Sonsuz dişli redüktörünüz hazır, çıkış devrini ve oranı seçtiniz; geriye redüktör gövdesine doğru elektrik motorunu takmak kalıyor. İşte tam burada sahada en sık yaşanan hata başlıyor: motor gücü redüktör gövdesiyle örtüşmüyor, ya da flanş tipi (B5 mi B14 mü) tutmuyor ve motor redüktöre oturmuyor. Bu yazıda sonsuz dişli redüktör gövdesine motor seçmeyi adım adım anlatıyoruz: hangi HEM gövdesine kaç kW motor, hangi IEC gövde ölçüsü ve hangi flanş bağlanır. Amacımız fiyat tartışmak değil; redüktörünüze birebir uyan motoru ilk seferde doğru sipariş etmenizi sağlamak.

HEM Motor olarak 1979'dan bu yana hem elektrik motoru hem de sonsuz dişli redüktör üretiyoruz. Bu, redüktör ve motorun aynı tezgahtan, birbiriyle uyumlu ölçülerde çıkması demektir. Türkiye'deki güçlü stoğumuz sayesinde HEM30'dan HEM130'a kadar gövdelere uygun elektrik motorunu çoğu zaman aynı gün eşleştirip sevk edebiliyoruz.

Bu rehberde fiyat faktörlerine girmiyoruz; amacımız tamamen teknik eşleştirme. Yani "redüktörüme hangi motor takılır" sorusuna, gövde gövde, kW kW, flanş flanş net cevap vermek. Sonsuz dişli redüktör fiyatlarını belirleyen unsurları ayrıca merak ediyorsanız, o konuyu işleyen sonsuz dişli redüktör fiyat faktörleri yazımızı ayrıca okuyabilirsiniz; burada ise tek konumuz doğru motor seçimi.

Sonsuz dişli redüktöre B5 flanşlı elektrik motoru montajı ve IEC gövde eşleştirmesi

Yanlış Motor Seçiminin Sahadaki Bedeli

Redüktöre uymayan motor, sadece bir sipariş hatası değildir; üretim durması, iade-kargo masrafı ve termin kaybı demektir. En sık karşılaşılan uyumsuzluklar şunlardır: motorun gücü gövde için fazla büyük seçilip dişlinin zorlanması; IEC gövde ölçüsünün redüktör giriş deliğine oturmaması; B5 yerine B14 (veya tersi) flanşlı motorun sipariş edilmesi; giriş devrinin yanlış (örneğin 2 kutuplu 2800 d/d motorun 4 kutuplu yerine) seçilmesi nedeniyle çıkış devrinin tutmaması. Bu hataların hepsi, redüktör gövdesini ve istenen çıkış devrini başta netleştirerek önlenebilir. Bu yazının amacı tam olarak bu netliği sağlamaktır.

Sonsuz Dişli Redüktör Gövdesine Motor Seçiminin Mantığı

Sonsuz dişli redüktörde motorun döndürdüğü sonsuz vida, bronz dişliyi çevirir ve çıkış miline hareketi aktarır. Bu yapıda motorun redüktöre üç koşulu sağlaması gerekir:

  • Güç (kW): Motor gücü, o redüktör gövdesinin taşıyabileceği güç aralığının içinde olmalı. Aşırı güçlü motor takmak dişliyi zorlar; düşük güç ise yükü kaldıramaz.
  • IEC gövde ölçüsü: Redüktörün giriş flanşı belirli IEC gövdelerine (56, 63, 71, 80, 90, 100, 112, 132, 160) göre delinmiştir. Motorun gövde boyu bu deliğe oturmalıdır.
  • Flanş tipi (B5/B14): Redüktör girişi B5 (büyük flanş) veya B14 (küçük flanş) bağlantıya göre seçilir; motorun flanşı bununla aynı olmalıdır.

Standart uygulamada redüktör girişine 1400–1500 d/d (4 kutuplu) bir asenkron motor bağlanır; çıkış devri ise seçtiğiniz redüksiyon oranına göre belirlenir (örneğin 1/30 oran ve 1400 d/d giriş ile yaklaşık 46 d/d çıkış).

Bu üç koşul (güç, IEC gövde, flanş) birlikte sağlanmadan motor redüktöre takılamaz. Üçünden biri tutmazsa motor ya fiziken oturmaz ya da oturduğu halde performans ve ömür sorunu yaşatır. Bu yüzden bir sonraki bölümlerde her HEM gövdesi için bu üç değeri tablo halinde veriyoruz. Tabloyu kullanırken önce redüktör gövdenizi belirleyin, ardından o satırdaki kW aralığından uygulamanıza uygun gücü ve sunulan IEC/flanş seçeneklerinden montajınıza uyanı seçin. Bu sıralamayla ilerlerseniz hata yapma ihtimaliniz neredeyse sıfırlanır.

