerde mi kıyaslanıyor?

Daha fazla teknik içerik için blog sayfamızı ve ürün gamımız için ana sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.