HEM Gövdesine Göre kW ve IEC Bağlantı Tablosu

Aşağıdaki değerler HEM sonsuz vidalı redüktör serisinin gerçek katalog verileridir. Redüktör gövdenizi belirledikten sonra uygun motor gücünü ve IEC bağlantı seçeneğini buradan görebilirsiniz.

Küçük ve Orta Gövdeler (HEM30 – HEM63)

  • HEM30: 0,06–0,18 kW motor. Bağlantı: 56B5, 56B14, 63B5, 63B14 (IEC 56 ve IEC 63 gövde, B5 veya B14 flanş).
  • HEM40: 0,12–0,37 kW motor. Bağlantı: IEC 63 B5/B14, IEC 71 B5/B14.
  • HEM50: 0,18–0,75 kW motor. Bağlantı: IEC 63, 71 ve 80 gövdeler, B5/B14.
  • HEM63: 0,37–1,5 kW motor. Bağlantı: IEC 71, 80 ve 90 gövdeler, B5/B14.

Üst Gövdeler (HEM75 – HEM130)

  • HEM75: 0,75–3 kW motor. Bağlantı: IEC 80, 90 ve 100 gövdeler, B5/B14.
  • HEM90: IEC standart gövdeli, B5 veya B14 flanşlı motorlarla akuple çalışır; orta-üst güç aralığında kullanılır.
  • HEM110: 2,2–7,5 kW motor. Bağlantı: IEC 100, 112 ve 132 gövdeler, B5/B14.
  • HEM130: 4–11 kW motor. Bağlantı: IEC 112, 132 ve 160 B5 gövdeler, B5/B14.

Bu listeyi okurken dikkat edilecek nokta, ardışık gövdelerin güç aralıklarının kasıtlı olarak üst üste binmesidir. Örneğin 0,75 kW bir motor hem HEM50 (0,18–0,75 kW) hem de HEM63 (0,37–1,5 kW) hatta HEM75 (0,75–3 kW) gövdesine takılabilir. Hangi gövdeyi seçeceğiniz, sadece güce değil, istediğiniz çıkış torkuna ve redüksiyon oranına bağlıdır. Yüksek oran (örneğin 1/80, 1/100) ve yüksek çıkış torku istiyorsanız, aynı güçte bir üst gövdeyi seçmek hem dişli ömrü hem de ısı yönetimi açısından daha güvenlidir. Bu nedenle "kaç kW motor uyar" sorusunun cevabı tek bir gövde değil, çoğu zaman uygulamaya göre netleşen bir aralıktır.

Görüldüğü gibi gövde büyüdükçe taşınan güç ve IEC gövde ölçüsü birlikte artar. Örneğin HEM30 sonsuz vidalı redüktör en küçük güçlerde (0,06–0,18 kW) çalışırken, HEM130 sonsuz vidalı redüktör 4–11 kW aralığına kadar çıkar. Ara güçlerde birden fazla gövde uyumlu olabilir; bu durumda yük ve süreklilik koşulunuza göre üst gövdeyi seçmek motor ve dişli ömrünü uzatır.

HEM sonsuz dişli redüktör gövdeleri ve uyumlu IEC motor gövde ölçüleri tablosu

NMRV Piyasa Karşılığı: HEM Gövdesi Hangi NMRV'ye Denk?

Piyasada sonsuz dişli redüktörler çoğunlukla NMRV gövde adlandırmasıyla anılır. Elinizde NMRV gövde numarası varsa, HEM karşılığını şu mantıkla eşleştirebilirsiniz: gövde merkez mesafesi (mm) numaralandırmanın temelidir ve HEM serisi NMRV ölçüleriyle birebir örtüşür.

  • NMRV30 ↔ HEM30
  • NMRV40 ↔ HEM40
  • NMRV50 ↔ HEM50
  • NMRV63 ↔ HEM63
  • NMRV75 ↔ HEM75
  • NMRV90 ↔ HEM90
  • NMRV110 ↔ HEM110
  • NMRV130 / NMRV150 ↔ HEM130

Yani "NMRV63 redüktöre hangi motor uyar?" diye soruyorsanız, cevap HEM63 satırındaki değerlerdir: 0,37–1,5 kW arası, IEC 71/80/90 gövde, B5 veya B14 flanş. Bu eşleştirme sayesinde elinizdeki başka marka redüktöre de uygun HEM motorunu rahatça seçebilirsiniz.

NMRV adlandırması Türkiye pazarında o kadar yaygındır ki, çoğu makine imalatçısı teknik resimlerinde redüktörü doğrudan NMRV gövde numarasıyla belirtir. Elinizdeki montaj resminde NMRV63, NMRV75 gibi bir ifade görüyorsanız, yukarıdaki eşleştirme tablosu sayesinde HEM karşılığını bulup uygun motoru rahatlıkla seçebilirsiniz. Bu, özellikle yıllar önce kurulmuş bir hatta yedek motor ararken çok işinize yarar: redüktör markası ne olursa olsun, gövde merkez mesafesi standart olduğu için HEM motoru birebir oturur.

B5 mi B14 mü? Flanş Uyumu Neden Kritik?

Redüktör girişine motorun oturması için flanş tipi mutlaka tutmalıdır. İki tip vardır:

  • B5 (büyük flanş): Ön kapaktaki büyük flanş, geçme delikler ve cıvatalarla bağlanır. Daha büyük çaplı, yüksek momentli bağlantılarda tercih edilir.
  • B14 (küçük flanş): Ön yüzeydeki dişli delikler üzerinden doğrudan bağlanır. Daha kompakt, küçük gövdelerde yaygındır.

Aynı IEC gövde boyunda hem B5 hem B14 versiyon olabilir; ancak redüktör girişi hangisine göre delindiyse motor da o flanşta olmalıdır. B5 deliği olan redüktöre B14 motor takılmaz. Flanş ve bağlantı tipleri arasındaki farkları derinlemesine incelemek isterseniz B5 mi B14 mü flanş seçim rehberimize göz atabilirsiniz.

Çıkış Devri ve Redüksiyon Oranı: Motor Devrini Doğru Belirleyin

Redüktöre takacağınız motorun devri, çıkış devrini doğrudan belirler. HEM sonsuz vidalı redüktörlerde tek kademe redüksiyon oranları 1/7,5 – 1/10 – 1/15 – 1/20 – 1/25 – 1/30 – 1/40 – 1/50 – 1/60 – 1/80 – 1/100 arasında sunulur. Çıkış devrini bulmak için motor devrini orana bölmeniz yeterlidir:

  • 1400 d/d motor + 1/10 oran → yaklaşık 140 d/d çıkış
  • 1400 d/d motor + 1/30 oran → yaklaşık 46 d/d çıkış
  • 1400 d/d motor + 1/50 oran → yaklaşık 28 d/d çıkış
  • 1400 d/d motor + 1/100 oran → yaklaşık 14 d/d çıkış

Bu yüzden redüktör siparişinde sadece "hangi motor uyar" değil, "hangi çıkış devrini istiyorum" sorusunu da netleştirmek gerekir. En sık tercih edilen oranlar 1/10, 1/20 ve 1/30 olup; uygulamanın istediği çıkış devrine göre seçilir. İhtiyacınız çok düşük devirse (örneğin dakikada birkaç tur) yüksek oranlı redüktör ve buna uygun küçük güçlü motor; yüksek tork ve orta devir istiyorsanız daha büyük gövde ve güçlü motor gerekir. Devir ve güç kombinasyonları konusunda kararsızsanız güç ve devir seçenekleri içeriklerimiz yol gösterir.

Motor Gövde Boyu ile Redüktör Gövdesini Karıştırmayın

Sahada en çok kavram karışıklığı, "gövde" kelimesinin iki farklı anlamından doğar. Redüktörde gövde, HEM30/HEM63/HEM130 gibi redüktör kasasının boyutudur. Motorda gövde ise IEC 56/63/71/80/90/100/112/132/160 gibi motorun yapı büyüklüğüdür (frame size). Bir HEM gövdesi, belirli IEC motor gövdelerini kabul eder. Örneğin HEM110 redüktörü IEC 100, 112 ve 132 motor gövdelerini alır. Sipariş verirken her ikisini de ayrı ayrı belirtin: "HEM110 redüktör, IEC 112 B5 flanşlı, 4 kW, 1400 d/d motor" gibi. Bu netlik, yanlış motor gelmesini büyük ölçüde önler. Motor gövde boyu ve güç eşleşmesi hakkında ayrıntı için gövde boyu ve güç eşleşmesi yazımız faydalı olacaktır.

Verim Sınıfı ve Bakır Sargı: Redüktör Motorunda da Önemli

Redüktöre takılan motor genelde sürekli çalıştığı için verim sınıfı (IE3/IE4) ve sargı kalitesi doğrudan işletme maliyetini etkiler. HEM redüktör motorları %100 bakır sargı ile üretilir; bu, ısınmayı azaltır ve ömrü uzatır. Mevzuat gereği belirli güçlerde zaten IE3 zorunludur; bu konuyu IE3 stok rehberimizde detaylandırdık. Redüktör motorunuzu seçerken verim sınıfını da göz önünde bulundurarak hem yönetmeliğe uygun hem de ekonomik bir tercih yapabilirsiniz.

Redüktör İçin Hangi Motoru Seçmeli?

Redüktöre takılacak motorda gövde malzemesi de önemlidir. Küçük ve orta güçlerde alüminyum gövdeli motorlar (0,12–2,2 kW) hafif ve ekonomiktir; ağır hizmet, yüksek güç ve zorlu ortamlarda ise pik döküm gövde tercih edilir. HEM'in redüktör için elektrik motorları serisi tam bu amaçla, IE3 ve IE4 verim sınıflarında, %100 bakır sargıyla üretilir. Redüktörle motoru ayrı mı yoksa monoblok mu almak gerektiğini merak ediyorsanız, redüktörlü motor mu ayrı motor + redüktör mü yazımız karar vermenize yardımcı olur.

Daha geniş redüktör ailesini ve gövde seçeneklerini görmek için sonsuz dişli redüktörler kategorimizi inceleyebilirsiniz. Konik helisel çözümlerle kıyaslamak isterseniz K serisi konik helisel mi sonsuz dişli mi karşılaştırmamız işinizi görür.

Sık Sorulan Sorular

NMRV redüktöre hangi motor uyar?

NMRV gövde numarasını HEM karşılığıyla eşleştirin (örneğin NMRV63 ↔ HEM63), sonra o gövdenin kW aralığına ve IEC bağlantı seçeneklerine uygun B5 veya B14 flanşlı motoru seçin. NMRV63 örneğinde bu, 0,37–1,5 kW, IEC 71/80/90 gövde, B5 veya B14 flanşlı bir motordur. Redüktör girişinin flanş tipini (B5 mi B14 mü) ve giriş devrini (genelde 1400–1500 d/d) doğrulamanız yeterlidir.

B5 yerine B14 flanşlı motor takılabilir mi?

Hayır. B5 ve B14 flanşların delik düzeni ve çapı farklıdır; redüktör girişi hangisine göre delindiyse motorun flanşı da aynı tipte olmalıdır. Aynı IEC gövde boyunda (örneğin 80 gövde) hem B5 hem B14 motor bulunsa da bunlar birbirinin yerine takılamaz. Sipariş öncesi redüktörün giriş flanşını teyit edin; emin değilseniz redüktör gövde numarasını bize iletin, doğru flanştaki motoru eşleştirelim.

Redüktör gövdeme birden fazla kW motor uyuyorsa hangisini seçmeliyim?

Çoğu HEM gövdesinin bir güç aralığı vardır (örneğin HEM75 için 0,75–3 kW). Hafif, kesintili yüklerde alt sınıra yakın; sürekli ve ağır yüklerde üst sınıra yakın gücü seçin. Çıkış torku ve devir ihtiyacınızı bize bildirirseniz, hem doğru gücü hem de uygun redüksiyon oranını birlikte öneririz; böylece ne motor zorlanır ne de dişli ömrü kısalır.

Redüktöre kaç kutuplu (kaç devirli) motor takmalıyım?

Standart sonsuz dişli uygulamalarında 4 kutuplu, 1400–1500 d/d motor kullanılır ve redüksiyon oranı buna göre seçilir. 2 kutuplu (2800–3000 d/d) motor, aynı oranla yaklaşık iki kat yüksek çıkış devri verir ve sonsuz dişli için genelde önerilmez çünkü ısınma ve verim kaybı artar. Daha düşük devir ve daha yüksek tork isteniyorsa 6 kutuplu (900–1000 d/d) motor da seçilebilir. Çıkış devri hedefinizi söyleyin; doğru kutup sayısı ve redüksiyon oranı kombinasyonunu birlikte belirleyelim.

Teklif Alın

Redüktör gövdenizi (HEM veya NMRV numarası), istediğiniz çıkış devrini ve flanş tipini iletin; size birebir uyan motoru Türkiye stoğumuzdan hızlıca eşleştirip teklif sunalım. 1979'dan bu yana üretici güvencesiyle, hem redüktörü hem motoru aynı çatı altından temin edersiniz. Hemen +90 (532) 345 49 86 numaralı hattımızı arayın ya da iletişim sayfamızdan ulaşın; doğru gövde-motor eşleştirmesini birlikte yapalım.